กองทุนสุขภาพตำบล - กองทุนหลักประกันสุขภาพท้องถิ่น - กปท

กิตติกรรมประกาศ

"ชุมชนพะตงสร้างสุข สู้ภัยวิกฤตใจ สถานีอนามัยเฉลิมพระเกียรติฯตำบลพะตง อำเภอหาดใหญ่ จังหวัดสงขลา จังหวัดสงขลา" สำเร็จได้ด้วยดี ด้วยความร่วมมือจาก สมาชิกในชุมชน ต.พะตง อ.หาดใหญ่ จ.สงขลา

คณะทำงานโครงการฯ ขอขอบคุณ กองทุนสุขภาพตำบล เทศบาลตำบลพะตง ที่ให้การสนับสนุนงบประมาณในการดำเนินโครงการฯ รวมทั้ง ภาคีเครือข่ายที่สำคัญระดับพื้นที่ ที่ให้การสนับสนุน ช่วยเหลือ ชี้แนะ สุดท้ายขอขอบคุณผู้เกี่ยวข้องที่มิได้ระบุชื่อไว้ในที่นี้ ซึ่งมีส่วนสำคัญในการขับเคลื่อนการดำเนินงานให้มีความยั่งยืนในพื้นที่ต่อไป

คณะทำงานโครงการ
ชุมชนพะตงสร้างสุข สู้ภัยวิกฤตใจ สถานีอนามัยเฉลิมพระเกียรติฯตำบลพะตง อำเภอหาดใหญ่ จังหวัดสงขลา

บทคัดย่อ

โครงการ " ชุมชนพะตงสร้างสุข สู้ภัยวิกฤตใจ สถานีอนามัยเฉลิมพระเกียรติฯตำบลพะตง อำเภอหาดใหญ่ จังหวัดสงขลา " ดำเนินการในพื้นที่ ต.พะตง อ.หาดใหญ่ จ.สงขลา รหัสโครงการ 69-L7890-01-001 ระยะเวลาการดำเนินงาน 14 พฤษภาคม 2569 - 31 สิงหาคม 2569 ได้รับการสนับสนุนงบประมาณจำนวน 39,900.00 บาท จาก กองทุนสุขภาพตำบล เทศบาลตำบลพะตง เพื่อใช้ในการดำเนินกิจกรรมโครงการ หลังจากสิ้นสุดระยะเวลาโครงการ ผลที่เกิดขึ้นจากการดำเนินงานปรากฏดังนี้

โครงการนี้ยังไม่มีการเขียนหรือแก้ไขบทคัดย่อ

หมายเหตุ : รายละเอียดของบทสรุปคัดย่อการดำเนินงาน ให้ผู้รับผิดชอบโครงการเป็นผู้เขียนสรุปภาพรวมของโครงการใน "ผลลัพธ์โครงการ"

สารบัญ

ความเป็นมา/หลักการเหตุผล

สถานการณ์สุขภาพจิตของคนไทยในปี 2568 วิกฤตหนัก พบคนไทยกว่า 13.4 ล้านคนเคยมีปัญหาสุขภาพจิตหรือโรคจิตเวช อัตราการฆ่าตัวตายสำเร็จเพิ่มขึ้นต่อเนื่องในรอบ 10 ปี โดยมีกลุ่มวัยทำงานและเยาวชนอายุ 15-29 ปี เสี่ยงเครียดและซึมเศร้าสูง สาเหตุหลักจากปัญหาเศรษฐกิจ หนี้ครัวเรือน สื่อสังคมออนไลน์ และความรุนแรงในครอบครัวมีแนวโน้มเพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่องในช่วง 10 ปีที่ผ่านมา กลุ่มเสี่ยงสูง เช่น วัยทำงาน: พบความเครียดจากการทำงาน 42.7% และมีแนวโน้มฝืนทำงานทั้งที่มีปัญหาสุขภาพจิต เยาวชน (15-29 ปี): เครียดจากผลการเรียน สื่อสังคมออนไลน์ (FOMO) และความรุนแรง วัยก่อนสูงอายุ (45-59 ปี): มีระดับความสุขต่ำที่สุด ปัจจัยเร่ง ได้แก่ ปัญหาหนี้ครัวเรือนสภาพเศรษฐกิจการติดสื่อสังคมออนไลน์ความรุนแรงในครอบครัว/โรงเรียน และผลกระทบจากสารเสพติด/บุหรี่ไฟฟ้า ประเด็นสำคัญในการเข้าถึงบริการ: ข้อมูลช่วงต้นปี 2568 ชี้ว่ามีผู้ต้องการรับบริการสุขภาพจิตกว่า 4.3 ล้านคน แต่เข้าถึงบริการได้เพียง 2.8-3 ล้านคน ทำให้ยังมีช่องว่างในการดูแล

