กองทุนสุขภาพตำบล - กองทุนหลักประกันสุขภาพท้องถิ่น - กปท

กิตติกรรมประกาศ

"โครงการโรงเรียนปลอดขยะ (Zero Waste School) โดยการมีส่วนร่วมกับชุมชน จังหวัดปัตตานี" สำเร็จได้ด้วยดี ด้วยความร่วมมือจาก สมาชิกในชุมชน ต.บิตูมุดี อ.ยะรัง จ.ปัตตานี

คณะทำงานโครงการฯ ขอขอบคุณ กองทุนสุขภาพตำบล อบต.ปิตูมุดี ที่ให้การสนับสนุนงบประมาณในการดำเนินโครงการฯ รวมทั้ง ภาคีเครือข่ายที่สำคัญระดับพื้นที่ ที่ให้การสนับสนุน ช่วยเหลือ ชี้แนะ สุดท้ายขอขอบคุณผู้เกี่ยวข้องที่มิได้ระบุชื่อไว้ในที่นี้ ซึ่งมีส่วนสำคัญในการขับเคลื่อนการดำเนินงานให้มีความยั่งยืนในพื้นที่ต่อไป

คณะทำงานโครงการ
โครงการโรงเรียนปลอดขยะ (Zero Waste School) โดยการมีส่วนร่วมกับชุมชน

บทคัดย่อ

โครงการ " โครงการโรงเรียนปลอดขยะ (Zero Waste School) โดยการมีส่วนร่วมกับชุมชน " ดำเนินการในพื้นที่ ต.บิตูมุดี อ.ยะรัง จ.ปัตตานี รหัสโครงการ 69-L3030-02-0015 ระยะเวลาการดำเนินงาน 1 กันยายน 2569 - 31 ธันวาคม 2569 ได้รับการสนับสนุนงบประมาณจำนวน 20,000.00 บาท จาก กองทุนสุขภาพตำบล อบต.ปิตูมุดี เพื่อใช้ในการดำเนินกิจกรรมโครงการ หลังจากสิ้นสุดระยะเวลาโครงการ ผลที่เกิดขึ้นจากการดำเนินงานปรากฏดังนี้

โครงการนี้ยังไม่มีการเขียนหรือแก้ไขบทคัดย่อ

หมายเหตุ : รายละเอียดของบทสรุปคัดย่อการดำเนินงาน ให้ผู้รับผิดชอบโครงการเป็นผู้เขียนสรุปภาพรวมของโครงการใน "ผลลัพธ์โครงการ"

