กองทุนสุขภาพตำบล - กองทุนหลักประกันสุขภาพท้องถิ่น - กปท

กิตติกรรมประกาศ

"โครงการป้องกัน ฟื้นฟูโรคข้อเข่าเสื่อม ด้วยการแพทย์แผนไทยและแพทย์ทางเลือก ปีงบประมาณ 2569 จังหวัดตรัง" สำเร็จได้ด้วยดี ด้วยความร่วมมือจาก สมาชิกในชุมชน ต.บ้านโพธิ์ อ.เมืองตรัง จ.ตรัง

คณะทำงานโครงการฯ ขอขอบคุณ กองทุนสุขภาพตำบล อบต.บ้านโพธิ์ ที่ให้การสนับสนุนงบประมาณในการดำเนินโครงการฯ รวมทั้ง ภาคีเครือข่ายที่สำคัญระดับพื้นที่ ที่ให้การสนับสนุน ช่วยเหลือ ชี้แนะ สุดท้ายขอขอบคุณผู้เกี่ยวข้องที่มิได้ระบุชื่อไว้ในที่นี้ ซึ่งมีส่วนสำคัญในการขับเคลื่อนการดำเนินงานให้มีความยั่งยืนในพื้นที่ต่อไป

คณะทำงานโครงการ
โครงการป้องกัน ฟื้นฟูโรคข้อเข่าเสื่อม ด้วยการแพทย์แผนไทยและแพทย์ทางเลือก ปีงบประมาณ 2569

บทคัดย่อ

โครงการ " โครงการป้องกัน ฟื้นฟูโรคข้อเข่าเสื่อม ด้วยการแพทย์แผนไทยและแพทย์ทางเลือก ปีงบประมาณ 2569 " ดำเนินการในพื้นที่ ต.บ้านโพธิ์ อ.เมืองตรัง จ.ตรัง รหัสโครงการ ระยะเวลาการดำเนินงาน 1 มิถุนายน 2569 - 30 มิถุนายน 2569 ได้รับการสนับสนุนงบประมาณจำนวน 8,350.00 บาท จาก กองทุนสุขภาพตำบล อบต.บ้านโพธิ์ เพื่อใช้ในการดำเนินกิจกรรมโครงการ หลังจากสิ้นสุดระยะเวลาโครงการ ผลที่เกิดขึ้นจากการดำเนินงานปรากฏดังนี้

โครงการนี้ยังไม่มีการเขียนหรือแก้ไขบทคัดย่อ

หมายเหตุ : รายละเอียดของบทสรุปคัดย่อการดำเนินงาน ให้ผู้รับผิดชอบโครงการเป็นผู้เขียนสรุปภาพรวมของโครงการใน "ผลลัพธ์โครงการ"

