โครงการป้องกันและแก้ไขปัญหาไข้เลือดออก | กองทุนสุขภาพตำบล - กองทุนหลักประกันสุขภาพท้องถิ่น

รายละเอียดโครงการ
ชื่อโครงการ/กิจกรรม	โครงการป้องกันและแก้ไขปัญหาไข้เลือดออก
รหัสโครงการ	61-L7258-1-07
ชื่อองค์กรที่รับผิดชอบ	ฝ่ายป้องกันและควบคุมโรค สำนักการสาธารณสุขและสิ่งแวดล้อม
วันที่อนุมัติ	22 มีนาคม 2561
ปี	2561
ระยะเวลาดำเนินโครงการ	2 เมษายน 2561 - 15 กันยายน 2561
งบประมาณ	1,674,410.00
ผู้รับผิดชอบโครงการ	นางจุลจิรา ธีรชิตกุล
พื้นที่ดำเนินการ	ตำบลหาดใหญ่ อำเภอหาดใหญ่ จังหวัดสงขลา

ไข้เลือดออก เป็นปัญหาสาธารณสุขของประเทศไทยมานาน และยังเป็นปัญหาสาธารณสุขทั่วโลกโดยเฉพาะประเทศเขตร้อนชื้น พบมีความรุนแรงมากที่สุดในแถบเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ ในประเทศไทยมีการระบาด ครั้งแรกในปี พ.ศ. ๒๕๐๑ ระยะแรกๆ พบมีอัตราตายสูงมาก ปัจจุบันอัตราตายลดลงมาก เนื่องจากการป้องกันและควบคุมโรคที่มีประสิทธิภาพ การรักษาพยาบาลที่มีการพัฒนามาตรฐานให้เหมาะสมกับพัฒนาการของโรค มีวัคซีนป้องกันโรคแม้ว่าจะมีอัตราการสร้างเสริมภูมิคุ้มกันเพียง ๖๐% แต่สามารถลดความรุนแรงของโรคได้ในผู้ที่ได้รับการฉีดวัคซีน และประชาชนมีความรู้ในการดูแลตัวเองมากขึ้น แต่อย่างไรก็ตามไข้เลือดออกยังเป็นโรคที่อันตรายเนื่องจากพบการระบาดและมีผู้ป่วยที่เสียชีวิตทุกปี โดยปกติแล้วโรคไข้เลือดออกมักจะระบาดในฤดูฝน คือประมาณเดือนพฤษภาคม ถึงเดือนกันยายน หรือเดือนตุลาคมของทุกปี แต่ทั้งนี้สภาพภูมิอากาศในแต่ละท้องถิ่นมีความแตกต่างกัน จึงทำให้ช่วงเวลาที่โรคไข้เลือดออกระบาดมีความแตกต่างกัน สำหรับจังหวัดสงขลาพบผู้ป่วยไข้เลือดออกตลอดทั้งปี พบมากในช่วงเดือนเมษายน และเดือนสิงหาคม สถานการณ์ไข้เลือดออกในเขตเทศบาลนครหาดใหญ่ข้อมูลย้อนหลัง ๕ ปี พบว่า ตั้งแต่วันที่ ๑ มกราคม ๒๕๕๖ – ๓๑ ธันวาคม ๒๕๕๖ พบผู้ป่วยไข้เลือดออก จำนวน ๑,๑๖๕ ราย เสียชีวิตจำนวน ๒ ราย ข้อมูล ๑ มกราคม ๒๕๕๗ ถึง ๓๑ ธันวาคม ๒๕๕๗ พบผู้ป่วย ๓๔๗ ราย ไม่มีผู้เสียชีวิต ข้อมูล ๑ มกราคม ๒๕๕๘ ถึง ๓๑ ธันวาคม ๒๕๕๘ พบผู้ป่วยจำนวน ๒๙๒ ราย ไม่มีผู้เสียชีวิต ข้อมูล ๑ มกราคม ๒๕๕๙ ถึง ๓๑ ธันวาคม ๒๕๕๙ พบผู้ป่วย ๕๕๓ ราย มีผู้เสียชีวิต ๒ ราย และข้อมูล ๑ มกราคม ๒๕๖๐ ถึง ๓๑ ตุลาคม ๒๕๖๐ พบผู้ป่วย ๒๘๒ ราย มีผู้เสียชีวิต ๑ ราย สถิติผู้ป่วยไข้เลือดออกปี ๒๕๖๐ ลดลงจากปี พ.ศ. ๒๕๕๙ และไม่มีผู้เสียชีวิต จากข้อมูลดังกล่าว สรุปได้ว่าไข้เลือดออกเป็นปัญหาสาธารณสุขที่สำคัญ ต้องมีการดำเนินงานแก้ไขปัญหาอย่างมีประสิทธิภาพ และมีความต่อเนื่อง ปัญหาพื้นฐาน และเป็นสาเหตุสำคัญในการเกิดปัญหาการระบาดของโรค เกิดจากสภาวะสิ่งแวดล้อมที่อยู่อาศัย ซึ่งเป็นปัจจัยหนึ่งที่ต้องควบคุม รวมทั้งปัญหาการกำจัดขยะมูลฝอย แหล่งเพาะพันธุ์โรค การเฝ้าระวัง สำรวจ กำจัดลูกน้ำอย่างเนื่อง ต้องมีการบูรณาการ การทำงานเชิงรุกจากทุกภาคส่วนในชุมชนหน่วยงานอื่น ๆ ที่เกี่ยวข้องในการปฏิบัติงานร่วมกัน อย่างไรก็ตาม การแก้ปัญหาไข้เลือดออกแบบยั่งยืน และมีความเหมาะสมตามบริบทของชุมชน ประชาชนที่อยู่ในชุมชนจะต้องร่วมคิด ร่วมวางแผน ร่วมดำเนินการ และร่วมติดตามประเมินผล ท้ายสุดชุมชนจะเกิดความภาคภูมิใจเมื่อการดูแลเรื่องไข้เลือดออกของชุมชนประสบความสำเร็จ และเกิดนวตกรรมของชุมชนที่เป็นรูปธรรมในการแก้ปัญหาไข้เลือดออก การดูแลสุขภาพของประชาชนให้ปลอดจากโรคเป็นหน้าที่รับผิดชอบของเทศบาลนครหาดใหญ่พร้อม ๆ กับการดูแลสุขภาพของเจ้าหน้าที่ที่เกี่ยวข้องกับการใช้สารเคมีกำจัดยุงให้ปลอดภัย จากการใช้สารเคมีเป็นสิ่งจำเป็นเช่นเดียวกันที่จะต้องปฏิบัติควบคู่กันเพื่อให้การดำเนินงานฉีดพ่นสารเคมีกำจัดยุงมีความปลอดภัยต่อประชาชน และผู้ปฏิบัติงาน จากความจำเป็นดังกล่าวข้างต้น ฝ่ายป้องกันและควบคุมโรค จึงได้จัดทำโครงการนี้ขึ้นเพื่อแก้ไขปัญหาโรคไข้เลือดออกในเขตเทศบาลนครหาดใหญ่แบบบูรณาการเพื่อให้การแก้ปัญหามีประสิทธิภาพ และมีความยั่งยืนต่อไป

