กองทุนสุขภาพตำบล - กองทุนหลักประกันสุขภาพท้องถิ่น - กปท

กิตติกรรมประกาศ

"โรงเรียนปลอดฝุ่น ปลอดโรค ปลอดภัย (ห้องเรียนปลอดฝุ่น) จังหวัดสงขลา" สำเร็จได้ด้วยดี ด้วยความร่วมมือจาก สมาชิกในชุมชน ต.พะตง อ.หาดใหญ่ จ.สงขลา

คณะทำงานโครงการฯ ขอขอบคุณ กองทุนสุขภาพตำบล เทศบาลตำบลพะตง ที่ให้การสนับสนุนงบประมาณในการดำเนินโครงการฯ รวมทั้ง ภาคีเครือข่ายที่สำคัญระดับพื้นที่ ที่ให้การสนับสนุน ช่วยเหลือ ชี้แนะ สุดท้ายขอขอบคุณผู้เกี่ยวข้องที่มิได้ระบุชื่อไว้ในที่นี้ ซึ่งมีส่วนสำคัญในการขับเคลื่อนการดำเนินงานให้มีความยั่งยืนในพื้นที่ต่อไป

คณะทำงานโครงการ
โรงเรียนปลอดฝุ่น ปลอดโรค ปลอดภัย (ห้องเรียนปลอดฝุ่น)

บทคัดย่อ

โครงการ " โรงเรียนปลอดฝุ่น ปลอดโรค ปลอดภัย (ห้องเรียนปลอดฝุ่น) " ดำเนินการในพื้นที่ ต.พะตง อ.หาดใหญ่ จ.สงขลา รหัสโครงการ 69-L7890-01-002 ระยะเวลาการดำเนินงาน 20 พฤษภาคม 2569 - 18 กันยายน 2569 ได้รับการสนับสนุนงบประมาณจำนวน 67,081.00 บาท จาก กองทุนสุขภาพตำบล เทศบาลตำบลพะตง เพื่อใช้ในการดำเนินกิจกรรมโครงการ หลังจากสิ้นสุดระยะเวลาโครงการ ผลที่เกิดขึ้นจากการดำเนินงานปรากฏดังนี้

โครงการนี้ยังไม่มีการเขียนหรือแก้ไขบทคัดย่อ

หมายเหตุ : รายละเอียดของบทสรุปคัดย่อการดำเนินงาน ให้ผู้รับผิดชอบโครงการเป็นผู้เขียนสรุปภาพรวมของโครงการใน "ผลลัพธ์โครงการ"

สารบัญ

ความเป็นมา/หลักการเหตุผล

ปัจจุบันสถานการณ์ฝุ่น PM (Particulate Matter) 2.5 ในประเทศไทยมีความรุนแรง ส่งผลให้ค่าฝุ่นเกินมาตรฐานและมีผลต่อสุขภาพในระดับสีแดงในหลายพื้นที่ PM 2.5 คือ อนุภาคขนาดเล็กที่มีเส้นผ่าศูนย์กลางเฉลี่ยน้อยกว่าหรือเท่ากับ 2.5 ไมครอน แขวนลอยอยู่ในอากาศรวมกับไอน้ำ ควัน และก๊าซต่าง ๆ เกิดจากการเผาไหม้เชื้อเพลิงธรรมชาติที่ไม่สมบูรณ์ เช่น การเผาไหม้ของรถยนต์ การเผาสิ่งปฏิกูล ควันบุหรี่ รวมถึงฝุ่นจากการก่อสร้าง เนื่องจาก PM 2.5 มีขนาดเล็กมาก ทำให้เมื่อเราสูดเข้าไป อนุภาคเล็ก ๆ เหล่านี้จะสามารถผ่านลงไปได้ลึกจนถึงถุงลมซึ่งเป็นส่วนปลายสุดของปอด ทำให้เกิดปฏิกิริยาต่อหลอดลมฝอย ถุงลม และยังดูดซึมผ่านเส้นเลือดฝอยผ่านเข้าสู่กระแสเลือดได้ในที่สุด ซึ่งสารเหล่านี้จะมีผลต่อร่างกายมากมาย ทำให้สารต้านอนุมูลอิสระของร่างกายลดลง เกิดการอักเสบของทางเดินหายใจในคนสูงอายุและโดยเฉพาะเด็กเล็ก รวมถึงคนที่มีโรคระบบทางเดินหายใจเรื้อรัง ได้แก่ โรคภูมิแพ้ โรคหอบหืด และโรคถุงลมโป่งพอง ซึ่งจะทำให้มีอาการกำเริบได้ ในระยะยาวยังมีผลต่ออาการทำงานของปอดด้วย ในเด็กที่เป็นโรคภูมิแพ้และโรคหอบหืด ทางเดินหายใจของเด็กกลุ่มนี้จะมีความไวต่อการกระตุ้นจากฝุ่นละออง ซึ่งทำให้อาการของโรคแย่ลงง่ายกว่าคนทั่วไป ผู้ที่ได้รับผลกระทบจากสภาพอากาศดังกล่าว หรือได้สูดฝุ่นละอองเข้าไปปริมาณมาก จะมีอาการน้ำมูกไหล ไอจาม แน่นหน้าอก หายใจลำบาก แสบตา น้ำตาไหล ตาแดง

