กองทุนสุขภาพตำบล - กองทุนหลักประกันสุขภาพท้องถิ่น - กปท

กิตติกรรมประกาศ

"โครงการรู้เร็วคัดกรองไวป้องกันภัยจากโรคมะเร็งปี2569 จังหวัดตรัง" สำเร็จได้ด้วยดี ด้วยความร่วมมือจาก สมาชิกในชุมชน ต.กะลาเส อ.สิเกา จ.ตรัง

คณะทำงานโครงการฯ ขอขอบคุณ กองทุนสุขภาพตำบล อบต.กะลาเส ที่ให้การสนับสนุนงบประมาณในการดำเนินโครงการฯ รวมทั้ง ภาคีเครือข่ายที่สำคัญระดับพื้นที่ ที่ให้การสนับสนุน ช่วยเหลือ ชี้แนะ สุดท้ายขอขอบคุณผู้เกี่ยวข้องที่มิได้ระบุชื่อไว้ในที่นี้ ซึ่งมีส่วนสำคัญในการขับเคลื่อนการดำเนินงานให้มีความยั่งยืนในพื้นที่ต่อไป

คณะทำงานโครงการ
โครงการรู้เร็วคัดกรองไวป้องกันภัยจากโรคมะเร็งปี2569

บทคัดย่อ

โครงการ " โครงการรู้เร็วคัดกรองไวป้องกันภัยจากโรคมะเร็งปี2569 " ดำเนินการในพื้นที่ ต.กะลาเส อ.สิเกา จ.ตรัง รหัสโครงการ 69-L1521-1-6 ระยะเวลาการดำเนินงาน 1 เมษายน 2569 - 31 สิงหาคม 2569 ได้รับการสนับสนุนงบประมาณจำนวน 7,400.00 บาท จาก กองทุนสุขภาพตำบล อบต.กะลาเส เพื่อใช้ในการดำเนินกิจกรรมโครงการ หลังจากสิ้นสุดระยะเวลาโครงการ ผลที่เกิดขึ้นจากการดำเนินงานปรากฏดังนี้

โครงการนี้ยังไม่มีการเขียนหรือแก้ไขบทคัดย่อ

หมายเหตุ : รายละเอียดของบทสรุปคัดย่อการดำเนินงาน ให้ผู้รับผิดชอบโครงการเป็นผู้เขียนสรุปภาพรวมของโครงการใน "ผลลัพธ์โครงการ"