เพื่อจัดกิจกรรมเสริมสร้างความรู้ เป็นแนวทางให้ชุมชนใช้เป็นทางเลือกในการกำจัดและลดแหล่งเพาะพันธุ์ยุงลาย ตามบริบทของชุมชน
เพื่อให้เกิดเวทีแลกเปลี่ยนเรียนรู้ทั้งด้านประสบการณ์ และวิชาการ
เพื่อเสริมสร้างให้ชุมชนมีความเข้มแข็งในการแก้ไขปัญหาไข้เลือดออก
เพื่อสร้างจิตสำนึกให้ประชาชนตระหนักถึงปัญหา ร่วมป้องกัน และควบคุมแหล่งเพาะพันธุ์ยุงลาย
เพื่อลดอัตราการเกิดโรคไข้เลือดออก โดยชุมชนมีส่วนร่วมในการกำจัดหรือควบคุมแหล่งเพาะพันธุ์ยุงลาย ทั้งทางกายภาพ ทางชีวภาพ และทางเคมีภาพ
เพื่อบูรณาการงานจากทุกภาคส่วน สร้างเครือข่ายร่วมกันในการปรับปรุงสิ่งแวดล้อมกำจัดและลดแหล่งเพาะพันธุ์ลูกน้ำยุงลาย

จัดทำโครงการและเสนอต่อผู้บริหาร
จัดทำแผนกิจกรรมดำเนินงานตามโครงการที่ได้รับอนุมัติ
กิจกรรมสื่อสารและประชาสัมพันธ์
งบประมาณในการจัดซื้อเคมีภัณฑ์
กิจกรรมเดินรณรงค์ควบคุมและป้องกันโรคไข้เลือดออก
กิจกรรมการฝึกอบรมทำสมุนไพรไล่ยุง และเปลี่ยนยางเก่าเป็นของใช้ใหม่

อัตราการเกิดโรคไข้เลือดออกลดลงเปรียบเทียบก่อน และหลังดำเนินงานโครงการ
เกิดกระบวนการเรียนรู้ของชุมชน มีการพึ่งตนเองเกิดเป็นชุมชนจัดการสุขภาพ
ประชาชนเกิดความตระหนัก และสร้างความร่วมมือในชุมชนตลอดจนมีความรู้และพฤติกรรมในการเฝ้าระวัง และป้องกันโรคไข้เลือดออก
เกิดนวตกรรมของชุมชนในการเฝ้าระวัง และป้องกันโรคไข้เลือดออก
เกิดเครือข่ายป้องกันโรคไข้เลือดออก
สร้างความรับผิดชอบและตระหนักในการควบคุมป้องกันโรคไข้เลือดออกในโรงเรียน
เกิดชุมชนต้นแบบในการป้องกันโรคไข้เลือดออก และขยายผลไปสู่ชุมชนอื่นต่อไป