กองทุนสุขภาพตำบล - กองทุนหลักประกันสุขภาพท้องถิ่น - กปท

กิตติกรรมประกาศ

"โครงการส่งเสริมการใช้ยาสมุนไพรในชุมชน จังหวัดยะลา" สำเร็จได้ด้วยดี ด้วยความร่วมมือจาก สมาชิกในชุมชน ต.ยุโป อ.เมืองยะลา จ.ยะลา

คณะทำงานโครงการฯ ขอขอบคุณ กองทุนสุขภาพตำบล เทศบาลตำบลยุโป ที่ให้การสนับสนุนงบประมาณในการดำเนินโครงการฯ รวมทั้ง ภาคีเครือข่ายที่สำคัญระดับพื้นที่ ที่ให้การสนับสนุน ช่วยเหลือ ชี้แนะ สุดท้ายขอขอบคุณผู้เกี่ยวข้องที่มิได้ระบุชื่อไว้ในที่นี้ ซึ่งมีส่วนสำคัญในการขับเคลื่อนการดำเนินงานให้มีความยั่งยืนในพื้นที่ต่อไป

คณะทำงานโครงการ
โครงการส่งเสริมการใช้ยาสมุนไพรในชุมชน

บทคัดย่อ

โครงการ " โครงการส่งเสริมการใช้ยาสมุนไพรในชุมชน " ดำเนินการในพื้นที่ ต.ยุโป อ.เมืองยะลา จ.ยะลา รหัสโครงการ 69-L4139-02-13 ระยะเวลาการดำเนินงาน 1 เมษายน 2569 - 30 กันยายน 2569 ได้รับการสนับสนุนงบประมาณจำนวน 6,600.00 บาท จาก กองทุนสุขภาพตำบล เทศบาลตำบลยุโป เพื่อใช้ในการดำเนินกิจกรรมโครงการ หลังจากสิ้นสุดระยะเวลาโครงการ ผลที่เกิดขึ้นจากการดำเนินงานปรากฏดังนี้

โครงการนี้ยังไม่มีการเขียนหรือแก้ไขบทคัดย่อ

หมายเหตุ : รายละเอียดของบทสรุปคัดย่อการดำเนินงาน ให้ผู้รับผิดชอบโครงการเป็นผู้เขียนสรุปภาพรวมของโครงการใน "ผลลัพธ์โครงการ"

