กองทุนสุขภาพตำบล - กองทุนหลักประกันสุขภาพท้องถิ่น - กปท

รายละเอียดโครงการ

ชื่อโครงการ/กิจกรรม	โครงการฟื้นฟูมารดาหลังคลอดด้วยศาสตร์การแพทย์แผนไทย ปีงบประมาณ 2562
รหัสโครงการ	62-50109-1-01
ชื่อองค์กรที่รับผิดชอบ	โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลดอน
วันที่อนุมัติ	23 มกราคม 2562
ปี	2562
ระยะเวลาดำเนินโครงการ	23 มกราคม 2562 - 27 กันยายน 2562
งบประมาณ	18,470.00
ผู้รับผิดชอบโครงการ	นางสาวสุปราณี วานิ
พื้นที่ดำเนินการ	ตำบลดอน อำเภอปะนาเระ จังหวัดปัตตานี

แผนงานอนามัยแม่และเด็ก

สถิติการตั้งครรภ์ในปัจจุบันมีมากขึ้น โดยในโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลดอน ปี 2561 มีมารดาหลังคลอด 50 ราย ได้รับการเยี่ยมครบ 3 ครั้ง จำนวน 50 ราย คิดเป็นร้อยละ 100 (งานแม่และเด็ก รพ.สต.ดอน) แต่หญิงหลังคลอดยังขาดการดูแลด้วยศาสตร์การแพทย์แผนไทย อาจเพราะขาดความรู้และไม่ทราบถึงประโยชน์การดูแลด้วยศาสตร์การแพทย์แผนไทยจึงให้ความสำคัญน้อยมาก ซึ่งศาสตร์ด้านการแพทย์แผนไทยเกี่ยวข้องกับการดูแลมารดาหลังคลอดนับเป็นหนึ่งในภูมิปัญญาอันล้ำค่าของไทย    ที่ได้รับการยอมรับและถ่ายทอดกันมาอย่างต่อเนื่อง จากอดีตจนถึงปัจจุบัน เนื่องจากตลอดการตั้งครรภ์จนกระทั่งคลอด มารดาตั้งครรภ์จะมีการเปลี่ยนแปลงทั้งทางด้านร่างกายและจิตใจมากมาย แม้ว่าหลังคลอดแล้วร่างกายจะมีการปรับตัวให้เข้าสู่สภาพปกติได้เอง แต่เมื่ออายุมากขึ้นเรื่อยๆ ภูมิต้านทานของมารดา  หลังคลอดจะน้อยลง มีภาวะร้อนๆหนาวๆ ปวดกล้ามเนื้อตามร่างกาย และป่วยบ่อยครั้ง การดูแลหลังคลอดด้วยการแพทย์แผนไทย เพื่อปรับเปลี่ยนพฤติกรรมมารดาหลังคลอด การฟื้นฟู การส่งเสริม การป้องกัน การรักษาสุขภาพ ในระยะหลังคลอด จะเป็นการฟื้นฟูสภาพร่างกายให้กลับเข้าสู่สภาพปกติได้โดยเร็ว และการนำการแพทย์แผนไทย เข้าสู่ระบบหลักประกันสุขภาพแห่งชาติ เพื่อฟื้นฟูสุขภาพของมารดาหลังคลอด เป็นเรื่องที่มีความสำคัญยิ่ง เพราะสุขภาพของผู้เป็นแม่ มีความสำคัญไม่เฉพาะต่อตัวเองเท่านั้น แม่ยังเป็นพื้นฐานสำคัญในการดูแลสุขภาพของครอบครัว โดยเฉพาะสุขภาพของลูก นอกจากนี้ยังสอดคล้องกับนโยบายของรัฐบาลที่จะฟื้นฟูด้านการแพทย์แผนไทย ให้มีบทบาทในระบบบริการสาธารณสุขของประเทศอีกด้วย งานแพทย์แผนไทย โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลดอน ได้เล็งเห็นความสำคัญของปัญหาดังกล่าว จึงได้จัดโครงการฟื้นฟูมารดาหลังคลอดด้วยศาสตร์การแพทย์แผนไทย ตามแนวทางเวชปฏิบัติ ในเขตตำบลดอน ทั้งการให้บริการในสถานบริการและออกเยี่ยมบ้าน โดยให้บริการดังนี้ การใช้ยาสมุนไพร การทับหม้อเกลือ การประคบสมุนไพร การอบสมุนไพร การนวดหลังคลอด การพันผ้าหน้าท้อง การนั่งถ่าน การนวดเต้านมในกรณีน้ำนม  ไม่ไหลและเต้านมคัดตึง ตลอดจนการให้ความรู้ เกี่ยวกับการรับประทานอาหารบำรุงสุขภาพ อาหารแสลง อาหารบำรุงน้ำนม น้ำสมุนไพรเพื่อสุขภาพ และการดูแลความงามผิวพรรณด้วยสมุนไพรของมารดาหลังคลอด เพื่อเป็นทางเลือกในการดูแลสุขภาพ บำบัดโรคที่ดีอีกวิธีหนึ่ง

