กองทุนสุขภาพตำบล - กองทุนหลักประกันสุขภาพท้องถิ่น - กปท

ฟันและอวัยวะในช่องปากเป็นด่านแรกของระบบย่อยอาหารและมีความสำคัญสำหรับการติดต่อสื่อสารของผู้คนในสังคม ปัจจุบันพฤติกรรมการบริโภคของคนเปลี่ยนไป ในขณะที่ระบบบริการสุขภาพ และระบบพัฒนาคนยังไม่สามารถปรับตัวรองรับให้ทันกับการเปลี่ยนแปลง ทำให้เกิดโรคฟันผุในทุกกลุ่มวัยเพิ่มมากขึ้น จากผลการดำเนินโครงการส่งเสริมป้องกันของงานทันตสาธารณสุข กองสาธารณสุขและสิ่งแวดล้อม เทศบาลนครสงขลา โดยได้รับงบประมาณสนับสนุนเป็นอย่างดีจากกองทุนหลักประกันสุขภาพ เทศบาลนครสงขลาตั้งแต่ปี 2557 – 2560 นั้น พบว่าเด็กแรกเกิด0 – 4 ปี ที่เข้ามารับวัคซีนในคลินิกเด็กดีปี 2558 – 2560 พบฟันน้ำนมผุเฉลี่ยร้อยละ32.49 36.17 และ3.30 ตามลำดับ พอเด็กโตขึ้นมาในช่วงกลุ่มอายุ 3 – 6 ปี ที่อยู่ในกลุ่มเด็กก่อนวัยเรียนก็จะมีฟันผุเพิ่มขึ้นเป็นร้อยละ 39.41 40.17 และ41.11ตามลำดับ และเด็กที่มีฟันน้ำนมผุย่อมส่งผลไปถึงฟันแท้ของเด็กจะมีโอกาสผุได้มากกว่าเด็กที่ไม่มีฟันน้ำนมผุ
จากผลการสำรวจเด็กกลุ่มวัยเรียนอายุ 6 – 12 ปี พบเด็กนักเรียนที่มีฟันน้ำนมและฟันแท้ผุเฉลี่ยร้อยละ52.19 54.79 และ50.31 ตามลำดับ และกลุ่มที่สำคัญอีกกลุ่มคือหญิงมีครรภ์เพราะหญิงมีครรภ์ที่สามารถถ่ายทอดเชื้อโรคจากช่องปากไปสู่ลูกได้จึงต้องมีการดูแลเป็นพิเศษ จากผลการสำรวจพบหญิงมีครรภ์ในเขตเทศบาลนครสงขลามีฟันผุเฉลี่ยร้อยละ 45.98 44.17 และ24.76 ตามลำดับ ส่วนกลุ่มสุดท้ายคือกลุ่มผู้สูงอายุ 60 ปีขึ้นไปพบฟันผุเฉลี่ยร้อยละ 69.74 67.17 และ44.52 ตามลำดับ ในส่วนของกลุ่มพิเศษคือผู้พิการและผู้ป่วยติดเตียงนั้นย่อมมีโอกาสเสี่ยงเป็นอย่างมากต่อการเกิดโรคฟันผุและผลจากการสำรวจในปีล่าสุดคือปี 2560 ที่เพิ่งได้รับงบประมาณนั้นพบฟันผุถึงร้อยละ 74.75 งานทันตสาธารณสุข กองสาธารณสุขและสิ่งแวดล้อม เทศบาลนครสงขลา ได้ตระหนักถึงปัญหาด้านสุขภาพช่องปากของชาวบ่อยาง จึงได้จัดทำโครงการชาวบ่อยางยิ้มสวยสดใส มั่นใจฟันดี เทศบาลนครสงขลา ประจำปีงบประมาณ 2561 ขึ้นมาโดยให้ภาคีเครือข่ายส่วนต่างๆได้เข้ามามีส่วนร่วมในกิจกรรมต่างๆเพื่อพัฒนาศักยภาพของประชาชน ชุมชน ในพื้นที่เทศบาลนครสงขลา และระบบบริการให้ประชาชนมีพฤติกรรมทันตสุขภาพที่ดี สามารถเข้าถึงบริการทันตกรรมเพิ่มมากขึ้น และยังมีส่วนร่วมในการแก้ปัญหาสุขภาพชุมชนให้ยั่งยืนต่อไปในอนาคต

1. 2.1 เพื่อลดการเกิดโรคฟันผุและการสูญเสียฟันไปก่อนวัยอันสมควรของประชาชนทุกกลุ่มอายุในเขต
2. 2.2 เพื่อสร้างความร่วมมือและส่งเสริมการมีส่วนร่วมในทุกภาคส่วนของภาคีเครือข่ายให้เกิดการ
3. 2.3 เพื่อพัฒนาศักยภาพประชาชน และชุมชนให้สามารถจัดการปัญหาสุขภาพช่องปาก โดยการจัดอบรม
