กองทุนสุขภาพตำบล - กองทุนหลักประกันสุขภาพท้องถิ่น - กปท

ปัจจุบันสารเคมีป้องกันกำจัดศัตรูพืช (Pesticides) เข้ามามีบทบาท และใช้ในด้านการเกษตรอย่างกว้างขวางและส่งผลกระทบต่อสุขภาพ สิ่งแวดล้อม เศรษฐกิจและสังคมอย่างต่อเนื่อง ถึงแม้ว่าสารเคมีดังกล่าวจะมีหลักฐานและข้อมูลทางวิชาการแสดงถึงความเป็นพิษต่อสุขภาพและสิ่งแวดล้อมอย่างชัดเจน และทุกคนมีโอกาสเสี่ยงต่อการได้รับสัมผัสได้ทั้งทางตรงและทางอ้อม โดยเฉพาะกลุ่มเกษตรกรที่ใช้สารเคมีโดยตรง หรือกลุ่มผู้บริโภคพืชผักที่มีสารเคมีป้องกันกำจัดศัตรูพืชตกค้างในพืชผักจำนวนมาก การแก้ไขปัญหาและการควบคุมการใช้สารเคมีป้องกันกำจัดศัตรูพืช เพื่อคุ้มครองสุขภาพทั้งเกษตรกร และผู้บริโภคเป็นบทบาทที่ทุกคนต้องมีส่วนร่วมในการลดปริมาณการใช้ และการเฝ้าระวังการได้รับพิษจากสารป้องกันและกำจัดศัตรูพืช เป็นสิ่งสำคัญที่ควรดำเนินการอย่างต่อเนื่อง ซึ่งจะเป็นประโยชน์ในการนำข้อมูลไปให้ความรู้แก่กลุ่มเสี่ยง และประชาชนทั่วไป สารเคมีป้องกันกำจัดศัตรูพืช ส่วนใหญ่มีผลต่อสุขภาพทั้งแบบเฉียบพลันและเรื้อรัง ซึ่งจากข้อมูลปริมาณการนำเข้าและการตรวจพบสารตกค้างในพืชผักดังกล่าว จึงเป็นสิ่งที่จะสะท้อนให้เห็นถึงอันตรายที่อาจเกิดขึ้นกับสุขภาพทั้งเกษตรกร ผู้ผลิต และผู้บริโภค ที่เป็นกลุ่มเสี่ยงได้รับสัมผัสสารเคมีป้องกันกำจัดศัตรูพืชที่มีแนวโน้มความเสี่ยงรุนแรงมากขึ้น ในแต่ละปีมีการรายงานผู้ป่วยและเสียชีวิตจากการได้รับพิษจากสารป้องกันกำจัดศัตรูพืช ทั้งที่เกิดจากความตั้งใจ และไม่ตั้งใจ อย่างต่อเนื่องทุกๆปี โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลบ้านท่าเหนาะ ซึ่งมีประชากรส่วนใหญ่ประกอบอาชีพในภาคเกษตรกรรม โดยมีพื้นที่ที่ใช้ในการเกษตรมากถึงร้อยละ ๘๐ ของพื้นที่ทั้งหมด ซึ่งประกอบด้วยพื้นที่ทำนา  ทำไร่ ทำสวนผลไม้และสวนยางพารา ผลกระทบจากการใช้สารเคมีในการควบคุมและกำจัดศัตรูพืช จึงกระจายและขยายเป็นวงกว้าง และยังอยู่ในระดับที่รุนแรงและสูงอยู่และจากการตรวจเลือดเกษตรกร ปี ๒๕๖๑ มีจำนวนผู้เข้ารับการตรวจ จำนวน ๓๑ คน พบว่ามีผลการตรวจ ไม่ปลอดภัย จำนวน ๖ คน มีความเสี่ยง จำนวน ๑๓ คน ปลอดภัย จำนวน ๑๑ คน และปกติ จำนวน ๑ คน จากข้อมูลดังกล่าว แสดงว่าเกษตรกรในเขตโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลบ้านท่าเหนาะ ยังคงมีการใช้สารเคมีกำจัดศัตรูพืชอยู่เป็นจำนวนมาก ซึ่งในการนำมาใช้นั้นได้มีการใช้อย่างไม่ถูกวิธีและขาดความรู้ จึงทำให้มีผลกระทบกับด้านสุขภาพโดยตรง ดังนั้นโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลบ้านท่าเหนาะ จึงเล็งเห็นความสำคัญของสุขภาพเกษตรกร จึงได้จัดทำโครงการเฝ้าระวังโรคจากการประกอบอาชีพ และการบริโภคสารเคมีจากพืช ผัก ผลไม้ ขึ้นเพื่อให้เกษตรกรกลุ่มเสี่ยง ได้รับการตรวจสุขภาพและเจาะเลือดเพื่อดูว่ามีปริมาณสารเคมีตกค้างในกระแสเลือดอยู่ในระดับใด เพื่อทำการเฝ้าระวังและปรับเปลี่ยนพฤติกรรมเสี่ยงต่อไป