1. 1. เพื่อฟื้นฟูสมรรถภาพมารดาหลังคลอด ช่วยให้มดลูกเข้าอู่เร็วขึ้น ขับน้ำคาวปลา ทำให้ ท้องยุบ ลดอาการปวดท้องน้อย ลดปวดกล้ามเนื้อตามอวัยวะส่วนต่างๆ และทำให้น้ำนมไหลสะดวกขึ้น ให้มารดาคืนสู่สภาพปกติ และแข็งแรงได้โดยเร็ว

1. 1.ให้ความรู้แก่มารดาหลังคลอดในการดูแลสุขภาพมารดาหลังคลอดด้วยศาสตร์การแพทย์แผนไทย
2. 1. จัดซื้อวัสดุ อุปกรณ์ 2. ดำเนินการตามแผนการให้บริการแก่มารดาหลังคลอดและออกเยี่ยมบ้านตามกลุ่มเป้าหมาย 2.1 ระยะเวลาในการให้บริการแม่หลังคล กรณีคลอดปกติ เริ่มให้บริการได้หลังคลอดแล้ว 7-10 วัน กรณีคลอดด้วยการผ่าตัด (รวมกรณีผ่าตัดทำหมันหลังคลอด

ระยะเตรียมความพร้อม 1. จัดทำโครงการ และขออนุมัติโครงการเพื่อดำเนินงาน 2. ประสานงานชี้แจงโครงการเจ้าหน้าที่รับผิดชอบงานแม่และเด็ก 3. กำหนดแผนร่วมกับฝ่ายที่เกี่ยวข้อง 4. ประชาสัมพันธ์โครงการแก่หญิงตั้งครรภ์เพื่อเชิญชวนเข้าร่วมโครงการ     ระยะดำเนินการ 1. จัดซื้อวัสดุ อุปกรณ์
2. ดำเนินการตามแผนการให้บริการแก่มารดาหลังคลอดและออกเยี่ยมบ้านตามกลุ่มเป้าหมาย   2.1 ระยะเวลาในการให้บริการแม่หลังคลอด
    กรณีคลอดปกติ เริ่มให้บริการได้หลังคลอดแล้ว 7-10 วัน     กรณีคลอดด้วยการผ่าตัด (รวมกรณีผ่าตัดทำหมันหลังคลอด) เริ่มให้บริการได้หลังผ่าตัด 30-45 วันแล้ว เพื่อให้แผลบริเวณหน้าท้องทั้งภายในและภายนอกติดดีก่อน     ทั้งนี้กรณีแม่หลังคลอดปกติและคลอดด้วยการผ่าตัด ต้องให้บริการภายใน 1 เดือนหลังจากเริ่มรับบริการได้แล้ว ถ้าเลยกำหนดเวลาดังกล่าวอาจไม่เกิดประสิทธิผล ให้บริการชุดกิจกรรมแก่แม่หลังคลอดได้ไม่เกินวันละ 1 ครั้ง ติดต่อกันทุกวัน รวมไม่เกิน 5 ครั้ง   2.2 ขั้นตอนบริการการอยู่ไฟ/การทับหม้อเกลือ
มีการให้บริการวันละ 1 ครั้งๆ ละประมาณ 1 ชั่วโมง 30 นาที ติดต่อกัน 5 ครั้ง หลังจากคลอดไม่เกิน 3 เดือน 2.2.1 นวดมารดาหลังคลอด เวลา 30 นาที       2.2.2 ประคบสมุนไพร เวลา 30 นาที 2.2.3 ทับหม้อเกลือ      เวลา 15 นาที       2.2.4 อบไอน้ำสมุนไพร เวลา 30 นาที       2.2.5 ให้คำแนะนำ      เวลา  5 นาที   2.3 ประเมินภาวะสุขภาพมารดาก่อนและหลังให้รับบริการ พร้อมให้คำแนะนำตามศาสตร์การแพทย์แผนไทย 3. ประเมินผลและความพึงพอใจผู้บริการ       ระยะประเมินและติดตามผล 1. การประเมินและติดตามโครงการโดยวัดทั้ง 3 ด้าน (เชิงปริมาณ เชิงคุณภาพ เชิงความพึง พอใจ) 2. สรุปผลการดำเนินงานโครงการเสนอผู้บังคับบัญชา

1. มารดาหลังคลอดได้เข้าถึงบริการด้านการแพทย์แผนไทยอย่างทั่วถึงทั้งมารับบริการในโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลดอน และออกเยี่ยมบ้านในเขตพื้นที่รับผิดชอบ
   1. มารดาหลังคลอดที่ได้รับการฟื้นฟูด้วยการแพทย์แผนไทยมีภาวะสุขภาพดีทั้งร่างกายและจิตใจโดยรวดเร็ว ไม่มีภาวะแทรกซ้อนอันตรายหลังคลอด