โครงการการใช้ยาอย่างสมเหตุผลป้องกันคนในชุมชนเกิดเชื้อดื้อยา
โครงการการใช้ยาอย่างสมเหตุผลป้องกันคนในชุมชนเกิดเชื้อดื้อยา
| ชื่อโครงการ/กิจกรรม | โครงการการใช้ยาอย่างสมเหตุผลป้องกันคนในชุมชนเกิดเชื้อดื้อยา | |
| รหัสโครงการ | 61-L7452-1-09 | |
| ชื่อองค์กรที่รับผิดชอบ | สำนักการสาธารณสุขและสิ่งแวดล้อม เทศบาลนครยะลา | |
| วันที่อนุมัติ | 19 มิถุนายน 2561 | |
| ปี | 2561 | |
| ระยะเวลาดำเนินโครงการ | 1 กรกฎาคม 2561 - 30 ธันวาคม 2561 | |
| งบประมาณ | 429,840.00 | |
| ผู้รับผิดชอบโครงการ | นายสัญญา ยือราน เภสัชกรชำนาญการ หัวหน้างานเภสัชกรรม สำนักการสาธารณสุขและสิ่งแวดล้อม | |
| พื้นที่ดำเนินการ | ตำบลยะลา อำเภอเมืองยะลา จังหวัดยะลา |
องค์การอนามัยโลกให้คำจำกัดความของ “ การใช้ยาอย่างสมเหตุผล (rational drug use)” ไว้ คือ “ ผู้ป่วยได้รับยาที่เหมาะสมกับปัญหาสุขภาพ โดยใช้ยาในขนาดที่เหมาะสมกับผู้ป่วยแต่ละราย ด้วยระยะเวลาการรักษาที่เหมาะสม และมีค่าใช้จ่ายต่อชุมชนและผู้ป่วยน้อยที่สุด” (WHO,1985) การใช้ยาอย่างไม่สมเหตุผลเป็นปัญหาที่จำเป็นต้องได้รับการแก้ไขอย่างเร่งด่วน โดยเฉพาะการใช้ยาต้านจุลชีพอย่างไม่สมเหตุผล ข้อมูลปี 2554 กระทรวงสาธารณสุขเผยว่า ในรอบ 10 ปี ไทยพบปัญหาเชื้อแบคทีเรีย 4 ชนิด ที่พบบ่อยดื้อยาปฏิชีวนะ สูงกวา 30 เท่าตัว เพราะเหตุการณ์ใช้ยาปฏิชีวนะไม่ถูกโรค ไม่ถูกวิธี อัตราการเสียชีวิตจากเชื้อดื้อยาประมาณปีละ 20,000 – 38,000 คน ผู้ป่วยต้องนอนโรงพยาบาลนานกว่าปกติ คิดเป็นการสูญเสียทางเศรษฐกิจถึงปีละ 46,000 ล้านบาท มากกว่าจำนวนผู้เสียชีวิตจากโรคหัวใจขาดเลือดและจากอุบัติเหตุ แผนยุทธศาสตร์การจัดการดื้อยาต้านจุลชีพประเทศไทย พ.ศ.2560-2564 ของกระทรวงสาธารณสุขร่วมกับกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ มีการกำหนดวิสัยทัศน์ และกำหนดเป้าประสงค์ที่ต้องการบรรลุภายในปี 2564 ไว้ 5 ประการ ที่สำคัญต่อประชาชน คือ ประชาชนมีความรู้เรื่องเชื้อดื้อยาและตระหนักการใช้ยาต้านจุลชีพอย่างเหมาะสมเพิ่มขึ้นร้อยละ 20 จากข้อมูลจำนวนผู้ป่วยเชื้อดื้อยาต้านจุลชีพของโรงพยาบาลยะลา ประจำปี 2557-2559 พบว่า มีจำนวน 817,799 และ 1,013 คน ตามลำดับ และจากผลการสำรวจปัญหาการใช้ยาในชุมชนคูหามุข ในปี 2556 