4. 2.4 เพื่อพัฒนาระบบบริการที่มีคุณภาพ และครอบคลุมประชากรกลุ่มเป้าหมายที่เพิ่มมากขึ้น
5. 2.5 เพื่อสร้างกระแสการแปรงฟันให้เกิดขึ้นภายในชุมชน

ขั้นเตรียมการ 5.1สำรวจข้อมูลจำนวนกลุ่มเป้าหมายทุกกลุ่มอายุในเขตเทศบาลนครสงขลา 5.2 เขียนโครงการและกำหนดแผนปฏิบัติงานให้ครอบคลุมกลุ่มเป้าหมายเพื่อขออนุมัติจัดทำโครงการ 5.3 ประชุมชี้แจงติดต่อประสานงาน เจ้าหน้าที่และหน่วยงานที่เกี่ยวข้องในเขตเทศบาลนครสงขลาเพื่อ ทำความเข้าใจที่ตรงกันสะดวกต่อการสร้างภาคีเครือข่าย 5.4 เตรียมข้อมูล เอกสารต่างๆและวัสดุอุปกรณ์ นวัตกรรมในการจัดทำโครงการ ขั้นดำเนินการ กิจกรรมลูกรักฟันดี เริ่มที่ซี่แรก เทศบาลนครสงขลา ประจำปีงบประมาณ 2561 1. ตรวจสุขภาพช่องปากและประเมินความเสี่ยงการเกิดโรคฟันผุในเด็กปฐมวัยจากคลินิกสุขภาพเด็กดี ศูนย์บริการสาธารณสุข เทศบาลนครสงขลาทั้ง 2 แห่ง 2. ให้ความรู้โดยใช้สื่อและอุปกรณ์เกี่ยวกับการดูแลสุขภาพช่องปากที่เหมาะสมโดยเน้นย้ำการมีส่วนร่วมของผู้ปกครองหรือผู้ดูแลเด็กพร้อมแจกบัตรนัดมารับบริการครั้งต่อไปทุก 3 เดือน 3. นวัตกรรมน้องเป็ด และพี่มังกรช่วยกันสอนน้องแปรงฟัน 4. ให้บริการทันตกรรมเบื้องต้น คือ การทาฟลูออไรด์วานิช การเคลือบฟลูออไรด์เจล ติดตามการดูแลสุขภาพช่องปากและเฝ้าระวังการเกิดโรคฟันผุที่อาจลุกลามซึ่งยากต่อการรักษา และหากมีรอยโรคดำเนินไปแล้ว จะนัดให้มารักษาที่เหมาะสมต่อไป กิจกรรมส่งเสริมป้องกันทันตสุขภาพในเด็กก่อนวัยเรียน เทศบาลนครสงขลา ประจำปีงบประมาณ 2561 1 ตรวจฟันเด็กโดยทันตบุคลากรปีละ 2 ครั้ง (เดือนพฤษภาคม 2561 , กันยายน 2561) ในเด็กก่อนวัย ศูนย์พัฒนาเด็กเล็กเล็ก 2 .จัดอบรมให้ความรู้เชิงปฏิบัติการทางทันตสุขภาพของเด็กก่อนวัยเรียน แก่ผู้ปกครอง และผู้ดูแลเด็กใน
วันเสาร์-อาทิตย์ 3. จัดบริการทันตกรรมตามสภาวะช่องปาก , เคลือบฟลูออไรด์วานิช
4. จัดกิจกรรมแปรงฟันด้วยยาสีฟันผสมฟลูออไรด์หลังอาหารกลางวันทุกวัน โดยมีผู้ดูแลเด็กเป็นผู้ควบคุม 5. สนับสนุนสื่อซีดีนิทานอาณาจักรฟันดีแก่ทุกห้องเรียน 6. จัดผลไม้เป็นอาหารว่างสำหรับเด็กสัปดาห์ละ 3 – 5 วัน 7. สรุปและประเมินผลการดำเนินงาน กิจกรรมส่งเสริมป้องกันทันตสุขภาพเด็กชั้น ป1 – ป6 เทศบาลนครสงขลา ประจำปีงบประมาณ 2561 1. เตรียมเอกสารอุปกรณ์ใช้ออกตรวจฟันนักเรียน และนวัตกรรมแผ่นพลิกสอนน้องฟันสวย สำหรับการออกให้ความรู้เรื่องการดูแลสุขภาพช่องปากสำหรับเด็กนักเรียนชั้นประถมศึกษา 2. ตรวจฟันนักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 1-6 โรงเรียนในเขตเทศบาลนครสงขลาทั้ง 5 โรงเรียน 3. แจกผลการตรวจสุขภาพช่องปากแก่นักเรียนทุกคน เพื่อให้นักเรียนทุกคนและผู้ปกครองได้รับทราบถึงปัญหาสุขภาพช่องปากของบุตรหลาน และนำบุตรหลานมารับการรักษาสุขภาพช่องปากได้ทันท่วงทีก่อนที่โรคฟันผุจะลุกลามมากขึ้นกว่าเดิม 4. จัดอบรมให้ความรู้เรื่องการดูแลสุขภาพช่องปาก และการแปรงฟันที่ถูกวิธีแก่นักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 1-6 ที่มีปัญหาสุขภาพช่องปากในโรงเรียนเขตเทศบาลนครสงขลาทั้ง 5 โรงเรียน