สารบัญ

ความเป็นมา/หลักการเหตุผล

ปัจจุบันปัญหาขยะมูลฝอยเป็นปัญหาสำคัญที่ส่งผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อม สุขภาพ และคุณภาพชีวิตของประชาชนในสังคม โดยเฉพาะในสถานศึกษา ซึ่งเป็นแหล่งรวมของนักเรียน ครู บุลากรทางการศึกษาและผู้ปกครอง หากขาดการจัดการขยะอย่างเป็นระบบและมีประสิทธิภาพ ย่อมส่งผลให้เกิดปัญหาด้านความสะอาด ความเป็นระเบียบ และสภาพแวดล้อมที่ไม่เอื้อต่อการจัดการเรียนรู้ ตลอดจนส่งผลกระทบต่อชุมชนโดยรอบสถานศึกษา ทั้งนี้กรมควบคุมมลพิษได้ส่งเสริมให้ทุกภาคส่วนดำเนินการคัดแยกขยะตั้งแต่ต้นทาง พร้อมทั้งปลูกฝังจิตสำนึกด้านการจัดการขยะและการอนุรักษ์สิ่งแวดล้อม เพื่อเป็นแนวทางสำคัญในการลดปริมาณขยะและสร้างความยั่งยืนด้านทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม   ปัจจุบันประเทศไทยให้ความสำคัญกับการพัฒนาอย่างยั่งยืน (Sustainable Development Goals : SDGs) โดยเฉพาะเป้าหมายด้านการจัดการทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม รวมทั้งการส่งเสริมเศรษฐกิจหมุนเวียน (Circular Economy) ที่มุ่งเน้นการใช้ทรัพยากรอย่างคุ้มค่า ลดปริมาณขยะ และนำวัสดุกลับมาใช้ประโยชน์ให้มากที่สุด ซึ่งสถานศึกษาถือเป็นหน่วยงานสำคัญในการปลูกฝังจิตสำคัญ สร้างความรู้ และพัฒนาพฤติกรรมด้านการอนุรักษ์สิ่งแวดล้อมให้แก่ผู้เรียนตั้งแต่วัยเด็ก   กระทรวงศึกษาธิการและสำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน (สพฐ.) ได้ส่งเสริมให้สถานศึกษาดำเนินกิจกรรมด้านสิ่งแวดล้อมและการจัดการขยะอย่างต่อเนื่อง เพื่อสร้างผู้เรียนให้มีคุณลักษณะที่พึงประสงค์ มีจิตสาธารณะ ที่พึงประสงค์ มีจิตสาธารณะ รู้จักรับผิดชอบต่อสังคมและสิ่งแวดล้อม รวมทั้งสามารถนำความรู้ไปประยุกต์ใช้ในชีวิตประจำวันและขยายผลสู่ครอบครัวและชุมชนได้ จากการสำรวจสภาพแวดล้อมภายในโรงเรียนตลาดนัดบาเอ พบว่ามีปริมาณขยะมูลฝอยเกิดขึ้นจากกิจกรรมประจำวันของนักเรียนและบุคลากรอย่างต่อเนื่อง โดยเฉพาะขยะประเภทขวดพลาสติก กระดาษ และกระป๋องเครื่องดื่ม นักเรียนบางส่วนยังขาดความรู้ ความเข้าใจ และทักษะในการคัดแยกขยะอย่างถูกต้อง ขาดความตระหนักในการรักษาความสะอาด และยังไม่เห็นคุณค่าของการใช้ทรัพยากรอย่างคุ้มค่า ส่งผลให้เกิดปัญหาความไม่เป็นระเบียบภายในโรงเรียน ซึ่งไม่สอดคล้องกับหลักการใช้ทรัพยากรอย่างพอประมาณ มีเหตุผล อละมีภูมิคุ้มกันที่ดี ตามหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง นอกจากนี้ โรงเรียนยังพบว่านักเรียนควรได้รับการส่งเสริมให้มีโอกาสเรียนรู้และฝึกปฏิบัติด้านคุณธรรม จริยธรรม และจิตสาธารณะผ่านกิจกรรมที่เป็นรูปธรรมมากยิ่งขึ้น เพื่อให้เกิดการเรียนรู้จากการลงมือปฏิบัติจริง สามารถสร้างความรับผิดชอบต่อตนเอง สังคม และสิ่งแวดล้อม อันจะนำไปสู่การพัฒนาคุณลักษณะอันพึงประสงค์ของผู้เรียน สอดคล้องกับนโยบายและสำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน ที่มุ่งเน้นการพัฒนาผู้เรียนให้เป็นคนดี มีวินัย มีความรับผิดชอบ มีจิตสาธารณะ และสามารถดำรงชีวิตตามหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง   ด้วยเหตุโรงเรียนตลาดนัดบาซาเอ จึงเล็งเห็นความสำคัญของการแก้ไขปัญหาขยะมูลฝอยควบคู่กับการพัฒนาคุณลักษณะของผู้เรียน โดยน้อมพระบรมราโชบายด้านการศึกษาของพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 10 ที่มุ่งเน้นสร้างคนดีสู่สังคม ควบคู่กับหลักคำสอนของศาสนาอิสลามที่ส่งเสริมความสะอาด ความรับผิดชอบ และการช่วยเหลือเกื้อกูลซึ่งกันและกัน ตลอดจนยึดหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงเป็นแนวทางในการดำเนินงาน และเพื่อสอดคล้องกับบันทึกข้อตกลงความร่วมมือ (MOU) ของอำเภอยะรัง ที่มุ่งเน้นการใช้หลักการ 3 Rs (Reduce, Reuse, Recycle) และการนำรายได้จากการจำหน่ายขยะรีไซเคิลไปสนับสนุนกองทุน RUN FOR YATEEM เพื่อช่วยเหลือเด็กกำพร้าและผู้ป่วยติดเตียงในชุมชน   จึงได้จัดทำโครงการโรงเรียนปลอดขยะ (Zero Waste School) โดยการมีส่วนร่วมกับชุมชนขึ้น เพื่อส่งเสริมให้นักเรียน ครู ผู้ปกครอง และชุมชนร่วมกันลด แยก และนำขยะกลับมาใช้ประโยชน์อย่างถูกวิธี สร้างจิตสำนึกด้านการอนุรักษ์สิ่งแวดล้อม และพัฒนาสถานศึกษาให้เป็นแหล่งเรียนรู้ด้านการจัดการขยะที่มีประสิทธิภาพ อันจะนำไปสู่การเป็นโรงเรียนปลอดขยะอย่างยั่งยืนและเป็นแบบอย่างที่ดีแก่ชุมชนต่อไป   จากแนวคิดดังกล่าว โรงเรียนตลาดนัดบาซาเอ จึงจัดทำ "ธนาคารขยะ ธนาคารความดี" ภายใต้แนวคิด "เปลี่ยนขยะเป็นเงิน เปลี่ยนเงินเป็นบุญ เปลี่ยนบุญเป็นคนดี" เป็นกรอบในการดำเนินงาน มุ่งใช้ขยะซึ่งเป็นปัญหาใกล้ตัวของนักเรียน มาเป็นสื่อกลางในการจัดการเรียนรู้เชิงคุณธรรม ผ่านกระบวนกาารคัดแยกขยะและนำมาฝากไว้กับธนาคารขยะของโรงเรียน เพื่อนำไปจำหน่ายและแปรเปลี่ยนเป็นรายได้ จากนั้นนำรายได้กังกล่าวไปต่อยอดเป็นกิจกรรมจิตอาสาและการช่วยเหลือผู้ป่วยติดเตียงในชุมชน เป็นการปลูกฝังให้นักเรียนได้เรียนรู้การทำความดีและพัฒนาตนเองเป็นผู้มีคุณธรรม จริยธรรม และจิตสาธารณะ