พบว่า ประเด็นปัญหาสำคัญส่วนใหญ่ประชาชนไม่ทราบความแตกต่างของยาปฏิชีวนะกับยาแก้อักเสบ คิดเป็นร้อยละ 41.33 ซื้อยาชุดจากร้านชำมากินเอง คิดเป็นร้อยละ 21.33 และจากข้อมูลผลการสำรวจพฤติกรรมการใช้ยาปฏิชีวนะอย่างไม่เหมาะสมในชุมชนคุปตาสา พบว่า ประชาชนส่วนใหญ่เมื่อมีอาการเป็นหวัด น้ำมูกไหล เจ็บคอ จะมีการใช้ยาปฏิชีวนะในโรคติดเชื้อที่ระบบการหายใจช่วงบนและหลอดลมอักเสบ เฉียบพลันเป็นลำดับแรก คิดเป็นร้อยละ 83.33 และเมื่อมีบาดแผลสดจากอุบัติเหตุมีการใช้ยาปฏิชีวนะในโรคบาดแผลสดนั้นเป็นลำดับแรก คิดเป็นร้อยละ 81.33 จากความสำคัญดังกล่าวจะเห็นได้ว่า การพัฒนากลไกและเครื่องมือเพื่อให้เกิดการใช้ยาอย่างสมเหตุสมผลด้วยการสร้างความเข้มแข็งภาคประชาชนด้านการใช้ยาอย่างสมเหตุผล และการพัฒนาระบบและกลไกป้องกันและแก้ไขปัญหาที่เกิดจากการใช้ยาต้านจุลชีพ และการดื้อยาของเชื้อก่อโรค เป็นสิ่งที่ควรดำเนินการเป็นอย่างยิ่ง ดังนั้น งานเภสัชกรรมสำนักการสาธารณสุขและสิ่งแวดล้อม เทศบาลนครยะลา ร่วมกับภาคีเครือข่ายภาครัฐ ภาคประชาชนในชุมชนนำร่อง ร่วมกับกองทุนหลักประกันสุขภาพ เทศบาลนครยะลา จัดทำโครงการใช้ยาอย่างสมเหตุผล ป้องกันคนในชุมชนเกิดเชื้อดื้อยานี้ขึ้น
- ข้อที่ 1 ประชาชนมีความรู้เรื่องเชื้อดื้อยาและตระหนักในการใช้ยาต้านจุลชีพอย่างเหมาะสมเพิ่มขึ้น
- ข้อที่ 2 ผู้เข้ารับการอบรมมีความรู้ ความเข้าใจที่ถูกต้อง เกี่ยวกับการใช้ยาปฏิชีวนะอย่างสมเหตุผล
- ข้อที่ 3 เพื่อสร้างความพึงพอใจในการจัดกิจกรรมผ่านกองทุนหลักประกันสุขภาพ เทศบาลนครยะลา
- การประชุมชี้แจงตัวแทนองค์กร เครือข่ายภาคประชาสังคม เจ้าหน้าที่สำนักการสาธารณสุขและสิ่งแวดล้อม เทศบาลนครยะลา และการประชาสัมพันธ์โครงการในชุมชน จำนวน 60 คน
- การอบรมเชิงปฏิบัติการด้วยการให้ความรู้เรื่องเชื้อดื้อยา และตระหนักการใช้ยาต้านจุลชีพอย่างเหมาะสม ให้แก่ องค์กร เครือข่ายภาคประชาสังคม สื่อมวลชน จำนวน 200 คน
- การจัดนิทรรศการและประชาสัมพันธ์ในโรงเรียน 10 แห่ง และชุมชน 20 ชุมชน ภายในเขตเทศบาล
- การอบรมเชิงปฏิบัติการด้วยการให้ความรู้เรื่องเชื้อดื้อยาและตระหนักการใช้ยาต้านจุลชีพอย่างเหมาะสม ให้แก่ ครู อาจารย์ นักเรียน นักศึกษา ของสถานศึกาาในเขตเทศบาล จำนวน 10 แห่งๆ ละ 100 คน รวมทั้งหมด 1,000 คน
