กองทุนสุขภาพตำบล - กองทุนหลักประกันสุขภาพท้องถิ่น - กปท

การประกอบอาชีพเกษตรกรรมถือเป็นกำลังสำคัญที่เป็นรากฐาน ทางเศรษฐกิจของชาติ การดูแลสุขภาพเกษตรกรจึงเป็นงานสำคัญประการหนึ่ง ซึ่งปัญหาสุขภาพที่สำคัญในกลุ่มผู้ประกอบอาชีพเกษตรกรรม คืออันตรายจากการใช้สารเคมีกำจัดศัตรูและวัชพืช เนื่องจากเกษตรกรส่วนใหญ่ใช้สารเคมีกำจัดศัตรู และวัชพืชอย่างแพร่หลายเพื่อเพิ่มผลผลิตทางการเกษตรและเกษตรกรส่วนใหญ่มีพฤติกรรมการใช้สารเคมีฯ ที่ไม่ถูกต้อง ปลอดภัย ทำให้เกิดอันตรายต่อสุขภาพทั้งเฉียบพลันและเรื้อรัง อาการแสดงเฉียบพลันมีตั้งแต่ระดับเล็กน้อยจนรุนแรงถึงแก่ชีวิต ขึ้นอยู่กับระดับความเข้มข้น ความเป็นพิษ และปริมาณที่ได้รับ ส่วนอาการเรื้อรังสารเคมีกำจัดศัตรูพืชจะสะสมในระบบต่างๆ ของร่างกายทำให้เกิดความผิดปกติและโรคต่างๆ จากข้อมูลกรมควบคุมโรคตั้งแต่ปี 2546-2555 พบว่ามีผู้ป่วยที่ได้รับพิษจากสารเคมีกำจัดศัตรูพืชเฉลี่ยปีละ1,734 ราย สำหรับผลการตรวจปี 2555 ทำการตรวจเกษตรกรไปทั้งสิ้น 244,822 ราย พบเกษตรกรที่มีผลตรวจเลือดอยู่ในระดับไม่ปลอดภัยจำนวน 75,749 ราย คิดเป็น 30.94% ขณะที่ปี 2556 ทำการตรวจเกษตรกรไปทั้งสิ้น 314,805 ราย ในจำนวนนี้พบผลตรวจเลือดอยู่ในระดับไม่ปลอดภัยจำนวน 96,227 ราย คิดเป็น 30.54% และในปี 2557 ที่ได้ทำการตรวจเกษตรกรไปทั้งสิ้น 317,051 ราย พบว่าในจำนวนนี้ 107,820 ราย มีผลตรวจเลือดอยู่ในระดับไม่ปลอดภัย นั่นหมายถึงจำนวน 34% หรือ 1/3 ของเกษตรกรมีความไม่ปลอดภัยจากการใช้สารเคมีในการเกษตร จากการสำรวจพบว่าประชากรในพื้นที่ตำบลธารน้ำทิพย์เป็นพื้นที่ที่มีการประกอบอาชีพเกษตรกรเป็นจำนวนมากซึ่งเป็นกลุ่มที่มีความเสี่ยงต่อโรคที่เกิดจากการสารเคมีตกค้าง นอกจากนี้เมื่อปีงบประมาณ 2561 ได้ดำเนินการเจาะเลือดตรวจหาสารเคมีตกค้างในเกษตรกร จำนวน 210 ราย พบมีเกษตรกรมีสารเคมีค้างจำนวน 86 คน คิดเป็นร้อยละ 43 จากข้อมูลข้างต้นทำให้เจ้าหน้าที่ในโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลธารน้ำทิพย์ได้ตระหนักและเล็งเห็นปัญหาสุขภาพของเกษตรกรในตำบลธารน้ำทิพย์ จึงจัดทำ“โครงการเฝ้าระวัง ป้องกัน โรคจากการประกอบอาชีพเกษตรกรรมธารน้ำทิพย์”ขึ้น