วัตถุประสงค์โครงการ

1. เพื่อปลูกฝังและพัฒนานักเรียนให้มีจิตสำนึกในการลดปริมาณขยะ การคัดแยกขยะและการนำขยะไปใช้ประโยชน์ และนำขยะไปกำจัดอย่างถูกวิธี
2. เพื่อส่งเสริมจิตสำนึกในการแบ่งปันและการช่วยเหลือสังคม โดยนำรายได้จากการจำหน่ายขยะไปช่วยเหลือผู้ช่วยติดเตียงในชุมชน
3. เพื่อเสริมสร้างความเข้มแข็งให้แก่สถานศึกษาสร้างสภาพแวดล้อมในโรงเรียน โดยใช้โรงเรียนเป็นศูนย์กลางและการมีส่วนร่วมของชุมชนโดยรอบสถานศึกษา

กิจกรรม/การดำเนินงาน

1. กิจกรรมธนาคารขยะในโรงเรียน
2. กิจกรรมทำปุ๋ยหมักชีวภาพจากเศษอาหาร
3. กิจกรรมการรณรงค์เก็บขยะในโรงเรียนและชุมชน
4. กิจกรรมส่งเสริมต่าง ๆ เช่น ประชาสัมพันธ์เสียงตามสาย
5. กิจกรรมจัดแหล่งเรียนรู้/ห้องเรียนด้านการจัดการขยะมูลฝอย
6. กิจกรรม Big Cleanning Day
7. กิจกรรมอบรมให้ความรู้เกี่ยวกับการคัดแยกขยะ
8. กิจกรรมประกวดครัวเรือนต้นแบบในการจัดการขยะ
9. กิจกรรมการจัดการขยะตามหลักเศรษฐกิจพอเพียง

กลุ่มเป้าหมาย

ผลที่คาดว่าจะได้รับ

1.ครูและบุคลากร ผู้ปกครอง และนักเรียน มีจิตสำนึกในการลดปริมาณขยะ การแยกแยะขยะและการนำขยะไปใช้ประโยชน์ และนำขยะไปกำจัดอย่างถูกวิธี 2.เกิดรายได้เพื่อช่วยเหลือผู้ป่วยติดเตียงและผู้ด้อยโอกาส 3. โรงเรียน ชุมชน และผู้ปกครองมีความร่วมมือที่เข้มแข็ง

ส่วนที่ 1 ผลการดำเนินงาน

* ผลผลิต หมายถึง ผลที่เกิดขึ้นเชิงปริมาณจากการทำกิจกรรม เช่น จำนวนผู้เข้าร่วมประชุม จำนวนผู้ผ่านการอบรม จำนวนครัวเรือนที่ปลูกผักสวนครัว เป็นต้น
** ผลลัพธ์ หมายถึง การเปลี่ยนแปลงที่นำไปสู่การแก้ปัญหา เช่น หลังอบรมมีผู้ปรับเปลี่ยนพฤติกรรมจำนวนกี่คน มีข้อบังคับหรือมาตรการของชุมชนที่นำไปสู่การปรับเปลี่ยนพฤติกรรมหรือสภาพแวดล้อม เป็นต้น ทั้งนี้ต้องมีข้อมูลอ้างอิงประกอบการรายงาน เช่น ข้อมูลรายชื่อแกนนำ , แบบสรุปการประเมินความรู้ , รูปภาพกิจกรรมพร้อมคำอธิบายใต้ภาพ เป็นต้น