กองทุนสุขภาพตำบล - กองทุนหลักประกันสุขภาพท้องถิ่น - กปท

ปัญหาอุบัติการณ์โรคฟันผุเป็นปัญหาสำคัญระดับประเทศ โดยเฉพาะอย่างยิ่งโรคฟันผุสูงในเด็กอายุ 18 เดือนขึ้นไป การส่งเสริม ป้องกัน และเฝ้าระวังทันตสุขภาพมารดาสู่ลูก เป็นกิจกรรมหนึ่งที่จะทำให้เด็กมีสุขภาพช่องปากที่ดี การป้องกันโรคฟันผุในเด็กควรเริ่มตั้งแต่แม่ตั้งครรภ์ เพราะฟันน้ำนมของเด็กเริ่มสร้างและมีการสะสมแร่ธาตุเกือบสมบูรณ์ขณะอยู่ในครรภ์ การเจ็บป่วยด้วยโรคในช่องปากไม่ว่าจะเป็นโรคฟันผุและโรคปริทันต์ ถือได้ว่าเป็นปัญหาและส่งผลกระทบต่อสุขภาพอนามัยของคนไทยทุกกลุ่มอายุ แม้ว่าโรคจะไม่รุนแรงถึงชีวิต แต่ก่อให้เกิดผลกระทบต่อร่างกายและจิตใจ หากเกิดในหญิงตั้งครรภ์จะส่งผลให้เกิดความรุนแรง ประกอบกับปัจจุบันมีหลักฐานที่สนับสนุนว่า การมีโรคฟันผุในช่องปากของหญิงตั้งครรภ์ มีผลต่อการเกิดภาวะคลอดก่อนกำหนดและเด็กน้ำหนักแรกเกิดน้อย มารดาที่มีฟันผุขณะตั้งครรภ์จะมีเชื้อจุลินทรีย์ในช่องปากจำนวนมาก ซึ่งเชื้อนี้สามารถถ่ายทอดสู่ลูกได้ทางน้ำลาย และหากเกิดในเด็กเล็ก ก็จะเป็นปัญหาในการดูแลรักษา เพราะว่าเด็กยังเล็ก ไม่สามารถดูแลสุขภาพช่องปากตนเองให้สะอาดได้ด้วยตนเอง ต้องได้รับการดูแลสุขภาพช่องปากจากมารดา ซึ่งมีการวิจัยว่าโรคฟันผุมีผลต่อการเจริญเติบโต พัฒนาการและการเรียนรู้ของเด็ก แสดงให้เห็นถึงปัญหาที่ควรแก้ไขตั้งแต่แรกเริ่ม การเกิดโรคฟันผุมีสาเหตุมาจากหลายปัจจัยร่วมกันไม่ว่าจะเป็น ปัจจัยส่วนบุคคล ปัจจัยด้านอาหาร ปัจจัยด้านสิ่งแวดล้อม สังคม เศรษฐกิจและปัจจัยด้านการได้รับบริการทันตกรรม ซึ่งจากการศึกษาที่ผ่านมา พบว่า ปัจจัยที่สำคัญอีกประการหนึ่ง คือ พฤติกรรมการเลี้ยงดูเด็กเล็ก เนื่องจากเด็กเล็กเป็นกลุ่มที่ต้องอาศัยการพึ่งพิงผู้อื่นโดยเฉพาะจากบิดา มารดาเป็นสำคัญ พฤติกรรมการเลี้ยงดูจะถูกส่งผ่านทัศนคติ ความรู้และทักษะต่างๆจากบิดา มารดาสู่เด็กเล็ก และปลูกฝังจนเป็นนิสัยของเด็กเล็กต่อไป จากข้อมูลการสำรวจทันตสุขภาพเด็ก ๓ ปี ปราศจากฟันผุ ของโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลพร่อน อำเภอเมือง จังหวัดยะลา ๓ ปีย้อนหลัง ตั้งแต่ปี พ.ศ.2559 – 2๕61 พบว่ามีฟันผุ ร้อยละ 59.09, ร้อยละ57.63 และร้อยละ 53.74 ตามลำดับ       ทางโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลพร่อนได้เล็งเห็นถึงปัญหาฟันผุเหล่านี้ เพื่อลดปัญหาการเกิดโรคฟันผุในเด็กก่อนวัยเรียน สร้างทัศนคติ และทักษะให้แม่สามารถดูแลช่องปากของตนเองได้ดี เพื่อส่งผลต่อทักษะการดูแลลูกต่อไปในอนาคต จึงได้จัดทำโครงการส่งเสริม ป้องกัน และเฝ้าระวังทันตสุขภาพมารดาสู่ลูก ขึ้น

