โครงการเฝ้าระวังและป้องกันระบาดซ้ำ โรคไข้เลือดออกตำบลเตราะบอน อำเภอสายบุรี จังหวัดปัตตานี
โครงการเฝ้าระวังและป้องกันระบาดซ้ำ โรคไข้เลือดออกตำบลเตราะบอน อำเภอสายบุรี จังหวัดปัตตานี
| ชื่อโครงการ/กิจกรรม | โครงการเฝ้าระวังและป้องกันระบาดซ้ำ โรคไข้เลือดออกตำบลเตราะบอน อำเภอสายบุรี จังหวัดปัตตานี | |
| รหัสโครงการ | 69-L3054-1-02 | |
| ชื่อองค์กรที่รับผิดชอบ | โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลเตราะบอน | |
| วันที่อนุมัติ | 19 มีนาคม 2569 | |
| ปี | 2569 | |
| ระยะเวลาดำเนินโครงการ | 1 พฤษภาคม 2569 - 30 กันยายน 2569 | |
| งบประมาณ | 71,975.00 | |
| ผู้รับผิดชอบโครงการ | นางเจะซานารียะ หะยีเจะซอ | |
| พื้นที่ดำเนินการ | ต.เตราะบอน อ.สายบุรี จ.ปัตตานี |
ปัญหาการแพร่ระบาดของโรคไข้เลือดออกที่มีมาอย่างต่อเนื่อง ทำให้เกิดการปรับเปลี่ยนแนวคิด ในการแก้ไขปัญหาจากการตั้งรับไปสู่นโยบายเชิงรุกโดยใช้ยุทธศาสตร์การมีส่วนร่วมให้คนในชุมชนได้ตระหนักถึงสภาพปัญหาของโรคไข้เลือดออก เกิดความรับผิดชอบต่อปัญหาที่เกิดขึ้นในชุมชนของตนเอง พร้อมทั้งหาวิธีการแก้ไข ซึ่งปัญหาของโรคไข้เลือดออกเป็นเรื่องที่เกี่ยวข้องกับพฤติกรรมและสิ่งแวดล้อม ดังนั้น การดำเนินงานป้องกันและควบคุมโรคไข้เลือดออก จึงต้องปรับเปลี่ยนให้สอดคล้องกับสถานการณ์ของโรคที่เปลี่ยนแปลงไป โดยเน้นให้ประชาชนเห็นความสำคัญและถือเป็นภารกิจที่ต้องช่วยกัน กระตุ้นและชักนำให้ประชาชน องค์กรชุมชน ให้มีส่วนร่วมอย่างจริงจังและต่อเนื่อง จึงเป็นกิจกรรมสำคัญที่ต้องเร่งรัดดำเนินการ
สถิติผู้ป่วยยืนยันโรคไข้เลือดออกจังหวัดปัตตานี ข้อมูลตั้งแต่ 1 มกราคม – 31 ธันวาคม พ.ศ. 2568 มีจำนวนผู้ป่วยสะสม 660 ราย คิดเป็นอัตราป่วย 106.22 ต่อประชากรแสนคน ไม่มีรายงานผู้ป่วยเสียชีวิต พบผู้ป่วยเพศชายมากว่าเพศหญิง โดยพบเพศชายร้อยละ 50.61 เพศหญิงร้อยละ 49.39 กลุ่มอายุที่พบสูงสุดคือ กลุ่มอายุ 10 – 19 ปี อำเภอที่มีจำนวนผู้ป่วยสูงสุด คืออำเภอเมืองปัตตานี 172 ราย คิดเป็นอัตราป่วย 147.59 รองลงมาอำเภอยะหริ่ง 110 ราย คิดเป็นอัตราป่วย 142.33 และอำเภอยะรัง 111 ราย คิดเป็นอัตราป่วย 139.50 ตามลำดับ สำหรับสถานการณ์โรคไข้เลือดออกในอำเภอสายบุรีนั้น ตั้งแต่ 1 มกราคม – 31 ธันวาคม พ.ศ. 2568 จัดอยู่ในอันดับที่ 8 ของจังหวัด มีผู้ป่วยทั้งสิ้น 47 ราย คิดเป็นอัตราป่วย 74.07 ต่อประชากรแสนคน ไม่มีรายงานผู้ป่วยเสียชีวิต กลุ่มอายุที่พบสูงสุดคือกลุ่มอายุ 10 - 19 ปี จำนวน 25 ราย รองลงมา คือ 0 – 9 ปี จำนวน 17 ราย ตามลำดับ ซึ่งตำบลเตราะบอน นับว่าเป็นตำบลหนึ่งที่ประสบปัญหาในลำดับต้นๆ ของอำเภอ พบว่า มีจำนวนผู้ป่วยสะสมจำนวน 10 ราย คิดเป็นอัตราป่วย 132.22 ต่อประชากรแสนคน และไม่มีรายงานผู้ป่วยเสียชีวิตแต่อย่างใด (ศูนย์ระบาดสำนักงานสาธารณสุขอำเภอสายบุรี, 2568)
สถารณ์การเกิดโรคไข้เลือดออกตำบลเตราะบอน ใน 5 ปีย้อนหลัง ตั้งแต่ ปี 2564 - 2568
ปี พ.ศ. จำนวน (คน) อัตราป่วย
(ต่อแสนปชก.)
