โครงการโรงเรียนปลอดขยะ (Zero Waste School) โดยการมีส่วนร่วมกับชุมชน
โครงการโรงเรียนปลอดขยะ (Zero Waste School) โดยการมีส่วนร่วมกับชุมชน
| ชื่อโครงการ/กิจกรรม | โครงการโรงเรียนปลอดขยะ (Zero Waste School) โดยการมีส่วนร่วมกับชุมชน | |
| รหัสโครงการ | 69-L3030-02-0015 | |
| ชื่อองค์กรที่รับผิดชอบ | โรงเรียนตลาดนัดบาซาเอ | |
| วันที่อนุมัติ | 17 กรกฎาคม 2569 | |
| ปี | 2569 | |
| ระยะเวลาดำเนินโครงการ | 1 กันยายน 2569 - 31 ธันวาคม 2569 | |
| งบประมาณ | 20,000.00 | |
| ผู้รับผิดชอบโครงการ | นายอับดุลเล๊าะ อิแอ | |
| พื้นที่ดำเนินการ | ต.บิตูมุดี อ.ยะรัง จ.ปัตตานี |
ปัจจุบันปัญหาขยะมูลฝอยเป็นปัญหาสำคัญที่ส่งผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อม สุขภาพ และคุณภาพชีวิตของประชาชนในสังคม โดยเฉพาะในสถานศึกษา ซึ่งเป็นแหล่งรวมของนักเรียน ครู บุลากรทางการศึกษาและผู้ปกครอง หากขาดการจัดการขยะอย่างเป็นระบบและมีประสิทธิภาพ ย่อมส่งผลให้เกิดปัญหาด้านความสะอาด ความเป็นระเบียบ และสภาพแวดล้อมที่ไม่เอื้อต่อการจัดการเรียนรู้ ตลอดจนส่งผลกระทบต่อชุมชนโดยรอบสถานศึกษา ทั้งนี้กรมควบคุมมลพิษได้ส่งเสริมให้ทุกภาคส่วนดำเนินการคัดแยกขยะตั้งแต่ต้นทาง พร้อมทั้งปลูกฝังจิตสำนึกด้านการจัดการขยะและการอนุรักษ์สิ่งแวดล้อม เพื่อเป็นแนวทางสำคัญในการลดปริมาณขยะและสร้างความยั่งยืนด้านทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม ปัจจุบันประเทศไทยให้ความสำคัญกับการพัฒนาอย่างยั่งยืน (Sustainable Development Goals : SDGs) โดยเฉพาะเป้าหมายด้านการจัดการทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม รวมทั้งการส่งเสริมเศรษฐกิจหมุนเวียน (Circular Economy) ที่มุ่งเน้นการใช้ทรัพยากรอย่างคุ้มค่า ลดปริมาณขยะ และนำวัสดุกลับมาใช้ประโยชน์ให้มากที่สุด ซึ่งสถานศึกษาถือเป็นหน่วยงานสำคัญในการปลูกฝังจิตสำคัญ สร้างความรู้ และพัฒนาพฤติกรรมด้านการอนุรักษ์สิ่งแวดล้อมให้แก่ผู้เรียนตั้งแต่วัยเด็ก กระทรวงศึกษาธิการและสำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน (สพฐ.) ได้ส่งเสริมให้สถานศึกษาดำเนินกิจกรรมด้านสิ่งแวดล้อมและการจัดการขยะอย่างต่อเนื่อง เพื่อสร้างผู้เรียนให้มีคุณลักษณะที่พึงประสงค์ มีจิตสาธารณะ ที่พึงประสงค์ มีจิตสาธารณะ รู้จักรับผิดชอบต่อสังคมและสิ่งแวดล้อม รวมทั้งสามารถนำความรู้ไปประยุกต์ใช้ในชีวิตประจำวันและขยายผลสู่ครอบครัวและชุมชนได้ จากการสำรวจสภาพแวดล้อมภายในโรงเรียนตลาดนัดบาเอ พบว่ามีปริมาณขยะมูลฝอยเกิดขึ้นจากกิจกรรมประจำวันของนักเรียนและบุคลากรอย่างต่อเนื่อง โดยเฉพาะขยะประเภทขวดพลาสติก กระดาษ และกระป๋องเครื่องดื่ม นักเรียนบางส่วนยังขาดความรู้ ความเข้าใจ และทักษะในการคัดแยกขยะอย่างถูกต้อง ขาดความตระหนักในการรักษาความสะอาด และยังไม่เห็นคุณค่าของการใช้ทรัพยากรอย่างคุ้มค่า ส่งผลให้เกิดปัญหาความไม่เป็นระเบียบภายในโรงเรียน ซึ่งไม่สอดคล้องกับหลักการใช้ทรัพยากรอย่างพอประมาณ มีเหตุผล อละมีภูมิคุ้มกันที่ดี ตามหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง นอกจากนี้ โรงเรียนยังพบว่านักเรียนควรได้รับการส่งเสริมให้มีโอกาสเรียนรู้และฝึกปฏิบัติด้านคุณธรรม จริยธรรม และจิตสาธารณะผ่านกิจกรรมที่เป็นรูปธรรมมากยิ่งขึ้น เพื่อให้เกิดการเรียนรู้จากการลงมือปฏิบัติจริง สามารถสร้างความรับผิดชอบต่อตนเอง สังคม และสิ่งแวดล้อม