5. ติดตามและประเมินผลการดำเนินโครงการกิจกรรมการแปรงฟันหลังอาหารกลางวัน สถานที่แปรงฟัน อุปกรณ์การแปรงฟันทั้ง 5 โรงเรียนในเขตรับผิดชอบเทศบาลนครสงขลา กิจกรรมคุณแม่ยุคใหม่ ใส่ใจฟันสวย เทศบาลนครสงขลา ประจำปีงบประมาณ 2561
1. หญิงมีครรภ์ที่มารับบริการที่ศูนย์บริการสาธารณสุขเตาหลวง ศูนย์บริการสาธารณสุขสระเกษ ได้รับการส่งเสริมสุขภาพช่องปากอย่างถูกวิธี 2. ตรวจสุขภาพช่องปากหญิงมีครรภ์อย่างละเอียดพร้อมบันทึกข้อมูลนำผลที่ได้มาวางแผนการรักษาได้อย่างต่อเนื่อง 3. นัดหญิงมีครรภ์มาที่มีปัญหาสุขภาพช่องปากและอายุครรภ์ที่สามารถรับบริการทันตกรรมได้คือ
(อายุครรภ์ 4 – 6 เดือน) มารับบริการทันตกรรมจนมีสุขภาพช่องปากที่ดี 4. มีการเยี่ยมหลังคลอดหญิงมีครรภ์ที่เข้าร่วมโครงการ 5. ให้ความรู้เรื่องการดูแลสุขภาพช่องปากของคุณแม่หลังคลอดและช่องปากของเด็กแรกคลอด 6. สนับสนุนนวัตกรรมน้ำยาบ้วนปากจากธรรมชาติกระชาย ป้องกันเหงือกอักเสบ ลดกลิ่นปาก
7. ติดตามและประเมินผลการดำเนินงานอย่างต่อเนื่อง กิจกรรมผู้สูงอายุยิ้มสวยสมวัย ใส่ใจฟันดี เทศบาลนครสงขลา ประจำปีงบประมาณ 2561 1. จัดกิจกรรม ณ. ชมรมผู้สูงอายุทุกชมรมในเขตเทศบาลนครสงขลา โดยให้ความรู้เรื่องการดูแลสุขภาพช่องปากของตนเองอย่างถูกวิธีเพื่อให้ผู้สูงอายุมีสุขภาพช่องปากที่ดี และผู้สูงอายุที่มารับบริการ ณ. ศูนย์บริการสาธารณสุขเตาหลวง, ศูนย์บริการสาธารณสุขสระเกษ, PCU ใจกลาง, PCU พาณิชย์สร้างสุข, PCU กุโบร์ร่วมใจ, PCU สมิหรา, และ PCU ชลาทัศน์ โดยการ ให้ความรู้เรื่องการดูแลสุขภาพช่องปากในวัยผู้สูงอายุพร้อมทั้งสอนการแปรงฟันที่ ถูกวิธีให้ผู้สูงอายุ 2. นวัตกรรมน้ำยาบ้วนปากจากธรรมชาติกระชาย ป้องกันเหงือกอักเสบ ลดกลิ่นปาก 3. แนะนำและนัดผู้สูงอายุที่มีปัญหาสุขภาพช่องปากทุกคนมารับบริการทันตกรรมอย่างต่อเนื่อง

9.1 ประชาชนทุกกลุ่มอายุในเขตเทศบาลนครสงขลาได้รับการตรวจสุขภาพช่องปากพร้อมได้รับคำแนะนำ อย่างถูกต้องในการดูแลสุขภาพช่องปาก 9.2 ประชาชนทุกกลุ่มอายุในเขตเทศบาลนครสงขลาได้รับความรู้ ความเข้าใจที่ถูกต้องในการดูแลสุขภาพ ช่องปากของตนเองและคนในครอบครัวเพื่อสร้างพฤติกรรมและเจตคติที่ดีในการดูแลสุขภาพช่องปาก เกิดความยั่งยืนต่อไปในอนาคต 9.3 ประชาชนทุกกลุ่มอายุในเขตเทศบาลนครสงขลาได้รับบริการทันตกรรมที่ครอบคลุม ภายใต้ชุดสิทธิ ประโยชน์หลักประกันสุขภาพ 9.4 ประชาชนทุกกลุ่มอายุในเขตเทศบาลนครสงขลามีจำนวนฟันผุที่ลดลง และมีสุขภาพช่องปากที่ดีขึ้น