สารบัญ

ความเป็นมา/หลักการเหตุผล

ในปัจจุบันโรคมะเร็งปากมดลูกและมะเร็งเต้านมเป็นสาเหตุการตายจากโรคมะเร็งของสตรีในประเทศไทย ซึ่งทำให้เป็นปัญหาสาธารณสุขที่สำคัญ โดยเฉพาะโรคมะเร็งปากมดลูกเป็นมะเร็งที่พบมากเป็นอันดับหนึ่งของมะเร็งในสตรีพบได้ถึง 3 คน ในประชากรหนึ่งแสนคน ในแต่ละปีมีผู้ป่วยด้วยโรคมะเร็งปากมดลูกเสียชีวิต ประมาณ 4,500 ราย ส่วนใหญ่มีอายุประมาณ 30-50 ปี ซึ่งที่ผ่านมาใช้วิธีการตรวจมะเร็งปากมดลูกด้วยการตรวจ Pap Smear ถึงแม้กระบวนการตรวจเพื่อค้นหามะเร็งปากมดลูก จะง่าย สะดวก ราคาถูก แต่ยังพบว่าสตรีจำนวนมากไม่เห็นความสำคัญ มีทัศนคติ ที่ไม่ดีต่อการตรวจ Pap Smear ส่วนโรคมะเร็งเต้านม ผู้ป่วยมักไม่มีอาการผิดปกติในระยะเริ่มต้น ดังนั้นจึงมีความจำเป็นและสำคัญที่ต้องทำการตรวจค้นหามะเร็งเต้านมในระยะเริ่มต้น การรักษามะเร็งเต้านมในปัจจุบันมีความก้าวหน้าไปมาก การค้นพบมะเร็งเต้านมในระยะเริ่มแรกสามารถรักษาให้หายขาดได้และการรักษาอาจทำได้โดยการตัดเฉพาะก้อนมะเร็งออกไม่จำเป็นต้องผ่าตัดทั้งเต้านม ในทางตรงกันข้ามหากไม่มีการตรวจค้นหามะเร็งเต้านมรอจนกระทั่งมีอาการผิดปกติ มะเร็งอาจแพร่กระจายไปยัง อวัยวะอื่น ๆ แล้ว และไม่สามารถรักษาให้หายขาดได้ รวมถึงมะเร็งลำไส้ใหญ่ เป็นโรคมะเร็งที่พบได้บ่อยเป็นอันดับต้นๆในคนไทย ทั้งเพศชาย เพศหญิงและอุบัติการณ์มีแนวโน้มเพิ่มสูงขึ้นอย่างต่อเนื่อง โดยแต่ละปีมีผู้เสียชีวิตไม่ต่ำกว่า 1,000 ราย มักพบโรคในวัย 50 ลำไส้ใหญ่เริ่มสร้างติ่งเนื้องอกที่เรียกว่า อะดีโนมาตัส (มะเร็งขั้นเริ่ม) จากการศึกษาพบว่าปัจจัยในการดำรงชีวิตอาจทำให้เสี่ยงต่อการเป็นโรคมะเร็งลำไส้ใหญ่ ปัจจัยดังกล่าว คือ รับประทานอาหารมันและเนื้อแดงมาก แต่รับประทานผักและผลไม้น้อย รับประทานอาหารที่ให้พลังงานสูง ออกกำลังกายน้อย และโรคอ้วน การสูบบุหรี่และดื่มน้ำกระท่อมจัด อาจมีผล ต่อการเป็นโรคมะเร็งลำไส้ใหญ่ ซึ่งปัจจัยเสี่ยงเหล่านี้ได้สะสมมาตั้งแต่แวัยเด็กถึงวัยทำงาน จึงมักพบโรคในช่วงอายุ 50ปีขึ้นไป ทั้งนี้โรคมะเร็งลำไส้ ส่วนหนึ่งสามารถป้องกันได้ด้วยการลดปัจจัยเสี่ยงและสามารถรักษาให้หายได้ หากตรวจพบตั้งแต่ในระยะเริ่มแรก ดังนั้นการให้ความรู้ การลดปัจจัยเสี่ยง สาเหตุของการเกิดโรคมะเร็งลำไส้ใหญ่ รวมถึงการคัดกรองโดยการตรวจเม็ดเลือดแดงแฝงในอุจจาระด้วยวิธี Fecal Immunochemical Test (Fit) ในประชาชน ซึ่งถ้าพบสามารถทำการรักษาให้หายหรือลดอัตราการเกิดโรคในระยะลุกลาม และลดอัตราการตายจากโรคมะเร็งลำไส้ใหญ่ โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลกะลาเส ได้เล็งเห็นถึงความสำคัญในการให้ความรู้ในการป้องกันโรคมะเร็งลำไส้ใหญ่และการคัดกรองโรคมะเร็งลำไส้ใหญ่ในระยะเริ่มแรก ในประชาชนอายุ 50-70 ปี ซึ่งเป็นกลุ่มที่มีความเสี่ยงในการเกิดโรค ด้วยเหตุนี้โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลกะลาเส มีความตระหนักในการป้องกันและควบคุมโรคมะเร็งในเขตพื้นที่ หมู่ที่ 2(เขต อบต.) , หมู่ที่ 3 , หมู่ที่ 4 , หมู่ที่ 6 และ หมู่ที่ 7 ตำบลกะลาเส ในเขตพื้นที่รับผิดชอบของโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลกะลาเส ในปีงบประมาณ 2569 เนื่องด้วยที่ผ่านมามีผู้เสียชีวิตจากการเป็นโรคมะเร็งในพื้นที่ หมู่ที่ 2(เขต อบต.) , หมู่ที่ 3 , หมู่ที่ 4 , หมู่ที่ 6 และ หมู่ที่ 7 ตำบลกะลาเส ตำบลกะลาเส จำนวน 8 ราย สาเหตุของการเป็นโรคมะเร็งมาจากการบริโภคอาหารปนเปื้อนที่เสี่ยงต่อการเป็นโรคมะเร็ง และสาเหตุพันธุกรรม โดยเฉพาะโรคมะเร็งปากมดลูก มะเร็งเต้านม และมะเร็งลำไส้ กลุ่มเป้าหมายไม่ค่อยเล็งเห็นความสำคัญในการตรวจคัดกรองโรคมะเร็งปากมดลูก มะเร็งเต้านม และมะเร็งลำไส้ จะพบก็ต่อเมื่อแสดงอาการเป็นก้อนเนื้อ
หรือมีการลุกลามเจ็บปวดเด่นชัดในระยะที่ ๓,๔ ซึ่งโอกาสการรักษาหายมีน้อยมาก จึงจำเป็นต้องอบรมให้ความรู้เกี่ยวกับโรคมะเร็ง เมื่อมีความผิดปกติในร่างกายจะได้เข้ารับการรักษาได้ทันท่วงที และการที่จะรู้เร็ว รู้ทัน ป้องกันโรคมะเร็งนั้น จำเป็นต้องอบรมแกนนำสุขภาพครอบครัวให้มีความรู้เพื่อขยายผลให้สุขศึกษา และรณรงค์ประชาสัมพันธ์ให้กลุ่มเป้าหมายมีความตื่นตัวเกี่ยวกับโรคมะเร็ง ทางโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลกะลาเส จึงเห็นความสำคัญในเรื่องนี้ จึงร่วมมือกับหน่วยงานองค์กรที่เกี่ยวข้องจัดอบรมแกนนำสุขภาพครอบครัวและผู้สนใจพร้อมคัดกรองกลุ่มเป้าหมายเพื่อเป็นการค้นหาโรคต่อไป

