กองทุนสุขภาพตำบล - กองทุนหลักประกันสุขภาพท้องถิ่น - กปท

รายละเอียดโครงการ

ชื่อโครงการ/กิจกรรม	คัดกรองภาวะแทรกซ้อนตาและเท้าผู้ป่วยเบาหวาน ศูนย์บริการสาธารณสุขโรงเรียนเทศบาล4
รหัสโครงการ	62-L7258-1-8
ชื่อองค์กรที่รับผิดชอบ	ศูนย์บริการสาธารณสุขโรงเรียนเทศบาล4
วันที่อนุมัติ	17 ธันวาคม 2561
ปี	2562
ระยะเวลาดำเนินโครงการ	1 มกราคม 2562 - 31 สิงหาคม 2562
งบประมาณ	35,400.00
ผู้รับผิดชอบโครงการ	นางสาวอรพิณ ปริสุทธิชัย
พื้นที่ดำเนินการ	ตำบลหาดใหญ่ อำเภอหาดใหญ่ จังหวัดสงขลา

แผนงานกลุ่มประชาชนทั่วไปที่มีความเสี่ยง

โรคเบาหวานเป็นโรคเรื้อรังที่ก่อให้เกิดภาวะแทรกซ้อน เนื่องจากระดับน้ำตาลในกระแสเลือดมี ปริมาณสูงขึ้น ระดับน้ำตาลที่สูงติดต่อกันเป็นเวลานานจะทำลายหลอดเลือด และอวัยวะต่างๆ เช่น หัวใจ ไต ตา สมอง ทำให้เกิดอาการแทรกซ้อนต่อระบบอวัยวะต่างๆ เช่น ส่งผลกระทบต่อเส้นเลือดที่ตา ทำให้เกิดอาการตามัว หรือตาบอด ส่งผลต่อเลือดที่ไต ทำให้เกิดการทำงานของไตผิดปกติ ไตวาย ส่งผลต่อเลือดที่หัวใจ ทำให้เกิดเส้นเลือดหัวใจตีบตัน ส่งผลต่อระบบประสาท ทำให้เกิดภาวะปลายเส้นประสาทอักเสบ ส่งผลต่อบริเวณเส้นเลือดปลายมือ ปลายเท้า ทำให้เกิดแผลที่เท้าได้ง่าย ภาวะแทรกซ้อน ต่างๆที่อาจจะเกิดขึ้นกับผู้ป่วยโรคเบาหวานทุกราย ล้วนแล้วแต่เป็นสิ่งที่น่ากลัว แต่อาการแทรกซ้อนที่พบมากที่สุดคือ การเกิดภาวะแทรกซ้อนทางตา และภาวะแทรกซ้อนทางระบบประสาท โรคเบาหวานจะทำให้หลอดเลือดเล็กๆ ที่มาเลี้ยงเส้นประสาทบริเวณปลายมือ ปลายเท้าเกิดพยาธิสภาพ ก็จะทำให้เส้นประสาทนั้นไม่สามารถนำความรู้สึกต่อไปได้ เช่น รู้สึกชา ปวดแสบปวดร้อนตามปลายมือ เมื่อผู้ป่วยมีแผล ผู้ป่วยก็จะไม่รู้ตัว และไม่ดูแล ประกอบกับในเลือดผู้ป่วยมีน้ำตาลสูง จึงเป็นอาหารอย่างดีให้กับเชื้อโรค ส่งผลให้แผลเน่า ศูนย์บริการสาธารณสุขโรงเรียนเทศบาล 4 มีผู้ป่วยเบาหวานมารับบริการเพิ่มขึ้นทุกปี ซึ่งจาก การเก็บรวบรวมข้อมูล 5 ปีย้อนหลัง (2557-2561)พบว่า มีผู้ป่วยเบาหวาน จำนวน 230,323,346,353,และ 392 คน ตามลำดับ ได้รับการตรวจตา จำนวน 130,181,218,269, และ 266 คน ตามลำดับ คิดเป็นร้อยละ 56.5,56,63,76.2 และ 67.9 ตามลำดับ โดยตัวชี้วัด(ตามTemplate ของสสจ.สงขลา) การดูแลผู้ป่วยเบาหวานได้รับการตรวจจอประสาทตา อย่างน้อยปีละ 1 ครั้ง ร้อยละ 60 ซึ่งพบว่าการดำเนินงานยังไม่ผ่านเกณฑ์ตัวชี้วัดดังกล่าว ทำให้ผู้ป่วยขาดโอกาสในการรักษาอย่างทันท่วงที จากการดำเนินงานที่ผ่านมาผู้ป่วยเบาหวานที่มีภาวะแทรกซ้อน จะส่งต่อไปรับการตรวจตาที่โรงพยาบาลหรือคลินิคตามที่ผู้ป่วยสะดวก แต่ก็ยังมีอัตราการตรวจไม่ได้ตามเกณฑ์เป้าหมาย ต่อมาในปี 2560 โรงพยาบาลหาดใหญ่ได้มีเครื่องมือตรวจตา เรียกว่า กล้อง Fundus Camera ซึ่งสามารถดำเนินการโดยพยาบาลวิชาชีพที่ผ่านการอบรม และเครื่องนี้สามารถนำมาใช้หมุนเวียนตามศูนย์บริการต่างๆได้โดยไม่ต้องผ่านกระบวนการรอเข้ารับการตรวจรักษาจากโรงพยาบาลหาดใหญ่ ซึ่งสามารถช่วยเพิ่มอัตราการตรวจตาได้เพิ่มขึ้น ศูนย์บริการสาธารณสุขโรงเรียนเทศบาล 4 จึงได้จัดทำโครงการคัดกรองภาวะแทรกซ้อนตาและเท้าในผู้ป่วยเบาหวาน ขึ้น เพื่อให้ผู้ป่วยได้มีความรู้ในการดูแลตนเอง ป้องกันภาวะแทรกซ้อนจากโรคเบาหวาน และสามารถเข้าถึงบริการให้ได้มากที่สุด