- การอบรมเชิงปฏิบัติการด้วยให้ความรู้เรื่องเชื้อดื้อยาและตระหนักการใช้ยาต้านจุลชีพอย่างเหมาะสม ให้แก่ ประชาชนในชุมชนเขตเทศบาลนครจำนวน 20 ชุมชนๆ ละ 30 คน รวมจำนวน 600 คน
- ประสานงานภาคีเครือข่ายภาครัฐและภาคประชาชน เจ้าหน้าที่สำนักการสาธารณสุขและสิ่งแวดล้อม เทศบาลนครยะลา
- เสนอโครงการเพื่อขออนุมัติ
- ประสานงานเจ้าหน้าที่ผู้เกี่ยวข้องและคณะทำงานกองทุนหลักประกันสุขภาพ เทศบาลนครยะลา
- ดำเนินกิจกรรมตามโครงการดังนี้
4.1 กิจกรรมที่ 1 การประชุมชี้แจงตัวแทนองค์กร เครือข่ายภาคประชาสังคม เจ้าหน้าที่สำนักการสาธารณสุขและสิ่งแวดล้อม เทศบาลนครยะลา และการประชาสัมพันธ์โครงการในชุมชน จำนวน 60 คน
4.2 กิจกรรมที่ 2 การอบรมเชิงปฏิบัติการด้วยการให้ความรู้เรื่องเชื้อดื้อยา และตระหนักการใช้ยาต้านจุลชีพอย่างเหมาะสม ให้แก่ องค์กร เครือข่ายภาคประชาสังคม สื่อมวลชน จำนวน 200 คน
4.3 กิจกรรมที่ 3 การอบรมเชิงปฏิบัติการด้วยการให้ความรู้เรื่องเชื้อดื้อยาและตระหนักการใช้ยาต้านจุลชีพอย่างเหมาะสม ให้แก่ ครู อาจารย์ และนักเรียน ของโรงเรียนในเขตเทศบาล จำนวน 10 โรงเรียนๆ ละ 100 คน รวมทั้งหมด 1,000 คน
4.4 กิจกรรมที่ 4 การอบรมเชิงปฏิบัติการด้วยให้ความรู้เรื่องเชื้อดื้อยาและตระหนักการใช้ยาต้านจุลชีพอย่างเหมาะสม ให้แก่ ประชาชนในชุมชนเขตเทศบาลนครจำนวน 20 ชุมชนๆ ละ 30 คน รวมจำนวน 600 คน 4.5 กิจกรรมที่ 5 การจัดนิทรรศการและประชาสัมพันธ์ในโรงเรียน 10 แห่ง และชุมชน 20 ชุมชน ภายในเขตเทศบาล - สรุปผลการดำเนินงาน
- นำเสนอผลการดำเนินงานต่อคณะกรรมการบริหารกองทุนหลักประกันสุขภาพ เทศบาลนครยะลา
การพัฒนาระบบพื้นฐานด้านการสร้างองค์ความรู้ การพัฒนาและขับเคลื่อนทางนโยบาย การใช้สื่อสำหรับการรณรงค์แก่ประชาชน และการรณรงค์ความตระหนัก ความรู้ และการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมของประชาชนในพื้นที่
การพัฒนาชุมชนต้นแบบที่มีการใช้ยาอย่างสมเหตุผลป้องกันประชาชนในชุมชนเกิดเชื้อดื้อยา ด้วยการใช้มาตรการ การอบรมให้ความรู้ การประชาสัมพันธ์ผ่านเครื่องมือ/สื่อ ที่เตรียมขึ้นอย่างสอดคล้องกับปัญหา/ข้อมูล/บริบทของชุมชนเพื่อเฝ้าระวังเชื้อแบคทีเรียดื้อยาต้านจุลชีพ
- การเสริมสร้างความเข้มแข็งและการมีส่วนร่วมของชุมชนและภาคีเครือข่าย