เนื่องจากโรงเรียนเทศบาล ๑ (ชุมชนบ้านอุดมทอง) ฝ่ายอนุบาล ตั้งอยู่ใกล้แหล่งอุตสาหกรรมและชุมชนขนาดใหญ่ มีโรงงานหลายแห่ง ทำให้สภาพอากาศมีความเสี่ยงต่อฝุ่นละอองขนาดเล็ก PM 2.5 ในบริเวณโรงเรียนเทศบาล ๑ (ชุมชนบ้านอุดมทอง) ฝ่ายอนุบาล ส่งผลให้นักเรียนระดับอนุบาล มีความเสี่ยงต่อฝุ่นละอองขนาดเล็ก ซึ่งสัมพันธ์กับสุขภาพเกิดการเจ็บป่วยของนักเรียน เช่น มีอาการ เจ็บคอ ปัญหาของระบบทางเดินหายใจ หอบหืด ภูมิแพ้ และการติดเชื้อของระบบหายใจบ่อยครั้ง ทำให้นักเรียนต้องลาป่วย ไม่ได้มาเรียน การเรียนไม่ต่อเนื่องจากการคัดกรองโรคก่อนเข้าเรียนในทุก ๆ เช้าของครูประจำชั้น พบว่าระดับค่าเฉลี่ยการเจ็บป่วยของเด็กเกี่ยวกับอาการเจ็บคอ ระบบทางเดินหายใจ ภูมิแพ้ มีค่าเฉลี่ยสูงขึ้น ดังเช่นในปี พ.ศ. 2566 ค่าเฉลี่ยการเจ็บป่วยร้อยละ 15.2 ปี พ.ศ. 2567 มีค่าเฉลี่ยร้อยละ 15.6 และปี พ.ศ. 2568 มีค่าเฉลี่ยร้อยละ 16.1 (ข้อมูลจากการคัดกรองสุขภาพนักเรียนระดับชั้นอนุบาล โรงเรียนเทศบาล ๑ (ชุมชนบ้านอุดมทอง)) อีกทั้งฝุ่นยังมีผลต่อการรักษาความสะอาดของห้องเรียน อาคารเรียน และพื้นที่เรียนรู้ภายในห้องเรียนที่มีการติดตั้งเครื่องปรับอากาศทำให้การระบายอากาศไม่เพียงพอ ส่งผลทำให้มีค่าฝุ่นสะสมในปริมาณที่สูงในช่วงกลางวัน ประกอบกับพระราชบัญญัติการศึกษาแห่งชาติ พ.ศ. 2542 และที่แก้ไขเพิ่มเติม (ฉบับที่ 4) พ.ศ. 2562 บัญญัติไว้ในมาตรา 24 การจัดกระบวนการเรียนรู้ ให้สถานศึกษาและหน่วยงานที่เกี่ยวข้องดำเนินการ ข้อที่ (5) ส่งเสริมสนับสนุนให้ผู้สอนสามารถจัดบรรยากาศ สภาพแวดล้อม สื่อการเรียน และอำนวยความสะดวกเพื่อให้ผู้เรียนเกิดการเรียนรู้และมีความรอบรู้ และตามหลักสูตรการศึกษาปฐมวัย พุทธศักราช 2560 มุ่งพัฒนาเด็กทุกคนให้ได้รับการพัฒนา ด้านร่างกาย อารมณ์ จิตใจ สังคม และสติปัญญา ภาษาและการสื่อสารอย่างมีคุณภาพและต่อเนื่อง ได้รับการจัดประสบการณ์การเรียนรู้อย่างมีความสุข และเหมาะสมตามวัย โดยเฉพาะอย่างยิ่งแนวการจัดประสบการณ์ระดับปฐมวัยโรงเรียนเทศบาล ๑ (ชุมชนบ้านอุดมทอง) ได้จัดประสบการณ์ให้เด็กมีปฏิสัมพันธ์กับเด็กอื่น กับผู้ใหญ่ ภายใต้สภาพแวดล้อมที่เอื้อต่อการเรียนรู้ในบรรยากาศที่อบอุ่น มีความสุข และเรียนรู้การทำกิจกรรมต่าง ๆ อย่างมีคุณภาพ