2564 3 38.66
2565 1 12.89
2566 15 193.32
2567 40 515.53
2568 10 132.22
จากสถานการณ์การเกิดโรคไข้เลือดออกตำบลเตราะบอน 5 ปี ย้อนหลัง จะเห็นได้ว่า ปี 2566 - 2567 จะมีการระบาดรุนแรง (Outbreak) และพบว่า"วงจรการระบาด" ทุกๆ 2-3 ปี ซึ่งเป็นลักษณะเด่นของไข้เลือดออกเมื่อประชากรเริ่มไม่มีภูมิคุ้มกันต่อสายพันธุ์ที่ระบาดในขณะนั้น และปี 2568 มีอัตราป่วยลดลงจากปี 2567 แต่ยังเกินเกณฑ์อยู่ประมาณ 2.6 เท่า (อัตราป่วยไม่เกิน 50 ต่อแสนประชากร) อาจเป็นโอกาสดีในการวางรากฐานมาตรการเชิงรุก (เช่น การทำลายแหล่งเพาะพันธุ์ลูกน้ำยุงลายล่วงหน้า) เพื่อไม่ให้กลับไปซ้ำรอยปี พ.ศ.2567
จากการคาดการณ์ของสำนักงานสาธารณสุขจังหวัดปัตตานี พบว่าจะมีการระบาดของโรคไข้เลือดออกจะสูงเพิ่มมากขึ้นโดยเฉพาะในช่วงที่มีฤดูฝน หากไม่สามารถป้องกัน ควบคุมโรคไข้เลือดออกให้สงบได้ อาจจะพบผู้ป่วยและเสียชีวิตเพิ่มขึ้น ซึ่งจะต้องมีมาตรการเฝ้าระวัง ควบคุม ป้องกันโรคไข้เลือดออกเชิงรุกและมีความต่อเนื่องและการกำจัดลูกน้ำยุงลายตามแหล่งเพาะพันธ์ในสถานที่ต่างๆ ได้แก่บริเวณบ้านเรือนในชุมชน โรงเรียน ศาสนสถาน และสถานที่ราชการ และที่ขาดไม่ได้คือการเตรียมความพร้อมทรัพยากรในการควบคุมโรค รวมถึง การสื่อสารความเสี่ยงที่มีประสิทธิภาพ เพื่อให้ประชาชนเกิดความตื่นตัว เปลี่ยนจากการตั้งรับไปสู่นโยบายเชิงรุกโดยใช้ยุทธศาสตร์การมีส่วนร่วมให้คนในชุมชนได้ตระหนักถึงสภาพปัญหาของโรคไข้เลือดออก โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลเตราะบอน อำเภอสายบุรี จังหวัดปัตตานี จึงได้จัดทำโครงการ ป้องกัน ควบคุมโรคไข้เลือดออก ตำบลเตราะบอน โดยเน้นให้ประชาชนเห็นความสำคัญและถือเป็นภารกิจที่ต้องช่วยกันกระตุ้นและชักนำให้ประชาชน องค์กรชุมชน ตลอดจนเครือข่ายสุขภาพให้มีส่วนร่วมอย่างจริงจังและต่อเนื่อง
- 2. เพื่อส่งเสริมสนับสนุนให้ประชาชนและชุมชนมีส่วนร่วมและดำเนินการควบคุมป้องกันโรคไข้เลือดออก
- 1. เพื่อควบคุมการแพร่ระบาดซ้ำของโรคไข้เลือดออกตามมาตรการ 3 – 3 - 1 (3 = แจ้งโรคใน 3 ชม., 3=สอบสวนโรคในพื้นที่ใน 3 ชม.และ 1 = การควบคุมป้องกันยุงตัวเต็มวัยและกำจัดลูกน้ำยุงลายภายใน 1 วัน รัศมี 100 เมตร รอบบ้านผู้ป่วย ดำเนินการ 2 รอบห่างกัน 7 วัน)
- 3.อัตราป่วยด้วยโรคไข้เลือดออกลดลง ไม่เกินร้อยละ 50 ต่อแสนประชากร
- ลดการระบาดซ้ำของโรคไข้เลือดออกโครงการจะช่วยควบคุมการแพร่ระบาดของโรคไข้เลือดออกในตำบลเตราะบอน ด้วยมาตรการ 30-3-1 และการกำจัดแหล่งเพาะพันธุ์ยุงลายส่งผลให้อัตราป่วยลดลงและช่วยป้องกันการเสียชีวิตจากโรคไข้เลือดออกในชุมชน
- ทุกองค์กรทั้งภาครัฐ เอกชน และประชาชนตระหนักถึงความสำคัญของปัญหาและร่วมมือกันดำเนินงานป้องกันโรคไข้เลือดออกอย่างจริงจังต่อเนื่อง 3.ประชาชนในเขตพื้นที่รับผิดชอบ มีความตื่นตัว และมีความรู้ ความเข้าใจเกี่ยวกับโรคไข้เลือดออกที่ถูกต้อง
- สร้างความตระหนักและการมีส่วนร่วมของชุมชนโครงการจะส่งเสริมการมีส่วนร่วมของประชาชน อสม. โรงเรียน ศาสนสถาน และเครือข่ายสุขภาพในพื้นที่ ให้มีความรู้ ความเข้าใจ และความตื่นตัวต่อการป้องกันและควบคุมโรคไข้เลือดออกอย่างต่อเนื่อง
- ทุกองค์กรทั้งภาครัฐ เอกชน และประชาชนตระหนักถึงความสำคัญของปัญหาและร่วมมือกันดำเนินงานป้องกันโรคไข้เลือดออกอย่างจริงจังต่อเนื่อง 3.ประชาชนในเขตพื้นที่รับผิดชอบ มีความตื่นตัว และมีความรู้ ความเข้าใจเกี่ยวกับโรคไข้เลือดออกที่ถูกต้อง