ในการนี้โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลกะลาเสร่วมกับองค์การบริหารส่วนตำบลกะลาเส ได้จัดทำโครงการรู้เร็ว คัดกรองไว ป้องกันภัยจาก โรคมะเร็ง ปี ๒๕๖๙ ขึ้น โดยดึงพลังแกนนำของประชาชนหลายภาคส่วน เช่น อสม. กลุ่มผู้นำหมู่บ้าน กลุ่มแกนนำสตรี กลุ่มสามีและบุตร เป็นต้น เพื่อให้แกนนำสุขภาพครอบครัวมีความรู้สามารถขยายผล ให้สุขศึกษาและรณรงค์ประชาสัมพันธ์ให้กลุ่มเป้าหมายมีความตระหนัก ตื่นตัว เข้ารับการตรวจคัดกรองมะเร็งเพิ่มขึ้น เพื่อให้ครอบคลุมกลุ่มเป้าหมายดังกล่าว ซึ่งจะช่วยทำให้พบผู้ป่วยมะเร็งได้ตั้งแต่ระยะแรกมากขึ้น ซึ่งจะส่งผลให้อัตราการตายจากโรคมะเร็งได้อีกทางหนึ่ง

วัตถุประสงค์โครงการ

1. 1.1 วัตถุประสงค์ (1) เพื่อให้แกนนำสุขภาพครอบครัวมีความรู้ในการควบคุมป้องกัน และเฝ้าระวังการเกิดโรคมะเร็ง (2) เพื่อรณรงค์ให้กลุ่มเป้าหมายเข้ารับการตรวจคัดกรองโรคมะเร็งปากมดลูก มะเร็งลำไส้ และมะเร็งเต้านม (3) เพื่อลดอัตราการป่วยตายจากโรคมะเร็งต่างๆ 2.2 ตัวชี้วัด (1) ร้อยละ 80 ของแกนนำสุขภาพครอบครัวมีความรู้ในการควบคุมป้องกัน เฝ้าระวังการเกิดโรคมะเร็ง (2) ร้อยละ 80 ของประชากรกลุ่มเป้าหมาย เข้ารับการตรวจคัดกรอง โรคมะเร็งปากมดลูก มะเร็งลำไส้ และมะเร็ง เต้านม (3) อัตราการป่วยตายจากโรคมะเร็งต่างๆ ลดลงจากปี 2568 ร้อยละ 40

กิจกรรม/การดำเนินงาน

1. 1.จัดทำโครงการ/ขออนุมัติโครงการจากคณะกรรมการกองทุนพิจารณาอนุมัติจ่ายเงินกองทุน 2.วิเคราะห์สถานการณ์ 3.จัดประชุมชี้แจงจากทุกภาคส่วน 4.ประสานงานหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง

กลุ่มเป้าหมาย

ผลที่คาดว่าจะได้รับ

1. อัตราการป่วยตายจากโรคมะเร็งต่างๆลดลง
2. แกนนำสุขภาพครอบครัวมีความรู้ ความเข้าใจ และทัศนะในการตรวจคัดกรองป้องกันโรคมะเร็ง และมีความสามารถในการติดตามกลุ่มเป้าหมายได้ถูกต้อง
3. ประชาชนมีความตระหนักรู้ถึงอันตราย มีความรอบรู้ เล็งเห็นความสำคัญของการตรวจคัดกรองโรคมะเร็งปากมดลูก มะเร็งลำไส้ มะเร็งเต้านม และสามารถเปลี่ยนพฤติกรรมเป็นกันตรวจคัดกรองป้องกันโรคอย่างต่อเนื่อง

ส่วนที่ 1 ผลการดำเนินงาน

* ผลผลิต หมายถึง ผลที่เกิดขึ้นเชิงปริมาณจากการทำกิจกรรม เช่น จำนวนผู้เข้าร่วมประชุม จำนวนผู้ผ่านการอบรม จำนวนครัวเรือนที่ปลูกผักสวนครัว เป็นต้น
** ผลลัพธ์ หมายถึง การเปลี่ยนแปลงที่นำไปสู่การแก้ปัญหา เช่น หลังอบรมมีผู้ปรับเปลี่ยนพฤติกรรมจำนวนกี่คน มีข้อบังคับหรือมาตรการของชุมชนที่นำไปสู่การปรับเปลี่ยนพฤติกรรมหรือสภาพแวดล้อม เป็นต้น ทั้งนี้ต้องมีข้อมูลอ้างอิงประกอบการรายงาน เช่น ข้อมูลรายชื่อแกนนำ , แบบสรุปการประเมินความรู้ , รูปภาพกิจกรรมพร้อมคำอธิบายใต้ภาพ เป็นต้น