1. 1. เพื่อให้ผู้ป่วยเบาหวานได้รับการตรวจคัดกรอง เพื่อค้นหาภาวะจอประสาทตาผิดปกติ และได้รับการตรวจเท้า
2. เพื่อให้ผู้ป่วยมีความรู้ ความเข้าใจในการดูแลตนเอง ลดความเสี่ยงภาวะแทรกซ้อนจากเบาหวานขึ้นตาและเท้า
3. เพื่อให้ผู้ป่วยที่มีภาวะแทรกซ้อน ได้รับการรักษาอย่างทันท่วงที ลดความพิการ

1. การตรวจคัดกรองภาวะแทรกซ้อนตาและเท้าในผู้ป่วยเบาหวาน

1. สำรวจประชากรกลุ่มเป้าหมาย เพื่อเขียนโครงการขอสนับสนุนงบประมาณจากกองทุนฯ
   1. ประชุมคณะทำงานเพื่อเตรียมความพร้อมในการดำเนินงาน
   2. ประชาสัมพันธ์โครงการอย่างต่อเนื่องให้ประชาชนในพื้นที่รับทราบ
   3. จัดอบรมให้ความรู้แก่ผู้ป่วยเบาหวาน เรื่อง การดูแลตนเองเพื่อป้องกันภาวะแทรกซ้อนในผู้ป่วยเบาหวาน จำนวน 2 รุ่นๆ ละ 100 คน
   4. ตรวจคัดกรองตาผู้ป่วยเบาหวานด้วยวิธีใช้ถ่ายภาพจอประสาทตาแบบดิจิตอล (Digital Fundus Camera) โดยพยาบาลวิชาชีพผู้เชี่ยวชาญ
   5. ตรวจคัดกรองเท้าด้วยเครื่องมือ monofilament
   6. ส่งต่อผู้ป่วยที่มีภาวะผิดปกติพบแพทย์ที่โรงพยาบาล เพื่อการวินิจฉัยและรักษาที่ถูกต้องต่อไป
   7. ติดตามเยี่ยมบ้าน ประเมินอาการผู้ป่วย
   8. สรุปผลการดำเนินงาน

1. ผู้ป่วยเบาหวานได้เข้ารับการตรวจคัดกรองตาและเท้า

2. ผู้ป่วยเบาหวานมีความรู้ ความเข้าใจสามารถดูแลตนเองได้อย่างถูกต้อง

3. ผู้ป่วยเบาหวานที่มีความผิดปกติ สามารถเข้ารับการรักษาต่อจากแพทย์อย่างทันท่วงที