สารบัญ

ความเป็นมา/หลักการเหตุผล

ปัจจุบันสมุนไพรไทย ถูกนำมาแปรรูปเป็นผลิตภัณฑ์สำเร็จรูปสะดวกใช้หลากหลายประเภทตามแต่สรรพคุณ ตั้งแต่ใช้เป็นยาประจำบ้าน เป็นอาหาร อาหารเสริม เครื่องดื่มบำรุงสุขภาพ รวมทั้งเป็นสมุนไพรขจัดสารพิษ และเป็นผลิตภัณฑ์เพื่อความงาม นำมาขัด พอก บำรุงรักษาผิวพรรณเป็นต้น ประกอบกับกระแสนิยมรักษ์สุขภาพกำลังมาแรง จึงเป็นที่นิยมอย่างแพร่หลาย โดยเฉพาะอย่างยิ่งการนำไปใช้ในกิจการสปา เกิดเป็นธุรกิจต่อเนื่อง สร้างอาชีพ สร้างรายได้ให้ประเทศปีละไม่น้อย และนับวันยิ่งทวีความต้องการมากขึ้น อย่างไรก็ตามสมุนไพรนอกจากใช้งานผลิตภัณฑ์เพื่อความงาม บำรุงรักษาสุขภาพแล้ว ผลิตภัณฑ์อีกประเภทหนึ่งที่กำลังเป็นที่นิยม สร้างรายได้ให้กับชุมชนและเป็นความต้องการของต่างประเทศ ได้แก่ ลูกประคบสมุนไพร ซึ่งมีสรรพคุณช่วยบรรเทาอาการปวดเมื่อย ลดอาการปวดบวม อักเสบ และการเกร็งของกล้ามเนื้อ กระตุ้นการไหลเวียนของโลหิตได้เป็นอย่างดี บรรเทาอาการหวัด รักษาเม็ดผดผื่นคัน ฯลฯ           ภูมิปัญญาด้านพืชสมุนไพรเป็นสิ่งที่อยู่คู่คนไทยมานับพันปี เนื่องจากอดีตกาลคนไทยเมื่อเกิดการเจ็บป่วยขึ้นจะมีการนำสมุนไพรมาใช้ในการรักษาเบื้องต้นหรือรักษาพยาบาลกับหมอพื้นบ้านในหมู่บ้านตนเอง เพื่อบรรเทาอาการเจ็บป่วยโดยอาศัยภูมิปัญญาที่สืบทอดกันมาหลายอายุชั่วคน แตาเมื่อการแพทย์แผนปัจจุบันเริ่มเข้ามามีบทบาทในบ้านเรา ภูมิปัญญาความรู้ด้านการใช้ยาสมุนไพรจึงถูกลดความสำคัญลง และทำให้เยาวชนรุ่นหลังรู้จักสมุนไพรไทยน้อยมาก และแพทย์ไม่รู้เลยทั้งๆที่สมุนไพรเหล่านั้นอยู่ใกล้ตัวเรานี้เอง และในบางครั้งก็มีการนำสมุนไพรมาใช้อย่างถูกวิธี ผิดโรค ทำให้ไม่เห็นผลการรักษาที่ดีขึ้นจึงเลิกใช้ยาสมุนไพรไป แต่ในปัจจุบันการแพทย์แผนไทย ได้แก่ การนวด การอบ ประคบสมุนไพร การแปรรูปสมุนไพรมาเป็นผลิตภัณฑ์เพื่อสุขภาพ และยารักษาโรค การปลูกสมุนไพรเพื่อนำมาใช้เอง การใช้ยาสมุนไพรแทนยาแผนปัจจุบันจากการดำเนินงานแพทย์แผนไทยของโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลยุโป ปี 2566 พบว่ามีบริการผู้ป่วยนอก จำนวน 3,728 ครั้ง บริการแพทย์แผนไทย จำนวน  1,263 ครั้ง คิดเป็นร้อยละ 33.88  ปี 2567 พบว่ามีบริการผู้ป่วยนอก จำนวน 5,836 ครั้ง บริการแพทย์แผนไทย จำนวน  1,860 ครั้ง คิดเป็นร้อยละ 31.87 ปี 2568 พบว่ามีบริการผู้ป่วยนอก จำนวน 6,654 ครั้ง บริการแพทย์แผนไทย จำนวน  1,898 ครั้ง คิดเป็นร้อยละ 28.52       จากข้อมูลดังกล่าว ชมรม อาสาสมัครสาธารณสุขประจำหมู่บ้าน ร่วมกับ โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลยุโป ได้เห็นถึงความสำคัญในการส่งเสริมการใช้ยาสมุนไพรในชุมชน เพื่อลดการใช้ยาบางอย่าง เช่น ยาลดการอักเสบ กล้ามเนื้อและข้อฯลฯ และเป็นการส่งเสริมให้ประชาชนรู้จักการปลูกพืชสมุนไพรใช้ครัวเรือน จึงได้จัดทำโครงการส่งเสริมการใช้ยาสมุนไพรในชุมชน ขึ้น

วัตถุประสงค์โครงการ

1. 1 เพื่อให้ประชาชนได้รับความรู้พื้นฐานเกี่ยวกับการใช้สมุนไพร
2. 2 เพื่อให้ประชาชนใช้ยาสมุนไพรอย่างถูกต้องและปลอดภัย

กิจกรรม/การดำเนินงาน

กลุ่มเป้าหมาย

ผลที่คาดว่าจะได้รับ

1. ประชาชนสามารถดูแลตนเองและครอบครัวด้วยยาสมุนไพรเมื่อเจ็บป่วยได้ถูกต้องและปลอดภัย
2. ประชาชนสามารถผลิต ผลิตภัณฑ์จากสมุนไพรใช้เองและจำหน่ายในชุมชนได้

ส่วนที่ 1 ผลการดำเนินงาน

* ผลผลิต หมายถึง ผลที่เกิดขึ้นเชิงปริมาณจากการทำกิจกรรม เช่น จำนวนผู้เข้าร่วมประชุม จำนวนผู้ผ่านการอบรม จำนวนครัวเรือนที่ปลูกผักสวนครัว เป็นต้น
** ผลลัพธ์ หมายถึง การเปลี่ยนแปลงที่นำไปสู่การแก้ปัญหา เช่น หลังอบรมมีผู้ปรับเปลี่ยนพฤติกรรมจำนวนกี่คน มีข้อบังคับหรือมาตรการของชุมชนที่นำไปสู่การปรับเปลี่ยนพฤติกรรมหรือสภาพแวดล้อม เป็นต้น ทั้งนี้ต้องมีข้อมูลอ้างอิงประกอบการรายงาน เช่น ข้อมูลรายชื่อแกนนำ , แบบสรุปการประเมินความรู้ , รูปภาพกิจกรรมพร้อมคำอธิบายใต้ภาพ เป็นต้น