กองสาธารณสุขและสิ่งแวดล้อม เทศบาลตำบลพะตง และโรงเรียนเทศบาล ๑ (ชุมชนบ้านอุดมทอง)  ฝ่ายอนุบาล ได้เล็งเห็นความสำคัญของการมีห้องเรียนปลอดฝุ่น โดยการติดตั้งเครื่องฟอกอากาศเชิงพาณิชย์      เพื่อกรองฝุ่นละออง ช่วยป้องกันและแก้ไขปัญหาสุขภาพเกี่ยวกับระบบทางเดินหายใจของนักเรียนและครู      ดังนั้น กองสาธารณสุขและสิ่งแวดล้อม เทศบาลตำบลพะตง จึงได้จัดทำโครงการโรงเรียนปลอดฝุ่น ปลอดโรค ปลอดภัย (ห้องเรียนปลอดฝุ่น) ขึ้น

วัตถุประสงค์โครงการ

1. ส่งเสริมให้ครู ผู้ปกครอง เด็กนักเรียนอนุบาลมีความรู้เกี่ยวกับอันตรายของฝุ่น PM 2.5 ผลกระทบต่อสุขภาพและการป้องกัน การดูแลนักเรียนในช่วงเกิดมลพิษ และแนวปฏิบัติในโรงเรียนได้อย่างถูกต้อง
2. เพื่อจัดทำห้องเรียนปลอดฝุ่นในโรงเรียนเทศบาล ๑ (ชุมชนบ้านอุดมทอง) ฝ่ายอนุบาล จำนวน ๖ ห้อง
3. เพื่อให้ระดับฝุ่น PM 2.5 ภายในห้องเรียนไม่เกินค่ามาตรฐาน

กิจกรรม/การดำเนินงาน

1. กิจกรรม จัดอบรมครู ผู้ปกครอง และเด็กนักเรียน
2. สำรวจห้องเรียนเป้าหมาย
3. จัดหาและติดตั้งเครื่องฟอกอากาศเชิงพาณิชย์
4. พัฒนามาตรการดูแลห้องเรียน
5. กิจกรรมโรงเรียนปลอดฝุ่น ปลอดโรค ปลอดภัย Big Cleaning Day
6. สังเกตและตรวจสุขภาพเด็ก
7. สรุปผลการดำเนินงาน
8. สำรวจห้องเรียนเป้าหมาย จำนวน 6 ห้อง เพื่อประเมินช่องเปิดและระดับฝุ่น baseline
9. กิจกรรม จัดอบรมครู/ผู้ปกครองและเด็กนักเรียนอนุบาลเชิงปฏิบัติการ
10. จัดหาและติดตั้งเครื่องฟอกอากาศเชิงพาณิชย์ จำนวน 6 เครื่อง
11. พัฒนามาตรการดูแลห้องเรียน
12. . กิจกรรม โรงเรียนปลอดฝุ่น ปลอดโรค ปลอดภัย Big Cleaning Day ทุกวันศุกร์สัปดาห์แรกของเดือน ทุกเดือน
13. สังเกตและตรวจสุขภาพเด็กทุกวันจันทร์

กลุ่มเป้าหมาย

ผลที่คาดว่าจะได้รับ

โรงเรียนเทศบาล 1 (ชุมชนบ้านอุดมทอง) ฝ่ายอนุบาล มีห้องเรียนปลอดฝุ่น และเด็กนักเรียนป่วยด้วยโรคทางเดินหายใจลดลง

ส่วนที่ 1 ผลการดำเนินงาน

* ผลผลิต หมายถึง ผลที่เกิดขึ้นเชิงปริมาณจากการทำกิจกรรม เช่น จำนวนผู้เข้าร่วมประชุม จำนวนผู้ผ่านการอบรม จำนวนครัวเรือนที่ปลูกผักสวนครัว เป็นต้น
** ผลลัพธ์ หมายถึง การเปลี่ยนแปลงที่นำไปสู่การแก้ปัญหา เช่น หลังอบรมมีผู้ปรับเปลี่ยนพฤติกรรมจำนวนกี่คน มีข้อบังคับหรือมาตรการของชุมชนที่นำไปสู่การปรับเปลี่ยนพฤติกรรมหรือสภาพแวดล้อม เป็นต้น ทั้งนี้ต้องมีข้อมูลอ้างอิงประกอบการรายงาน เช่น ข้อมูลรายชื่อแกนนำ , แบบสรุปการประเมินความรู้ , รูปภาพกิจกรรมพร้อมคำอธิบายใต้ภาพ เป็นต้น