กองทุนสุขภาพตำบล - กองทุนหลักประกันสุขภาพท้องถิ่น - กปท

บุหรี่ยังคงปัจจัยเสี่ยงที่สำคัญลำดับต้นของปัญหาสุขภาพของโลกในปัจจุบัน รวมถึงประเทศไทยโดยเฉพาะ 4 จังหวัดชายแดนภาคใต้ (สตูล ปัตตานี ยะลา และนราธิวาส) จะมีจำนวนคนสูบบุหรี่มากกว่าหลายๆ จังหวัดในประเทศไทย จังหวัดยะลามี 8 อำเภอ 58 ตำบล 380หมู่บ้าน มีประชากร จำนวน 448,326 คน เป็นเพศชาย 219,165 คน เพศหญิง 229,161 คนนับถือศาสนาอิสลาม ร้อยละ 79.60 ศาสนาพุทธ ร้อยละ 20.13 และศาสนาอื่นๆร้อยละ 0.27 (Health Data Center ณ 31 ธันวาคม 2559) สถานการณ์การสูบบุหรี่ ในประชากรที่มีอายุตั้งแต่ 15 ปีขึ้นไป ของจังหวัดยะลายังคงสูงกว่าหลายจังหวัดของประเทศไทยและบางจังหวัดในเขตสุขภาพที่ 12 โดยมีอัตราการสูบบุหรี่ในปี พ.ศ. 2550, 2554, 2557 และ 2558 ร้อยละ 23.32, 24.01, 29.13 และ 21.38 ตามลำดับ จะเห็นได้ว่าอัตราการสูบบุหรี่มีแนวโน้มลดลงอย่างเห็นได้ชัด ในปี 2558 (ลำดับที่ 34 ของประเทศ) โดยในเขตเทศบาลนครยะลามีหน่วยบริการเพื่อเลิกบุหรี่ทั้งสิ้น 27 หน่วย โดยจากข้อมูลความชุกของผู้สูบบุหรี่ของประชากรไทย อายุ 15 ปีขึ้นไป อำเภอเมืองยะลา จังหวัดยะลา มีประชากรวัยนี้ทั้งสิ้น 99,691 ราย มีผู้ที่ติดบุหรี่ ทั้งสิ้น 4,735 ราย คิดเป็นร้อยละ 4.75 (ความชุกของผู้สูบบุหรี่ของประชากรไทย อายุ 15 ปีขึ้นไป เขตสุขภาพที่ 12 จังหวัดยะลา อำเภอเมืองยะลา ปีงบประมาณ 2560 กระทรวงสาธารณสุข) อย่างไรก็ตาม ถึงแม้ว่าอัตราการสูบบุหรี่ของจังหวัดยะลาจะต่ำกว่าในภาพรวมของเขตสุขภาพที่ 12 แต่ก็ยังสูงกว่าระดับประเทศและสถานที่สาธารณะที่พบเห็นการสูบบุหรี่มากที่สุด คือ ตลาดสดหรือตลาดนัด ร้อยละ 89.0 รองลงมา คือ ร้านอาหาร/ภัตตาคาร สถานีขนส่งสาธารณะ ศาสนสถาน อาคารสถานที่ราชการ สถานบริการสาธารณสุข สถานศึกษาระดับต่ำกว่าอุดมศึกษา และอาคารมหาวิทยาลัยร้อยละ 81.2, 65.6, 49.9, 34.9, 21.8, 23.3 และ17.1 ตามลำดับ (สำนักงานสถิติแห่งชาติ) จากการสำรวจในสถานศึกษาพบว่าสาเหตุสำคัญที่ทำให้ติดบุหรี่คือทำตามเพื่อน เพราะเห็นเพื่อนๆ บางคนสูบโดยอ้างว่าเพื่อจะเข้าสังคมกับเพื่อนได้ สภาพแวดล้อมภายในครอบครัวชักนำ เกิดจากสมาชิกบางคนในครอบครัวสูบบุหรี่ เช่น พ่อ แม่ ลุง น้า จึงต้องการเอาอย่างบ้าง ความอยากทดลอง เพราะอยากรู้อยากเห็นยึดถือค่านิยมผิด ๆ คิดว่าการสูบบุหรี่เป็นการโก้เก๋ หรือเป็นลูกผู้ชายอิทธิพลจากการโฆษณาของสื่อมวลชน ทั้งจากภาพยนตร์ โทรทัศน์ หนังสือพิมพ์ความเชื้อที่ผิดๆ เช่น เชื่อว่าเมื่อสูบบุหรี่จะทำให้สมองปลอดโปร่ง จิตใจเเจ่มใส และไม่ง่วงนอน เป็นต้น (ปัญหาบุหรี่ภายในรงเรียน ) ประกอบกับการเข้าถึงแหล่งซื้อสามารถเข้าถึงได้ง่ายโดยเฉพาะบุหรี่ผิดกฎหมายจากประเทศเพื่อนบ้าน ซึ่งมีราคาถูกกว่าบุหรี่โรงงานภายในประเทศนอกจากนั้นและไม่ตระหนักถึงปัญหาจากการสูบบุหรี่ที่ส่งผลสุขภาพระยะยาว และเป็นปัญหาที่สำคัญ เช่น โรคความดันโลหิตสูง โรคเบาหวาน โรคปอดอุดกั้นเรื้อรัง โรคหัวใจขาดเลือด โรคเส้นเลือดในสมอง และโรคมะเร็งปอด ซึ่งมีอัตราป่วยตายสูงขึ้นทุกๆปี
จากสภาพปัญหาดังกล่าวทางชมรม TO BE NUMBER ONE วิทยาลัยพยาบาลบรมราชชนนียะลา ได้เล็งเห็นผลต่อสุขภาพที่จะตามมา ประกอบกับความเชื่อที่ยังเข้าใจกันไม่ถูกต้อง และยังพบว่ามีผู้สูบบุหรี่ที่ต้องการการบำบัดรักษาถึง 183 รายอำเภอเมือง จังหวัดยะลา ความชุกของผู้สูบบุหรี่ของประชากรไทยอายุ 15 ปีขึ้นไป ชุมชนสันติสุข จำนวน 11 ราย จากประชากร 693 ราย คิดเป็นร้อยละ 1.59 จึงได้จัดโครงการนี้เกิดขึ้นเพื่อสร้างความตระหนัก ปรับเปลี่ยนพฤติกรรมในนักศึกษา ประชาชนและป้องกันการเกิดนักสูบหน้าใหม่ที่จะเกิดขึ้น โดยจะดำเนินงานในวิทยาลัยพยาบาลบรมราชชนนียะลา และชุมชนต้นแบบคือชุมชนสันติสุข (ตลาดเก่าซอย4) ขึ้น