1. เพื่อให้หญิงตั้งครรภ์ ผู้ปกครองเด็ก 0-3 ปี และกลุ่มเมาะจิอาสา เพื่อฟันดีตำบลพร่อนมีความรู้ และทักษะที่ถูกต้องในการดูแลสุขภาพช่องปากเด็กได้
2. เพื่อใหญิงตั้งครรภ์มีความใส่ใจในการรับบริการทันตกรรมที่จำเป็นมากขึ้น
3. เพื่อลดอัตราฟันผุในเด็กวัย ๐ - ๓ ปี

1. หญิงตั้งครรภ์ และกลุ่มเมาะจิอาสา
2. ผู้ปกครองเด็กอายุ 0 - 3 ปี

๑. สำรวจข้อมูลพร้อมจัดทำทะเบียนเด็กแรกเกิดถึง ๓ ปี และทะเบียนหญิงตั้งครรภ์ 2. จัดตั้งกลุ่มเมาะจิอาสาขึ้นมา โดยคัดเลือก อสม.ที่สมัครใจที่จะเข้ากลุ่ม โดยมีจุดประสงค์เพื่อดูแล สุขภาพช่องปากเด็กวัย 0-3 ปี ในชุมชน 2. ประชาสัมพันธ์ชี้แจงการจัดโครงการให้หญิงตั้งครรภ์ ผู้ปกครองเด็กอายุ 0-3 ปี อสม. และผู้นำชุมชนทราบ เพื่อให้การดำเนินโครงการนี้โดยมีชุมชนมีส่วนร่วมด้วย 2. ทำแบบทดสอบก่อนอบรม 3. อบรมเชิงปฏิบัติการการแปรงฟัน การเลือกบริโภคอาหารที่ห่างไกลจากฟันผุแก่ผู้ปกครองเด็กอายุ 0-3 ปี
4. ทำแบบทดสอบหลังอบรม 5. ให้บริการตรวจสุขภาพช่องปาก สอนทักษะการแปรงฟัน การใช้ไหมขัดฟัน ในหญิงตั้งครรภ์ และให้บริการรักษาทันตกรรมในหญิงตั้งครรภ์ที่มีปัญหาสุขภาพช่องปาก 5. ให้บริการตรวจสุขภาพช่องปาก เคลือบฟลูออไรด์ในเด็ก 0-3 ปี และอุดฟันด้วยวิธี SMART TECHNIQUE ให้แก่เด็กที่มีฟันผุในตำบลพร่อน 6. ออกเยี่ยมบ้านโดยทีมกลุ่มเมาะจิอาสาเพื่อฟันดีตำบลพร่อน มีบริการตรวจสุขภาพช่องปาก ให้คำแนะนำในการดูแลสุขภาพช่องปาก เคลือบฟลูออไรด์วานิชร่วมกับเจ้าหน้าที่ทันตสาธารณสุข แก่เด็กที่ไม่ได้มาตามนัดในคลินิกเด็กดีของโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลพร่อน 8. สรุปผลการดำเนินงานสภาวะโรคฟันผุของเด็กอายุ 3 ปี ในปีงบประมาณ 2562

1. หญิงตั้งครรภ์ ผู้ปกครองเด็กอายุ 0-3 ปี ร้อยละ 80 มีความรู้และทักษะที่ถูกต้องในการดูแลสุขภาพ ช่องเด็ก     2. กลุ่มเมาะจิอาสา เพื่อฟันดีตำบลพร่อน ร้อยละ 100 มีความรู้และทักษะที่ถูกต้องในการดูแลสุขภาพช่องเด็ก สามารถเผยแพร่ความรู้สุขภาพช่องปากไปยังชุมชนได้     3. หญิงตั้งครรภ์ร้อยละ 90 ได้รับบริการทันตกรรมในรายที่จำเป็น     3. เด็กอายุ 3 ปีที่มีค่าปราศจากฟันผุเพิ่มขึ้น