กองทุนสุขภาพตำบล - กองทุนหลักประกันสุขภาพท้องถิ่น - กปท

ไข้เลือดออกเป็นปัญหาสาธารณสุขของประเทศไทย ส่วนใหญ่มักเป็นในเด็กอายุต่ำกว่า 15 ปี ในผู้ใหญ่ อาจพบได้บ้าง บางรายอาการรุนแรงจนทำให้เสียชีวิตได้ มักระบาดในช่วงหน้าฝนซึ่งยุงลายเป็นพาหะนำโรค ซึ่งลักษณะที่อยู่อาศัยของยุงลาย พบมากตามบ้านที่อยู่อาศัย ในสวนขยายพันธุ์ โดยวางไข่ ในน้ำนิ่งพบบ่อยใน ภาชนะน้ำขัง เช่น โอ่งน้ำ แจกันดอกไม้ ยางรถยนต์เก่า หรือเศษวัสดุที่รองรับน้ำได้ทุกชนิด โรคไข้เลือดออก เป็นโรคติดต่อ มีปัจจัยองค์ประกอบของการเกิดโรค ประกอบด้วยบุคคล เชื้อโรค พาหนะนำโรคและสิ่งแวดล้อม ซึ่งในการป้องกันควบคุมโรคติดต่อ จะต้องควบคุมปัจจัยดังกล่าวไม่ให้เอื้อต่อการเกิดโรค คือบุคคลต้องมีสุขภาพ

ที่แข็งแรงสมบูรณ์ เชื้อโรคต้องไม่มีหรือมีจำนวนน้อย พาหนะนำโรคไม่มีหรือมีน้อยและที่สำคัญคือสิ่งแวดล้อม ต้องถูกสุขลักษณะ โดยเฉพาะสภาพแวดล้อมที่อยู่อาศัยของบุคคลต้องสะอาดถูกสุขลักษณะจึงจะทำให้ไม่เป็นแหล่งเพาะพันธุ์ของเชื้อโรค และการปรับปรุงควบคุมหรือรักษาสภาพแวดล้อม ให้สะอาดถูกสุขลักษณะเป็นสิ่งที่ประชาชนในทุกหมู่บ้าน/ทุกชุมชนทำได้ปฏิบัติได้ในวิถีชีวิตประจำวันของแต่ละบุคคลแต่ละหลังคาเรือน ซึ่งหมู่บ้านใดชุมชนใดมีการปรับปรุงรักษาความสะอาดของที่พักอาศัยให้ได้มาตรฐานเป็นประจำอย่างต่อเนื่อง ก็จะเป็นการป้องกันโรคติดต่อต่างๆ ในชุมชนได้อย่างมีประสิทธิภาพ ส่งผลให้ประชาชนในชุมชนนั้นๆ มีสุขภาพที่แข็งแรง ไม่เจ็บป่วยด้วยโรคติดต่อ ซึ่งการดำเนินการป้องกันควบคุมโรคติดต่อจะได้ผลจะต้องได้รับความร่วมมือจากทุกคน ทุกหลังคาเรือน ทุกภาคส่วนจึงจะได้ผลอย่างยั่งยืน

จากสถานการณ์ของโรคไข้เลือดออกของประเทศไทยตั้งแต่วันที่ 1 มกราคม - 17 ธันวาคม 2568 พบผู้ป่วยสะสม 56,325 ราย อัตราป่วย 86.98 ต่อประชากรแสนคน ผู้ป่วยเสียชีวิตยืนยันสะสม 61 ราย จาก 32 จังหวัด อัตราป่วยตาย ร้อยละ 0.11 (ที่มาของข้อมูลกรมควบคุมโรค กระทรวงสาธารณสุข) และโรคไข้เลือดออกของตำบลฉลุง พบว่าในปี 2568 พบผู้ป่วย 21 ราย ข้อมูลจากระบบเฝ้าระวังทางระบาดวิทยาและแนวโน้มจะมีผู้ป่วยเพิ่มขึ้น เนื่องจากยังพบว่าประชาชนในตำบลฉลุงยังไม่ให้ความสำคัญกับการป้องกันโรคไข้เลือดออก ซึ่งปัญหาของโรคไข้เลือดออกเป็นเรื่องที่เกี่ยวข้องกับพฤติกรรมและการจัดการสิ่งแวดล้อมบริเวณที่พักอาศัย ดังนั้น การดำเนินงานป้องกันและควบคุมโรคไข้เลือดออก จึงต้องปรับเปลี่ยนให้สอดคล้องกับสถานการณ์ของโรคที่เปลี่ยนแปลงไป โดยเน้นให้ประชาชนเห็นความสำคัญและถือเป็นภารกิจที่ต้องช่วยกัน กระตุ้นและชักนำให้ประชาชน องค์กรชุมชน ตลอดจนเครือข่ายสุขภาพให้มีส่วนร่วมอย่างจริงจังและต่อเนื่อง จึงเป็นกิจกรรมสำคัญที่ต้องเร่งรัดดำเนินการ

ดังนั้นชมรมอาสาสมัครสาธารณสุขประจำหมู่บ้าน รพ.สต.บ้านฉลุง จึงได้จัดทำโครงการการจัดการสิ่งแวดล้อมในครัวเรือนเพื่อป้องกันโรคไข้เลือดออก ในปี 2569 ขึ้น โดยมีเป้าหมายหลักเพื่อลดค่า HI และ CI โดยการสร้างความตระหนักให้แก่แกนนำสุขภาพครัวเรือนดำเนินการกำจัดแหล่งเพาะพันธ์ลูกน้ำยุงลายบริเวณที่พักอาศัย ทุกหลังคาเรือนอย่างต่อเนื่อง ปรับปรุงสภาพแวดล้อมที่อยู่อาศัยต้องสะอาดถูกสุขลักษณะไม่เป็นแหล่งเพาะพันธุ์ของลูกน้ำยุงลายซึ่งเป็นพาหะของโรคไข้เลือดออก

1. 1. เพื่อสร้างความตระหนักให้แก่แกนนำสุขภาพครัวเรือนดำเนินการกำจัดแหล่งเพาะพันธ์ลูกน้ำยุงลายบริเวณที่พักอาศัย 2. เพื่อลดค่า HI , CI 3. เพื่อลดจำนวนผู้ป่วยด้วยโรคไข้เลือดออก

วิธีดำเนินการ (ให้สอดคล้องกับวัตถุประสงค์ที่ตั้งไว้ตามข้อ 4) 1. กิจกรรม ฝึกอบรม - เรื่องการป้องกัน ควบคุม และรักษาโรคไข้เลือดออก
- เรื่องการจัดการสิ่งแวดล้อมบริเวณที่พักอาศัยเพื่อลดแหล่งเพาะพันธ์ลูกน้ำยุงลาย 2. กิจกรรม ปฏิบัติจริง - แกนนำสุขภาพครัวเรือนกลับไปปรับปรุง พัฒนา และจัดการสิ่งแวดล้อมในครัวเรือนของตนเอง 3. กิจกรรม ติดตามการประเมิน - ลงติดตามสำรวจลูกน้ำยุงลาย โดย อสม.ตามเขตรับผิดชอบ

1. แกนนำสุขภาพครัวเรือนมีความตระหนักและดำเนินการกำจัดแหล่งเพาะพันธ์ลูกน้ำยุงลายบริเวณที่พักอาศัยตนเอง
2. ค่า HI และ CI ลดลง
3. ผู้ป่วยด้วยโรคไข้เลือดออกมีจำนวนลดลง