1. 1. เพื่อลดอัตราการสูบบุหรี่ของนักสูบหน้าเก่า ชุมชนซอย 4 ตลาดเก่า อำเภอเมือง จังหวัดยะลา
2. 2. เพื่อลดอัตราการเพิ่มของกลุ่มเสี่ยงหรือนักสูบหน้าใหม่
3. 3. เพื่อให้ผู้เข้าอบรมมีความรู้เรื่องพิษภัยของบุหรี่และแนวทางในการเลิกของบุหรี่
4. 4. เพื่อสร้างแกนนำเข้มแข็งในชุมชนซอย 4 ตลาดเก่า เขตเทศบาลนครยะลา
5. 5. ผู้เข้าอบรมมีความพึงพอใจในการจัดกิจกรรมผ่านงบสนับสนุนของกองทุนฯ

1. กิจกรรมที่ 1 ประชุมชี้แจงโครงการและสรุปผลการดำเนินโครงการ ร่วมกับตัวแทนชุมชนสันติสุข(ตลาดเก่า ซอย 4) เขตเทศบาลนครยะลา และหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง จำนวน 50 คน จำนวน 2 ครั้ง (ก่อนและหลัง)
2. กิจกรรมที่ 2 การประชุมเชิงปฏิบัติการเรื่องพิษภัยของบุหรี่และบุหรี่กับสุขภาพ ให้แก่ แกนนำ To be number one จากนักศึกษาชั้นปี 1, 2, 3, 4 และบุคลากรชายและหญิง จำนวน 100 คน และทีมและผู้จัดโครงการ จำนวน 10 คน รวมเป็น 110 คน ระยะเวลา 1 วัน
3. กิจกรรมที่ 3 การสำรวจข้อมูล โดยทีมผู้จัดโครงการ และนักศึกษาพยาบาลแกนนำลงพื้นที่ชุมชนสันติสุข (ตลาดเก่า ซอย 4 ) เป้าหมายประชาชนในพื้นที่ จำนวน 500 คน -ข้อมูลบริบทและสถานการณ์การสูบบุหรี่ในชุมชน
4. กิจกรรมที่ 4 การประชุมเชิงปฏิบัติการเรื่องพิษภัยของบุหรี่ ให้แก่ ประชาชนในพื้นที่ จำนวน 100 คน และทีมผู้จัดโครงการ จำนวน 20 คน รวมเป็น 120 คน ระยะเวลา 1 วัน
5. กิจกรรมที่ 5 การตรวจคัดกรองสุขภาพเบื้องต้น
6. กิจกรรมที่ 6 กิจกรรมรณรงค์ลงพื้นที่ตามวัด มัสยิดที่อยู่ในชุมชน ร้านชาและกาแฟ ในชุมชนสันติสุข (ตลาดเก่าซอย 4)
7. กิจกรรมที่ 7 การประชุมเชิงปฏิบัติการเรื่องแนวทางในการเลิกบุหรี่ให้กับผู้ที่ต้องการเลิกบุหรี่ในชุมชนจำนวน 30 คน และทีมผู้จัดโครงการจำนวน 10 คน รวมเป็น 40 คน ระยะเวลา 1 วัน
8. กิจกรรมที่ 8 การติดตามเยี่ยมบ้านผู้เลิกบุหรี่ ติดตามจำนวน 3 ครั้ง ๆ ละ 2 วัน (เดือนที่ 1 3 และ 6 เดือน)

1. อัตราการสูบบุหรี่ของนักสูบหน้าเก่าลดลง
2. อัตราการการสูบของกลุ่มเสี่ยงหรือนักสูบหน้าใหม่ลดลง
3. มีความรู้เรื่องพิษภัยของบุหรี่และแนวทางในการเลิกของบุหรี่
4. สร้างแกนนำเข้มแข็งใน ชุมชนสันติสุข (ตลาดเก่าซอย 4 ) อำเภอเมือง จังหวัดยะลา