กองทุนสุขภาพตำบล - กองทุนหลักประกันสุขภาพท้องถิ่น - กปท

โครงการเฝ้าระวังสารเคมีตกค้างในเลือดเกษตรกรและกลุ่มเสี่ยง

รายละเอียดโครงการ
รายละเอียดโครงการ
ชื่อโครงการ/กิจกรรม โครงการเฝ้าระวังสารเคมีตกค้างในเลือดเกษตรกรและกลุ่มเสี่ยง
รหัสโครงการ 70-L5205-01-07
ชื่อองค์กรที่รับผิดชอบ โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลคลองหรัง
วันที่อนุมัติ 24 กันยายน 2569
ปี 2570
ระยะเวลาดำเนินโครงการ 1 ตุลาคม 2569 - 30 กันยายน 2570
งบประมาณ 8,500.00
ผู้รับผิดชอบโครงการ นางสุวดี จันกระจ่าง
พื้นที่ดำเนินการ ต.คลองหรัง อ.นาหม่อม จ.สงขลา
ประเด็น
แผนงานกลุ่มประชาชนทั่วไปที่มีความเสี่ยง
สถานการณ์/หลักการและเหตุผล

สถานการณ์โรคและภัยสุขภาพจากสารเคมีในปัจจุบัน สะท้อนให้เห็นว่าแนวโน้มการนำเข้าสารเคมีกำจัดศัตรูพืชสูงขึ้น ส่งผลให้อัตราป่วยของโรคจากสารเคมีกำจัดศัตรูพืชเพิ่งสูงขึ้นเช่นกัน กลุ่มเกษตรกรเป็นกลุ่มแรงงานที่สำคัญของประเทศ และยังคงมีปัญหาการเจ็บป่วยจากพิษสารเคมีกำจัดศัตรูพืช และสารกำจัดแมลง ซึ่งอันตรายจากสารเคมีกำจัดศัตรูพืชดังกล่าวทำให้เกิดอันตรายต่อสุขภาพทั้งเฉียบพลันและเรื้อรัง อาการแสดงเฉียบพลันมีตั้งแต่ระดับเล็กน้อยจนรุนแรงถึงแก่ชีวิตขึ้นอยู่กับระดับความเข้มข้น ความเป็นพิษและปริมาณที่ได้รับ ส่วนอาการเรื้อรังสารเคมีกำจัดศัตรูพืชจะสะสมในระบบต่างๆ ของร่างกายทำให้เกิดความผิดปกติในร่างกาย สารเคมีที่เข้าไปสะสมจะไปทำลายอวัยวะภายในร่างกาย เช่น ตับ ไต ปอด สมอง ผิวหนัง ระบบประสาท ระบบสืบพันธุ์ และตา ซึ่งขึ้นอยู่กับว่าจะได้รับสารเคมีเข้าสู่ร่างกายทางใด และปริมาณมากน้อยเพียงใด ส่วนใหญ่แล้วการที่อวัยวะภายในร่างกายได้สะสมสารเคมีไว้จนจนถึงขีดที่ร่างกายไม่อาจทนได้ จนแสดงอาการต่างๆขึ้นมา เช่น โรคมะเร็ง โรคต่อมไร้ท่อ โรคเลือด และระบบภูมิคุ้มกัน เป็นต้น สารเคมีกำจัดศัตรูพืชสามารถเข้าสู่ร่างกายได้หลายทาง โดยการสัมผัสทางผิวหนัง การสูดหายใจเอาละอองสารเคมีที่ฟุ้งกระจายในอากาศ และการรับประทานน้ำและอาหารที่มีสารเคมีปนเปื้อน ซึ่งพฤติกรรมการใช้สารเคมีที่ไม่ปลอดภัยนั้น ทำให้เกษตรกรผู้อาศัยในชุมชนและผู้บริโภคมีความเสี่ยงจากการได้รับอันตรายจากสารเคมีกำจัดศัตรูพืชเพิ่มขึ้น ในส่วนของการตรวจวิเคราะห์หาสารพวกออร์กาโนฟอสเฟตหรือคาร์บาเมท จากอวัยวะต่างๆ หรือจากเลือดมักจะได้ผลไม่ดี เนื่องจากสารพิษเหล่านั้นจะเกิดการเปลี่ยนแปลงในร่างกายอย่างรวดเร็ว โดยเกิดปฏิกิริยาทางเคมีหลายอย่าง จึงนิยมใช้วิธีตรวจหาระดับของเอนไซม์โคลีนเอสเตอเรส (Cholinesterase Enzyme) ในเลือดและอวัยวะต่างๆ เป็นการยืนยันการเป็นพิษแทน เพราะสารเคมีทั้งสองกลุ่มนี้มีความสัมพันธ์เกี่ยวโยงกับเอนไซม์โคลีนเอสเตอเรส (Cholinesterase Enzyme) ซึ่งสามารถตรวจหาเอนไซม์โคลีนเอสเตอเรส (Cholinesterase Enzyme) โดยใช้กระดาษทดสอบพิเศษขององค์การเภสัชกรรม
ตำบลคลองหรัง เป็นอีกตำบลที่ประชากรส่วนใหญ่ประกอบอาชีพเกษตรกรรม มากที่สุดร้อยละ 80 และมีผลกระทบจากการใช้สารเคมีกำจัดศัตรูพืชเป็นจำนวนมาก และการใช้ที่ไม่ถูกวิธีและขาดความรู้จึงทำให้มีผลกระทบโดยตรง ดังนั้นโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลคลองหรัง จึงเห็นความสำคัญของสุขภาพเกษตรกรในเขตบริการ จึงได้จัดโครงการเฝ้าระวังสารเคมีตกค้างในเลือดเกษตรกรและกลุ่มเสี่ยง ประจำปี 2570 ของเขตบริการเพื่อดูว่ามีปริมาณสารเคมีตกค้างในกระแสเลือดอยู่ในระดับใด เพื่อทำการเฝ้าระวังต่อไป

วัตถุประสงค์/เป้าหมาย
  1. เพื่อตรวจหาระดับสารเคมีตกค้างในเลือดของประชากรกลุ่มเสี่ยงจากการใช้/ได้รับสารเคมีกำจัดศัตรูพืช
  2. เพื่อเฝ้าระวังภาวะสุขภาพของประชากรจากการใช้/ได้รับสารเคมีกำจัดศัตรูพืช
การดำเนินงาน/กิจกรรม
  1. กิจกรรมอบรมให้ความรู้เรื่องสารเคมีในเกษตรกรกลุ่มเสี่ยง
  2. กิจกรรมตรวจเลือดสารเคมีในกลุ่มเกษตรกรกลุ่มเสี่ยง
  3. กิจกรรมอบรมให้ความรู้เรื่องสารเคมีในเกษตรกรกลุ่มเสี่ยง
  4. กิจกรรมตรวจเลือดสารเคมีในกลุ่มเกษตรกรกลุ่มเสี่ยง
วิธีดำเนินการ
ผลที่คาดว่าจะได้รับ
  1. ผู้เข้าร่วมโครงการได้รับการตรวจคัดกรองเพื่อค้นหาสารเคมีตกค้างในเลือด
  2. เข้าร่วมโครงการมีความรู้และเข้าใจอันตรายจากการสารเคมีกำจัดศัตรูพืช รวมไปถึงสามารถป้องกันตัวเองได้ หากมีการสัมผัสหรือใกล้ชิดกับสารเคมีกำจัดศัตรูพืช
  3. ผู้เข้าร่วมโครงการได้รู้ผลว่าระดับสารเคมีในเลือดของตนเองว่าอยู่ในระดับใด