1. เพื่อให้กลุ่มเกษตรกรและผู้บริโภคมีความรู้เรื่องการใช้สารเคมีกำจัดศัตรูพืช
2. เพื่อให้กลุ่มเกษตรกรและผู้จำหน่าย ผู้บริโภคได้รับการตรวจสารเคมีตกค้างจากการใช้สารเคมีกำจัดศัตรูพืช
3. เพื่อให้กลุ่มเกษตรกรมีการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมสุขภาพที่ถูกต้องและดีขึ้น

1. กิจกรรมอบรมให้ความรู้เรื่องการใช้สารเคมีกำจัดศัตรูพืชและการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมสุขภาพที่ถูกต้อง และตรวจสารเคมีตกค้างในกลุ่มเกษตรกรเเละ ลงสำรวจร้านค้าในชุมชนที่รับผลผลิตไปจำหน่าย พร้อมเก็บตัวอย่างผัก ผลไม้ ไปตรวจหายาฆ่าแมลง

1. สำรวจ รวบรวม และวิเคราะห์ข้อมูลกลุ่มเกษตรกรที่ใช้สารเคมีกำจัดศัตรูพืชและร้านค้าในชุมชนที่รับผลผลิตไปจำหน่าย
2. จัดทำโครงการเพื่อเสนอขออนุมัติ
3. ประสานกลุ่มเป้าหมายการเข้าร่วมโครงการ
4. แจ้งประชาสัมพันธ์กลุ่มเป้าหมายเข้าร่วมกิจกรรม
5. กิจกรรมอบรมให้ความรู้เรื่องการใช้สารเคมีกำจัดศัตรูพืชและการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมสุขภาพที่ถูกต้อง
6. ตรวจสารเคมีตกค้างในกลุ่มเกษตรกร ครั้งที่ 1
7. แจ้งผลการตรวจเป็นรายบุคคลแยกประเภทกลุ่ม และจัดทำทะเบียนตามผลการตรวจ
8. นำกลุ่มเสี่ยง เข้าร่วมการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมสุขภาพ
9. ตรวจสารเคมีตกค้างในกลุ่มเกษตรกร ครั้งที่ 2
10. แจ้งผลการตรวจเป็นรายบุคคล
11. ลงสำรวจร้านค้าในชุมชนที่รับผลผลิตไปจำหน่าย พร้อมเก็บตัวอย่างผัก ผลไม้ ไปตรวจหายาฆ่าแมลง
12. แจ้งผลการตรวจตัวอย่างผัก ผลไม้ แก่ผู้จำหน่าย
13. สรุปและประเมินผลโครงการ

กลุ่มเกษตรกรและผู้จำหน่าย ผู้บริโภคมีความรู้เรื่องการใช้สารเคมีกำจัดศัตรูพืช ได้รับการตรวจสารเคมีตกค้างจากการใช้สารเคมีกำจัดศัตรูพืชและมีการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมสุขภาพที่ถูกต้อง รวมทั้งร้านค้าในชุมชนมีผัก ผลไม้ปลอดสารพิษจำหน่ายให้แก่ผู้บริโภค