สารบัญ

ความเป็นมา/หลักการเหตุผล

ข้อเข่าเสื่อมหรือโรคข้อเข่าเสื่อม เป็นภาวะที่ข้อเข่าผ่านการใช้งานมาเป็นเวลานานเกิดการเสื่อมของกระดูกอ่อนบริเวณผิวข้อ ทำให้มี  การงอกของกระดูก เวลาเดินจะเจ็บข้อ มีการผิดรูปของข้อเข่า โรคข้อเข่าเสื่อมมักพบในผู้สูงอายุ ทำให้เกิดความทรมานแก่ผู้สูงอายุเป็นอย่างยิ่ง คุณภาพชีวิตลดลง และทำให้โรคอื่นๆ กำเริบ เช่น โรคเบาหวาน ความดันโลหิตสูง เนื่องจากออกกำลังไม่ได้ โรคข้อเข่าเสื่อมเป็นโรคที่พบ      ได้บ่อยมากในผู้สูงอายุ ทำให้เกิดอาการปวดเข่า บวม เข่าฝืดยึด มีเสียงดังในเข่า ไม่สามารถประกอบกิจวัตรประจำวันได้ตามปกติ ซึ่งมีความรุนแรงมากน้อยต่างกันไป สาเหตุมีได้หลายประการ เช่น ผลสะสมจากความเสื่อมและการใช้ข้อเข่าที่ไม่ถูกต้องตั้งแต่วัยหนุ่มสาว การที่มีน้ำหนักตัวมากๆ ทำให้เข่าต้องรับน้ำหนักที่เพิ่มขึ้นหลายเท่าตัวในทุกขณะที่ก้าวเดิน หรือเคยได้รับอุบัติเหตุบริเวณข้อเข่ามาก่อน บางรายเคยมีการอักเสบติดเชื้อ หรือเป็นโรคไขข้อบางชนิด เช่น โรครูมาตอยด์ เป็นต้น จากสถานการณ์ พบว่าโรคข้อเข่าเสื่อมเป็นโรคหนึ่งในสิบโรคที่เป็นสาเหตุสำคัญอันก่อให้เกิดผู้สูงอายุทุพพลภาพในประเทศไทย ทำให้ผู้ป่วยต้องมีชีวิตอยู่อย่างไร้สมรรถภาพในการประกอบอาชีพ หรือการใช้ชีวิตประจำวัน เนื่องจากมีพยาธิสภาพที่กระดูกอ่อนผิวข้อ อันก่อให้มีอาการปวดจากผิวข้อชำรุดและการอักเสบ หากเป็นต่อเนื่องทำให้เกิดโรคข้อเสื่อมรุนแรง ช่องว่างผิวข้อหายไป และกระดูกอ่อนผิวข้อชำรุดไปหมด หรือกระดูกปลายข้อทรุดตัว ทำให้เข่าโก่งมากขึ้นได้ (ราชวิทยาลัยแพทย์ออร์โธปิดิกส์แห่งประเทศไทย : แนวปฏิบัติบริการสาธารณสุข โรคข้อเข่าเสื่อม,2553) ในปัจจุบันพบว่ามีการใช้ยาในการรักษาภาวะข้อเสื่อมนี้เป็นจำนวนมากรองจากยาปฏิชีวนะ (Antibiotics) โดยเฉพาะยาแก้อักเสบในกลุ่ม NSAIDs (Non-Steroid Anti-inflammatory Drugs) ซึ่งส่วนมากเป็นการรักษาอาการปวดที่ปลายเหตุเสียมากกว่า และมักจะมีผลเสียในการก่อให้เกิดปัญหาเรื่องแผลในกระเพาะอาหารตามมา อุบัติการณ์ของผู้ป่วยโรคข้อเข่าเสื่อมพบประมาณ 1 ใน 3 หรือคิดเป็นร้อยละ 34.5-45.6 ของประชากรทั้งประเทศ และมีความสูญเสียทางเศรษฐกิจอย่างมาก โดยมีงานวิจัยพบว่า ค่าใช้จ่ายต่อคนต่อ 1 ปี ของคนที่เป็นโรคข้อเข่าเสื่อม รวมทุกอย่าง เช่น ค่ายา ค่าใช้จ่ายในการรักษาพยาบาล จากการสำรวจและคัดกรองข้อเข่าเสื่อมโดย เจ้าหน้าที่ รพ.สต.บ้านโพธิ์ พบว่ามีกลุ่มประชาชนทั่วไปที่มีความเสี่ยงและมีภาวะข้อเข่าเสื่อม จำนวน 70 คน สนใจเข้าร่วมโครงการจำนวน 50 คน       ดังนั้น โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลบ้านโพธิ์ จึงได้จัดทำโครงการป้องกัน ฟื้นฟูโรคข้อเข่าเสื่อม ด้วยการแพทย์แผนไทยและแพทย์ทางเลือก เพื่อให้กลุ่มประชาชนทั่วไปที่มีความเสี่ยงและมีภาวะข้อเข่าเสื่อมเข้าใจ และสามารถดูแลตนเองได้ โดยลดการใช้ยาแผนปัจจุบัน เพื่อลดการเกิดภาวะแทรกซ้อนจากยา

วัตถุประสงค์โครงการ

1. เพื่อให้ผู้เข้าร่วมกิจกรรมมีความรู้ความเข้าใจเรื่องการออกกำลังกายแบบแพทย์แผนไทยและแพทย์ทางเลือก เพื่อป้องกัน ฟื้นฟูโรคข้อเข่าเสื่อม
2. เพื่อให้ผู้เข้าร่วมกิจกรรมได้รับการดูแลและฟื้นฟูโรคข้อเข่าเสื่อม ด้วยการแพทย์แผนไทยและแพทย์ทางเลือกโดย การพอกยาสมุนไพร อย่างมีรูปแบบ และขั้นตอนที่ถูกต้อง

กิจกรรม/การดำเนินงาน

1. จัดการอบรมเชิงปฎิบัติการ

กลุ่มเป้าหมาย

ผลที่คาดว่าจะได้รับ

ผู้เข้าร่วมกิจกรรมสามารถดูแลตนเองและฟื้นฟูโรคข้อเข่าเสื่อม ด้วยศาสตร์การแพทย์แผนไทยและแพทย์ทางเลือก

ส่วนที่ 1 ผลการดำเนินงาน

* ผลผลิต หมายถึง ผลที่เกิดขึ้นเชิงปริมาณจากการทำกิจกรรม เช่น จำนวนผู้เข้าร่วมประชุม จำนวนผู้ผ่านการอบรม จำนวนครัวเรือนที่ปลูกผักสวนครัว เป็นต้น
** ผลลัพธ์ หมายถึง การเปลี่ยนแปลงที่นำไปสู่การแก้ปัญหา เช่น หลังอบรมมีผู้ปรับเปลี่ยนพฤติกรรมจำนวนกี่คน มีข้อบังคับหรือมาตรการของชุมชนที่นำไปสู่การปรับเปลี่ยนพฤติกรรมหรือสภาพแวดล้อม เป็นต้น ทั้งนี้ต้องมีข้อมูลอ้างอิงประกอบการรายงาน เช่น ข้อมูลรายชื่อแกนนำ , แบบสรุปการประเมินความรู้ , รูปภาพกิจกรรมพร้อมคำอธิบายใต้ภาพ เป็นต้น