กองทุนสุขภาพตำบล - กองทุนหลักประกันสุขภาพท้องถิ่น - กปท

ภูมิปัญญาการแพทย์แผนไทย เป็นการดูแลสุขภาพในชุมชนแบบพื้นบ้านดั้งเดิมที่อยู่คู่กับประเทศไทยมาตั้งแต่ก่อนสมัยกรุงสุโขทัย ซึ่งมีความหลากหลายและเป็นเอกลักษณ์ที่แตกต่างกันไปตามแต่ละสังคม วัฒนธรรมกลุ่มชาติพันธุ์ และรูปแบบการรักษามีทั้งการใช้ยาสมุนไพร การนวด การผดุงครรภ์ ตลอดจนการรักษาทางจิตใจโดยใช้พิธีกรรมหรือคาถาต่างๆ ซึ่งสามารถตอบสนองต่อความต้องการทางด้านการรักษาสุขภาพ และความเจ็บป่วยของประชาชนได้เป็นอย่างดี แต่จากการพัฒนาในทุกด้านที่ยึดการพัฒนาตามระบบทุนนิยม ทำให้ชุมชนมีค่านิยมตามแนวทางของตะวันตกเป็นหลัก โดยเฉพาะด้านการจัดการสุขภาพที่เน้นการพึ่งพิงจากภายนอกเป็นส่วนใหญ่ สิ่งเหล่านี้ส่งผลให้ภูมิปัญญาและองค์ความรู้การดูแลสุขภาพเดิมที่มีอยู่ในชุมชนไม่ได้รับการพัฒนาและถูกทอดทิ้งจากคนรุ่นใหม่ ขาดการสืบทอดและผู้รู้ส่วนใหญ่เป็นผู้สูงอายุซึ่งนับวันจะมีจำนวนลดลงทำให้ชุมชนรับประโยชน์จากภูมิปัญญาการแพทย์ พื้นบ้านน้อยกว่าที่ควรจะเป็น ทั้งๆที่ความรู้เหล่านี้สามารถ ช่วยดูแลรักษาความเจ็บป่วยให้กับชาวบ้านได้ อีกทั้งองค์ความรู้ทางการแพทย์พื้นบ้านไทยทั้งที่เป็นตัวหมอพื้นบ้าน ตำรา พันธุ์พืชที่ใช้เป็นยา สมุนไพร วิธีการการรักษาโรค ตลอดจนสังคมวัฒนธรรม ประเพณี และวิถีชีวิต ฯลฯ มีความสำคัญและเป็นสิ่งล้ำค่าที่ควรจะเก็บรวบรวม อนุรักษ์ ฟื้นฟูภูมิปัญญาการแพทย์พื้นบ้านไทยให้อยู่คู่กับประเทศไทย เพื่อเป็นมรดกต่อลูกหลานในการสืบทอดองค์ความรู้ สมุนไพร คือของขวัญที่ธรรมชาติมอบให้กับมวลมนุษยชาติคนไทยไม่เพียงแต่ใช้ สมุนไพรเป็นยารักษาโรคเท่านั้น แต่นำมาดัดแปลงเพื่อบริโภคในรูปของอาหารและเครื่องดื่ม สมุนไพรบำรุงสุขภาพ ชีวิตความเป็นอยู่ของคนไทยนั้นมีรากฐานมานานนับร้อยนับพันปี อารยธรรมต่างๆที่ถือเป็นเอกลักษณ์ในการแสดงถึงเผ่าพันธุ์และความเป็นผุ้เจริญแล้ว สิ่งหนึ่งที่แสดงออกมาได้เป็นอย่างดีก็คือ ศิลปะที่ผสมผสานและผูกพันอยู่ในการใช้ชีวิตประจำวันของคนไทยนั่นเอง ศิลปะที่ผสมผสานและผูกพันอยู่ในการใช้ชีวิตประจำวันของคนไทย นั่นเอง ศิลปะเหล่านี้รวมไปถึงการกินด้วยอาทิ เช่น การตั้งสำรับและการประกอบจัดอาหาร ก็ไม่เพียงเพื่อความอร่อยลิ้นอย่างวิเศษเพียงประการเดียว ยังมีความสวยงามในการจัดแต่งเป็นองค์ประกอบของอาหารให้งามตายิ่งขึ้นไปอีก จึงไม่น่าแปลกเลยที่อาหารและเครื่องดื่มของไทยจะแฝงไว้ด้วยเจตนารมณ์ให้ ผู้บริโภคได้ซึมซับทั้งรสชาติและคุณประโยชน์ไปพร้อมๆกันอย่างชาญฉลาด การแปรรูปสมุนไพรของโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลบาเจาะ จะเน้นสมุนไพรที่หาได้ง่ายในชุมชนและในจังหวัดยะลา เนื่องจากจะได้ไม่เกิดความยากลำบากในการจัดหา และจัดทำ รวมถึงปลูกไว้ใช้เองในครัวเรือนควบคู่กับการทำพืชสวนชนิดอื่นๆ การส่งเสริมให้เกษตรกรรู้จักสมุนไพร และคุณประโยชน์ของสมุนไพรใกล้ตัวที่มีคุณค่ามากกว่าการใช้บริโภคเพียงอย่างเดียวจึงเกิดขึ้น การส่งเสริมสุขภาพ ประชาชนชนด้วยการพึ่งตนเองจึงเน้นการดูแลรักษาสุขภาพในเบื้องต้น ก่อนโรคภัยไข้เจ็บจะมาถึงด้วยสมุนไพรที่มีอยู่ในชุมชนรวมถึงการแปรรูปสมุนไพรในรูปแบบต่างๆ เพื่อให้เกษตรกร และกลุ่มแม่บ้านมีรายได้เสริมนอกภาคการเกษตรใช้เวลาว่างให้เกิดประโยชนลดรายจ่ายในครัวเรือนและยังช่วยส่งเสริมความมั่นคงทางเศรษฐกิจ ความสามัคคีของชุมชนอีกด้วย       ทางเจ้าหน้าที่สาธารณสุข โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลบาเจาะได้เล็งเห็นความสำคัญดังกล่าว จึงได้จัดทำโครงการอบรมฟื้นฟูความรู้เพื่อพัฒนาศักยภาพอาสาสมัครสาธารณสุข(อสม.) ด้านส่งเสริมภูมิปัญญาท้องถิ่นขึ้น