ในขณะเดียวกัน พื้นที่ตำบลพะตงยังพบปัญหาด้านสุขภาพจิตของประชาชนอย่างต่อเนื่อง ส่งผลให้เกิดภาวะซึมเศร้า การพยายามทำร้ายตนเอง และการฆ่าตัวตาย โดยจากการเฝ้าระวังในพื้นที่ พบผู้เสียชีวิตจากการฆ่าตัวตายสำเร็จอย่างต่อเนื่องในช่วง 2 ปีที่ผ่านมา (พ.ศ.2567-2568) เฉลี่ยปีละ 1–2 ราย ครอบคลุมทั้งกลุ่มวัยเรียน วัยทำงาน ผู้ป่วยโรคเรื้อรัง และผู้สูงอายุที่มีโรคแทรกซ้อน ส่งผลต่อศักยภาพในการดูแลตนเอง และทำให้หลายรายเกิดความรู้สึกหมดพลังใจในการดำเนินชีวิตทั้งนี้ ข้อมูลจากกรมสุขภาพจิต ระบุว่า ประเทศไทยมีผู้เสียชีวิตจากการฆ่าตัวตายสำเร็จ ปี พ.ศ. 2566 จำนวน 5,206 ราย และปี พ.ศ2567 จำนวน 5,126 ราย คิดเป็นอัตรา 7.94 ต่อประชากรแสนคน สะท้อนถึงแนวโน้มปัญหาสุขภาพจิตที่ยังคงต้องได้รับการเฝ้าระวังและดูแลอย่างต่อเนื่อง”ดังนั้น สถานีอนามัยเฉลิมพระเกียรติฯตำบลพะตง จึงเห็นถึงความสำคัญในการจัดให้มี “ โครงการชุมชนพะตงสร้างสุข...สู้ภัยวิกฤตใจ”ด้วยการ พัฒนาศักยภาพ อสม. ตัวแทนสถานประกอบการ ในโรงงานอุตสาหกรรม โรงเรียน แกนนำชุมชน ให้มีความรู้ ความเข้าใจ เกี่ยวกับการปฐมพยาบาลทางใจ เพื่อบรรเทาผลกระทบทางจิตใจของประชาชนภายหลังเผชิญสถานการณ์วิกฤต เสริมสร้างความสามารถในการสังเกต คัดกรอง และเฝ้าระวังสัญญาณเตือนด้านสุขภาพจิต รวมถึงความเสี่ยงต่อการฆ่าตัวตาย เสี่ยงต่อการเกิดภาวะจิตเวชคุ้มคลั่ง ซึ่งสามารถส่งผลอันตราย ทั้งต่อตนเองครอบครัว ทรัพย์สิน และสามารถให้การช่วยเหลือเบื้องต้นหรือส่งต่อหน่วยงานที่เกี่ยวข้องได้อย่างเหมาะสม ทันเวลา สร้างเครือข่ายการดูแลสุขภาพจิตในระดับชุมชนที่มีความเข้มแข็ง ในโอกาสต่อไป

