กองทุนสุขภาพตำบล - กองทุนหลักประกันสุขภาพท้องถิ่น - กปท

การแพทย์แผนไทยในปัจจุบันได้รับการส่งเสริมจากรัฐบาลให้เป็นการแพทย์ทางเลือกอย่างหนึ่งแก่ผู้รับบริการ กิจกรรมการแพทย์แผนไทยได้แก่ การนวด อบ ประคบสมุนไพร การแปรรูปสมุนไพรมาเป็นผลิตภัณฑ์เพื่อสุขภาพ การปลูกสมุนไพรเพื่อนำมาใช้เอง ซึ่งประโยชน์ของการนวดชนิดต่างๆสามารถบำบัดอาการปวดเมื่อย ผ่อนคลายความเครียด ปวดหลัง ปวดเอว ฯลฯ ลดการใช้ยาเองได้ การอบสมุนไพรช่วยกระตุ้นระบบไหลเวียนให้ดีขึ้น บำบัดโรคภูมิแพ้ ปวดเมื่อยฯลฯ และการประคบสมุนไพรช่วยลดการอักเสบฟกช้ำของกล้ามเนื้อและข้อได้ นอกจากนี้การแปรรูปสมุนไพรมาเป็นผลิตภัณฑ์เพื่อสุขภาพช่วยให้ชุมชนนำสมุนไพรที่มีมากมาใช้ให้เกิดประโยชน์ เช่น แชมพูสระผมจากดอกอัญชัญ โลชั่นกันยุงจากตระไคร้หอม สบู่สมุนไพร การทำลูกประคบสมุนไพร
      และสืบเนื่องจากในพื้นที่รับผิดชอบเขตตำบลโฆษิตมีจำนวนหญิงตั้งครรภ์ หลายราย ซึ่งขณะตั้งครรภ์หญิงตั้งครรภ์จะมีการเปลี่ยนแปลงของร่างกายมากมาย ทั้งในด้านกายวิภาค และสรีรวิทยา การเปลี่ยนแปลงจะดำเนินไปตลอดการตั้งครรภ์ จนกระทั่งคลอด เช่น การเปลี่ยนแปลงช่องคลอด ปากช่องคลอด มดลูก กล้ามเนื้อ กระดูก ผิวหนังบริเวณหน้าท้องจะขยายทำให้หน้าท้องลาย และการเปลี่ยนแปลงที่เต้านมเมื่อคลอดบุตร โดยปกติระยะหลังคลอด ร่างกายก็จะมีการปรับตัวให้เข้าสู่สภาพปกติได้เอง มดลูกมีขนาดเล็กลงเท่าก่อนตั้งครรภ์ ท้องจะลดลง เริ่มทานอาหารได้ปกติ ผิวพรรณสดใส แต่ในระยะหลังคลอดจะยังคงมีร่องรอยของการผ่านการตั้งครรภ์และการคลอดลูก ซึ่งเป็นสิ่งที่ผู้หญิงส่วนใหญ่ไม่พึงปรารถนา เช่น มีไขมันหน้าท้องมาก ผิวหน้า ตกกระ ด่างดำ ผิวหนังบริเวณคอ รักแร้ ขาหนีบคล้ำ ผิวหนังหย่อนยาน ปวดเมื่อยกล้ามเนื้อ ตามหลัง น่อง หรือบางรายเมื่อเวลาผ่านไประยะหนึ่งจะมีอาการหนาวสะท้านเมื่อเจอลมฝน นานวันเข้ากลายเป็นคนสุขภาพไม่แข็งแรง สิ่งเหล่านี้ถูกถ่ายทอดด้วยการบอกเล่าจากรุ่นสู่รุ่น บอกกล่าวว่าถ้าได้อยู่ไฟแล้วจะทำให้ร่างกายแข็งแรงและส่งผลดีต่อสุขภาพ ปัจจุบันรพ.สต.บ้านโคกยาง มีหญิงตั้งครรภ์ จำนวน 39 คนและหญิงหลังคลอดในเขตพื้นที่รับผิดชอบจำนวน 36 คน และมีภาวะแท้งจากการตั้งครรภ์ จำนวน 2 รายเนื่องจากหญิงตั้งครรภ์ยังขาดการดูแลสุขภาพที่ถูกต้อง
      ดังนั้น รพ.สต. บ้านโคกยางจึงได้จัดทำโครงการดูแลหญิงตั้งครรภ์และหญิงหลังคลอดโดยการแพทย์แผนไทย ปี 2562 ขึ้น เพื่อเป็นทางเลือกในการดูแลสุขภาพหญิงตั้งครรภ์และมารดาหลังคลอดโดยใช้ภูมิปัญญาแพทย์พื้นบ้านด้วยการแพทย์แผนไทย เพื่อลดอาการปวดคัดตึงเต้านม กระตุ้นการหลั่งน้ำนม ลดอาการปวดเมื่อยในมารดาหลังคลอด และส่งเสริมการเลี้ยงลูกด้วยนมแม่ สามารถทำงานได้เป็นปกติทำให้หน้าท้องยุบเร็วน้ำคาวปลาไหลออกดีขึ้นและแห้งเร็ว ช่วยให้ฟื้นตัวหลังคลอดได้เร็วขึ้นโดยครอบครัวเป็นผู้ดูแลหลัก อันจะส่งผลให้หญิงหลังคลอดเกิดความอบอุ่น ช่วยส่งเสริมสุขภาพกายและสุขภาพจิตมารดาหลังคลอด โดยให้ความตระหนักถึงคุณค่าของภูมิปัญญาท้องถิ่น