1. เพื่อให้เกษตรกรมีความรู้เกี่ยวกับอันตรายและการป้องกันตนเองจากการประกอบอาชีพเกษตรกรรม
2. เพื่อให้เกษตรกรได้รับการตรวจหาสารเคมีตกค้างในเลือด
3. เพื่อให้เกษตรกรมีพฤติกรรมป้องกันตนเองจากโรคที่เกิดจากการประกอบอาชีพเกษตรกรรม
4. เพื่อค้นหา และติดตามผู้ป่วยโรคจากการประกอบอาชีพกเกษตรกรรม

1. อบรมให้ความรู้เรื่องอันตรายจากการใช้สารเคมีจากการประกอบอาชีพเกษตรกรรมและการป้องกันตนเองจากโรคที่เกิดจากการประกอบอาชีพเกษตรกรรม

1 ขั้นเตรียมการ 1.1 จัดทำโครงการเพื่อขออนุมัติ 1.2 ประสานงานผู้ที่เกี่ยวข้อง
1.3 ประชาสัมพันธ์โครงการเฝ้าระวัง ป้องกัน โรคจากการประกอบอาชีพเกษตรกรรมธารน้ำ-ทิพย์ 2 ขั้นดำเนินการ 2.1 ซักประวัติ, ตรวจสุขภาพร่างกายของผู้เข้าร่วมโครงการ 2.2เจาะเลือดเพื่อตรวจหาสารเคมีตกค้างในเลือด 2.3 จัดอบรมให้ความรู้ เรื่องอันตรายจากการใช้สารเคมีจากการประกอบอาชีพเกษตรกรรม และป้องกันตนเองจากโรคที่เกิดจากการประกอบอาชีพเกษตรกรรม 2.4จัดกิจกรรมกลุ่มเพื่อแลกเปลี่ยนเรียนรู้ ประสบการณ์ และปัญหาของการป้องกันตนเอง จากโรคที่เกิดจากการประกอบอาชีพเกษตรกรรม 2.5แจ้งผลเลือดที่เข้าร่วมการเจาะเลือดเพื่อตรวจหาสารเคมีตกค้างในเลือด
2.6.1 ในกรณีผลเลือดปกติแนะนำการใช้ชีวภาพแทนสารเคมี 2.6.2 ในกรณีเลือดผิดปกติ จะร่วมวิเคราะห์หาสาเหตุที่ทำให้เลือดผิดปกติ พร้อมทั้งชี้แนะเห็นให้โทษของการใช้สารเคมี แล้วนำไปสู่ปรับเปลี่ยนพฤติกรรมการใช้สารเคมีโดยใช้ชีวภาพแทน มีการติดตามสัปดาห์ละ 1-2 ครั้ง และนัดเจาะเลือดซ้ำอีก 1 เดือน
2.6 กำหนดข้อตกตกลงของชุมชนในการทำเกษตรปลอดภัยใส่สุขภาพ 2.7 จัดตั้งชมรมเกษตรปลอดภัยใส่ใจสุขภาพในเกษตรกรรายใหญ่ 2.8 ส่งเสริมเกษตรกรรายย่อยในการปลูกผักริมรั้วทานเอง 4.3 สรุปผลการการดำเนินงานตามโครงการ

1 ร้อยละ 80 ของเกษตรกรที่เข้าร่วมโครงการมีความรู้เกี่ยวกับอันตรายและการป้องกันตนเองจากการประกอบอาชีพเกษตรกรรมเพิ่มมากขึ้น 2 ร้อยละ 100 ของเกษตรกรที่เข้าร่วมโครงการได้รับการตรวจสารเคมีตกค้างในเลือด 3 ร้อยละ 50 ของเกษตรกรที่เข้าร่วมโครงการมีการปฏิบัติตนการป้องกันตนเองจากการประกอบอาชีพเกษตรกรรม