วัตถุประสงค์โครงการ

1. อสม. ตัวแทนสถานประกอบการ โรงเรียน แกนนำชุมชน มีความรู้ ความเข้าใจเกี่ยวกับการปฐมพยาบาลทางใจ ของตนเองและบุคคลรอบข้าง เพื่อบรรเทาผลกระทบทางจิตใจภายหลังเผชิญสถานการณ์วิกฤตได้อย่างถูกต้อง
2. มีความรู้ ความเข้าใจ สามารถสังเกต คัดกรอง และเฝ้าระวังสัญญาณเตือนด้านสุขภาพจิต รวมถึงความเสี่ยงต่อการฆ่าตัวตาย เสี่ยงต่อการเกิดอาการจิตเวชคุ้มคลั่งตาม 5 สัญญาณเตือน ร้อยละ 80
3. มีความรู้ความเข้าใจ ในการช่วยเหลือเบื้องต้นผู้บาดเจ็บด้านจิตใจหรือส่งต่อหน่วยงานที่เกี่ยวข้องได้อย่างเหมาะสม ทันเวลา ร้อยละ 100
4. ขับเคลื่อนการทำงานในชุมชนด้านสุขภาพจิต เฝ้าระวังในชุมชนให้ได้ ร้อยละ 100

กิจกรรม/การดำเนินงาน

1. กิจกรรมอบรมเชิงปฏิบัติการ
2. ประชาสัมพันธ์และสื่อความรู้ด้านสุขภาพจิต
3. ประชาสัมพันธ์และสื่อความรู้ด้านสุขภาพจิต
4. กิจกรรมอบรมเชิงปฏิบัติการ

กลุ่มเป้าหมาย

ผลที่คาดว่าจะได้รับ

1. อสม แกนนำชุมชน สถานประกอบการ สถานศึกษา มีความรู้ความเข้าใจ และทักษะการปฐมพยาบาลทางใจเมื่อเผชิญสถานการณ์วิกฤต ตลอดจนสามารถส่งต่อเพื่อการรักษาได้เหมาะสมทันเวลา
2. เกิดเครือข่ายการดูแลสุขภาพจิตในระดับชุมชนที่มีความเข้มแข็ง
3. เกิดประชาชนฆ่าตัวตายสำเร็จในพื้นที่รับผิดชอบไม่เกิน 1 คน ในปี 2569 เทียบตามจำนวนประชากรในพื้นที่รับผิดชอบ ( เกณฑ์อัตราการฆ่าตัวตายสำเร็จ ≤ 7.8 ต่อประชากรแสนคน ของประเทศไทย )
4. ร้อยละของผู้พยายามฆ่าตัวตาย เข้าถึงบริการที่มีประสิทธิภาพ ไม่น้อยกว่าร้อยละ 70
5. ไม่เกิดการสูญเสียชีวิตจากผู้ป่วยจิตเวชคุ้มคลั่งในชุมชน

ส่วนที่ 1 ผลการดำเนินงาน

* ผลผลิต หมายถึง ผลที่เกิดขึ้นเชิงปริมาณจากการทำกิจกรรม เช่น จำนวนผู้เข้าร่วมประชุม จำนวนผู้ผ่านการอบรม จำนวนครัวเรือนที่ปลูกผักสวนครัว เป็นต้น
** ผลลัพธ์ หมายถึง การเปลี่ยนแปลงที่นำไปสู่การแก้ปัญหา เช่น หลังอบรมมีผู้ปรับเปลี่ยนพฤติกรรมจำนวนกี่คน มีข้อบังคับหรือมาตรการของชุมชนที่นำไปสู่การปรับเปลี่ยนพฤติกรรมหรือสภาพแวดล้อม เป็นต้น ทั้งนี้ต้องมีข้อมูลอ้างอิงประกอบการรายงาน เช่น ข้อมูลรายชื่อแกนนำ , แบบสรุปการประเมินความรู้ , รูปภาพกิจกรรมพร้อมคำอธิบายใต้ภาพ เป็นต้น