1. เพื่อปรับเปลี่ยนพฤติกรรมของหญิงตั้งครรภ์และหญิงหลังคลอดรวมไปถึงครอบครัวให้เป็นไปในทางบวก มีความรู้เรื่องการบริโภคอาหาร การดูแลสุขภาพตนเองหลังคลอดและการเลี้ยงดูการให้นมแม่และอาหารเสริมลูกเป็นอย่างดี
2. เพื่อให้กลุ่มเป้าหมาย มีความรู้และทักษะในการนำสมุนไพรพื้นบ้านมาใช้ประโยชน์
3. เพื่อให้หญิงหลังคลอดมีความรู้ความเข้าใจเกี่ยวกับการดูแลตนเองและทารกหลังคลอด

1. กิจกรรมอบรมความรู้เรื่องสมุนไพรและการใช้สมุนไพร การนวด การประคบ,แปรรูปสมุนไพร และการดูแลหญิงตั้งครรภ์และหญิงหลังคลออด
2. กิจกรรมการปลูกสวนสมุนไพร

1. จัดทำและเสนอโครงการ
2. ประชุมชี้แจงโครงการแก่ อสม.และผู้นำชุมชน เพื่อให้ช่วยประชาสัมพันธ์โครงการแก่ประชาชนในพื้นที่
   
3. ค้นหา เชิญกลุ่มเป้าหมายและทำทะเบียนหญิงตั้งครรภ์และหญิงหลังคลอดในพื้นที่
4. ดำเนินการทำกลุ่มเพื่อระดมข้อมูลภูมิปัญญาท้องถิ่นที่จะมาใช้ดูแลหญิงหลังคลอด
5. นำภูมิปัญญาท้องถิ่นที่ได้มาจัดทำเป็นแนวทางสำหรับดูแลหญิงหลังคลอด
6. อบรมให้ความรู้เรื่องอาหาร การดูแลตัวเองที่เหมาะสมสำหรับหญิงตั้งครรภ์และหญิงหลังคลอดรวมทั้งบุคคลในครอบครัว
7. ปลูกสวนสมุนไพร ที่โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลบ้านโคกยาง เพื่อใช้สำหรับศึกษา ศูนย์การเรียนรู้จำนวน 1 แห่ง
   
8. สรุปผลการดำเนินงาน

1. หญิงตั้งครรภ์ หญิงหลังคลอดและทารกหลังคลอดได้รับการดูแลอย่างต่อเนื่อง
2. หญิงตั้งครรภ์และหญิงหลังคลอดมีความรู้ความเข้าใจเกี่ยวกับการดูแลตนเองและทารกหลังคลอด
3. เกิดการดูแลหลังคลอดที่ผสมผสานการแพทย์แผนปัจจุบันและแพทย์แผนไทย
4. เกิดการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมของหญิงหลังคลอดรวมถึงครอบครัวให้เป็นไปในทางที่ดีขึ้น