โครงการรู้เท่าทัน ห่างไกลมะเร็งลำไส้ใหญ่ โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลบ้านสามยอด ปีงบประมาณ 2569

กองทุนสุขภาพตำบล อบต.โคกโพธิ์

รายละเอียดโครงการ
ชื่อโครงการ/กิจกรรม	โครงการรู้เท่าทัน ห่างไกลมะเร็งลำไส้ใหญ่ โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลบ้านสามยอด ปีงบประมาณ 2569
รหัสโครงการ	L2975
ชื่อองค์กรที่รับผิดชอบ	โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลบ้านสามยอด
วันที่อนุมัติ	31 มีนาคม 2569
ปี	2569
ระยะเวลาดำเนินโครงการ	1 มีนาคม 2569 - 30 กันยายน 2569
งบประมาณ	30,870.00
ผู้รับผิดชอบโครงการ	นายฉลอง สุวรรณลิวงศ์
พื้นที่ดำเนินการ	ต.โคกโพธิ์ อ.โคกโพธิ์ จ.ปัตตานี

โรคมะเร็งลำไส้ใหญ่และไส้ตรง (Colorectalcancer; CRC) เป็นโรคมะเร็งที่พบมากเป็นอันดับ 3 และเป็นสาเหตุการตายเป็นลำดับที่ 4 ของโลก มีอุบัติการณ์การเกิดเพิ่มขึ้นอย่างรวดเร็ว' จากสถิติของ GLOBOCANพ.ศ. 2561 รายงานว่ามะเร็งลำไส้ใหญ่เป็นสาเหตุการตายอันดับ 3 ในเพศชาย (746,000 ราย คิดเป็น ร้อยละ 10 ของโรคมะเร็งทั้งหมด) และอันดับ 2 ในเพศหญิง (614,000 ราย คิดเป็นร้อยละ 9.2) ของสาเหตุการตายจากมะเร็งทั่วโลก ในประเทศไทย มะเร็งลำไส้ใหญ่และไส้ตรงถือเป็น 1 ใน 5 ของมะเร็งที่พบมากที่สุด" พบมากอันดับสามในเพศชาย [อัตราอุบัติการณ์อายุมาตรฐาน (ASR)= 4.4ต่อประซากร 100,000 คน]" และพบมากเป็นอันดับสี ในเพศหญิง [ASR = 11.2 ต่อประชากร 100,000 คน ]ซึ่งสาเหตุการเกิดมะเร็งลำไส้ใหญ่และไส้ตรงเกิดจากสาเหตุด้านพันธุกรรม, จากพฤติกรรมและวิถีชีวิตที่เปลี่ยนแปลง เช่น การใช้ชีวิตที่ไม่ค่อยได้เคลื่อนไหวร่างกาย หรือขาดการออกกำลังกายสม่ำเสมอ ดัชนีมวลกาย โรคประจำตัว พฤติกรรมการสูบบุหรี่ และการดื่มสุรา รวมถึงพฤติกรรมการบริโภคอาหาร สิ่งเหล่านี้ล้วนเป็นปัจจัยเสี่ยงต่อการเกิดโรคมะเร็งลำไส้ใหญ่และไส้ตรงทั้งสิ้น จากผลการรวบรวมข้อมูลสถานการณ์ของโรคมะเร็งลำไส้ ปี 2568 ที่ผ่านมา ตำบลบ้านสามยอด มีผลการคัดกรองโรคมะเร็งลำไส้ใหญ่พบประชาชนผล Positive จำนวน 18 คน จากกลุ่มเป้าหมายทั้งหมด 94 ราย โดยมีการยินยอมส่องกล้องจำนวน 5 ราย เนื่องจากประชนยังขาดความรู้ความเข้าใจเกี่ยวกับวิธีการส่องกล้องร่วมกับมีความวิตกกังวลร่วมด้วย ปัจจุบันวิธีการตรวจค้นหาและคัดกรองผู้ป่วยโรคมะเร็งลำไส้ใหญ่เเละไส้ตรง มีหลายวิธี เช่น ตรวจอุจจาระหาเลือดที่มองไม่เห็นด้วยตาเปล่า (FecalOccult Blood Test), ตรวจหาปฏิกิริยาทางอิมมูโนเคมิคอลที่จำเพาะจากอุจจาระ (Fecal ImmunochemicalTest), การส่องกล้องลำไส้ใหญ่ (Colonoscopy) และการตรวจเอกชเรย์คอมพิวเตอร์ ด้วยภาพเสมือนจริง(Computed tomography colonoscopy) เป็นต้น การตรวจส่องกล้องลำไส้ใหญ่ (Colonoscopy) เป็นวิธีการมาตรฐานที่ละเอียดแม่นยำฯ และสามารถดำเนินการรักษาผ่านวิธีการส่องกล้องลำไส้ใหญ่ได้ เช่น การตัดชิ้นเนื้อหรือก้อนที่ผิดปกติ, การเก็บชิ้นเนื้อตัวอย่างวิเคราะห์ผลทางพยาธิวิทยา, การหยุดเลือดในลำไส้ และการตรวจนี้สามารถป้องกันการเกิดมะเร็งได้ ด้วยการกำจัดติ่งเนื้องอก (polyps) อันเป็นจุดเริ่มของมะเร็ง จากสถานการณ์ความรุนแรงและแนวทางในการดูแลและป้องกันมะเร็งลำไส้ใหญ่และไส้ตรง ดังที่กล่าวไว้ ข้างต้น โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลบ้านสามยอด ได้เล็งเห็นความสำคัญของปัญหาดังกล่าว จึงได้จัดทำโครงการคัดกรองมะเร็งลำไส้ใหญ่และลำไส้ตรง โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลบ้านสามยอด ปีงบประมาณ 2569 ขึ้น โดยมีเป้าหมายให้ประชากรกลุ่มอายุ 50-70 ปีจำนวน 953 คน เข้าถึงการตรวจคัดกรองด้วยวิธีการตรวจเลือดแฝงในอุจจาระ(Fecal immunochemical test) อย่างน้อยร้อยละ 10 และถ้าผลการตรวจเป็นบวกจะทำการยืนยันด้วยการส่องกล้องตรวจลำไส้ใหญ่/ไส้ตรง โครงการนี้มีวัตถุประสงค์หลักเพื่อพัฒนาระบบป้องกันและควบคุมมะเร็ง โดยให้ความสำคัญต่อการตรวจคัดกรองผู้ป่วยมะเร็งในระยะแรกรวมถึงค้นหาติ่งเนื้อชนิด adenomatous polyp เพื่อการรักษาและป้องกันที่ถูกต้องและทันท่วงที ลดอัตราการตายและการลุกลามของมะเร็งลำไส้ใหญ่/ไส้ตรงได้ เพื่อสุขภาพและคุณภาพชีวิตที่ดีของประชาชนในเขตพื้นที่รับผิดชอบ