อันจะนำไปสู่การพัฒนาคุณลักษณะอันพึงประสงค์ของผู้เรียน สอดคล้องกับนโยบายและสำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน ที่มุ่งเน้นการพัฒนาผู้เรียนให้เป็นคนดี มีวินัย มีความรับผิดชอบ มีจิตสาธารณะ และสามารถดำรงชีวิตตามหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง ด้วยเหตุโรงเรียนตลาดนัดบาซาเอ จึงเล็งเห็นความสำคัญของการแก้ไขปัญหาขยะมูลฝอยควบคู่กับการพัฒนาคุณลักษณะของผู้เรียน โดยน้อมพระบรมราโชบายด้านการศึกษาของพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 10 ที่มุ่งเน้นสร้างคนดีสู่สังคม ควบคู่กับหลักคำสอนของศาสนาอิสลามที่ส่งเสริมความสะอาด ความรับผิดชอบ และการช่วยเหลือเกื้อกูลซึ่งกันและกัน ตลอดจนยึดหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงเป็นแนวทางในการดำเนินงาน และเพื่อสอดคล้องกับบันทึกข้อตกลงความร่วมมือ (MOU) ของอำเภอยะรัง ที่มุ่งเน้นการใช้หลักการ 3 Rs (Reduce, Reuse, Recycle) และการนำรายได้จากการจำหน่ายขยะรีไซเคิลไปสนับสนุนกองทุน RUN FOR YATEEM เพื่อช่วยเหลือเด็กกำพร้าและผู้ป่วยติดเตียงในชุมชน จึงได้จัดทำโครงการโรงเรียนปลอดขยะ (Zero Waste School) โดยการมีส่วนร่วมกับชุมชนขึ้น เพื่อส่งเสริมให้นักเรียน ครู ผู้ปกครอง และชุมชนร่วมกันลด แยก และนำขยะกลับมาใช้ประโยชน์อย่างถูกวิธี สร้างจิตสำนึกด้านการอนุรักษ์สิ่งแวดล้อม และพัฒนาสถานศึกษาให้เป็นแหล่งเรียนรู้ด้านการจัดการขยะที่มีประสิทธิภาพ อันจะนำไปสู่การเป็นโรงเรียนปลอดขยะอย่างยั่งยืนและเป็นแบบอย่างที่ดีแก่ชุมชนต่อไป จากแนวคิดดังกล่าว โรงเรียนตลาดนัดบาซาเอ จึงจัดทำ "ธนาคารขยะ ธนาคารความดี" ภายใต้แนวคิด "เปลี่ยนขยะเป็นเงิน เปลี่ยนเงินเป็นบุญ เปลี่ยนบุญเป็นคนดี" เป็นกรอบในการดำเนินงาน มุ่งใช้ขยะซึ่งเป็นปัญหาใกล้ตัวของนักเรียน มาเป็นสื่อกลางในการจัดการเรียนรู้เชิงคุณธรรม ผ่านกระบวนกาารคัดแยกขยะและนำมาฝากไว้กับธนาคารขยะของโรงเรียน เพื่อนำไปจำหน่ายและแปรเปลี่ยนเป็นรายได้ จากนั้นนำรายได้กังกล่าวไปต่อยอดเป็นกิจกรรมจิตอาสาและการช่วยเหลือผู้ป่วยติดเตียงในชุมชน เป็นการปลูกฝังให้นักเรียนได้เรียนรู้การทำความดีและพัฒนาตนเองเป็นผู้มีคุณธรรม จริยธรรม และจิตสาธารณะ
- เพื่อปลูกฝังและพัฒนานักเรียนให้มีจิตสำนึกในการลดปริมาณขยะ การคัดแยกขยะและการนำขยะไปใช้ประโยชน์ และนำขยะไปกำจัดอย่างถูกวิธี
- เพื่อส่งเสริมจิตสำนึกในการแบ่งปันและการช่วยเหลือสังคม โดยนำรายได้จากการจำหน่ายขยะไปช่วยเหลือผู้ช่วยติดเตียงในชุมชน
- เพื่อเสริมสร้างความเข้มแข็งให้แก่สถานศึกษาสร้างสภาพแวดล้อมในโรงเรียน โดยใช้โรงเรียนเป็นศูนย์กลางและการมีส่วนร่วมของชุมชนโดยรอบสถานศึกษา
- กิจกรรมธนาคารขยะในโรงเรียน
- กิจกรรมทำปุ๋ยหมักชีวภาพจากเศษอาหาร
- กิจกรรมการรณรงค์เก็บขยะในโรงเรียนและชุมชน
- กิจกรรมส่งเสริมต่าง ๆ เช่น ประชาสัมพันธ์เสียงตามสาย
- กิจกรรมจัดแหล่งเรียนรู้/ห้องเรียนด้านการจัดการขยะมูลฝอย
- กิจกรรม Big Cleanning Day
- กิจกรรมอบรมให้ความรู้เกี่ยวกับการคัดแยกขยะ
- กิจกรรมประกวดครัวเรือนต้นแบบในการจัดการขยะ
- กิจกรรมการจัดการขยะตามหลักเศรษฐกิจพอเพียง
1.ครูและบุคลากร ผู้ปกครอง และนักเรียน มีจิตสำนึกในการลดปริมาณขยะ การแยกแยะขยะและการนำขยะไปใช้ประโยชน์ และนำขยะไปกำจัดอย่างถูกวิธี 2.เกิดรายได้เพื่อช่วยเหลือผู้ป่วยติดเตียงและผู้ด้อยโอกาส 3. โรงเรียน ชุมชน และผู้ปกครองมีความร่วมมือที่เข้มแข็ง