กิจกรรมที่ 1 กิจกรรมประชุมชี้แจงโครงการแก่อาสาสมัครสาธารณสุข,ผู้นำชุมชน 6 หมู่บ้านจำนวน 30 คน - ทำทะเบียนประชากรกลุ่มอายุ 50-70 ปี - ประชาสัมพันธ์โครงการให้กับกลุ่มเป้าหมาย

กิจกรรมที่ 2 กิจกรรมอบรมประชากรกลุ่มอายุ 50-70 ปี 6 หมู่บ้าน จำนวน 40 คน -จัดเตรียมวัสดุ อุปกรณ์ เอกสาร สื่อที่ใช้ในการทำกิจกรรม -นัดกลุ่มเป้าหมายมาร่วมกิจกรรมอบรม โดยมีเนื้อหาดังนี้ • ความรู้เกี่ยวกับโรคมะเร็งลำไส้ใหญ่และไส้ตรง • แนวทางการป้องกัน ลดปัจจัยที่ก่อให้เกิดโรคมะเร็ง • ทดสอบความรู้ก่อน-หลังการอบรมฯ กิจกรรมที่ 3 กิจกรรมตรวจคัดกรองมะเร็งลำไส้ใหญ่และไส้ตรงในหมู่บ้าน 6 หมู่บ้าน โดยเจ้าหน้าที่สาธารณสุข จำนวน 3 คน ร่วมกับอาสาสมัครสาธารณสุข 5 คนต่อหมู่บ้าน 6 หมู่บ้านๆละ 1 วัน
-ดำเนินการตรวจคัดกรองมะเร็งลำไส้ใหญ่และไส้ตรง กลุ่มเป้าหมาย 6 หมู่บ้าน 6 วัน

ร้อยละ 80 ประชากรกลุ่มอายุ 50-70 ปี มีความรู้เรื่องมะเร็งลำไส้ใหญ่ และตระหนักถึงการมารับบริการตรวจคัดกรองมะเร็งลำไส้ใหญ่และไส้ตรง
2. ร้อยละ 80 ประชากรกลุ่มอายุ 50-70 ปี ได้รับการคัดกรองมะเร็งลำไส้ใหญ่และไส้ตรง