1. .เพื่อส่งเสริมให้ชุมชนใช้พืชสมุนไพรพื้นบ้านในการรักษาโรคเบื้องต้น
2. .เพื่อถ่ายทอดภูมิปัญญาเกี่ยวกับพืชสมุนไพรให้กับ อสม.

1. 1 กิจกรรมส่งเสริมการเรียนรู้ และพัฒนาศักยภาพ
2. .ดำเนินกิจกรรมสาธิตการทำน้ำมัน
3. . กิจกรรมปลูกสมุนไพร

ขั้นเตรียมการ -จัดทำโครงการตามแผน เพื่อเสนอพิจารณาเห็นชอบ/อนุมัติโครงการ -ประชุมชี้แจงแนวทางการดำเนินงาน แก่ อสม. และผู้ที่เกี่ยวข้อง -ประชาสัมพันธ์การจัดทำโครงการ ขั้นดำเนินการ -กิจกรรมที่ 1 อบรมให้ความรู้.เรื่องการใช้สมุนไพรในชุมชน -กิจกรรมที่ 2 สาธิตการทำน้ำมันไพล ลูกประคบ และยาหม่อง -กิจกรรมที่ 3 จัดกิจกรรมปลูกพืชสมุนไพรพื้นบ้าน ณ รพ.สต.บาเจาะ เพื่อเป็นศูนย์เรียนรู้ให้กับชุมชน       ขั้นสรุปผลและรายงาน

1. อสม.มีความรู้เรื่องการใช้สมุนไพรในชุมชน
   1. อาสาสมัครสาธารณสุขสามารถนำความรู้ที่ได้ไปปฏิบัติในชีวิตประจำวันได้
   2. ส่งเสริมให้ชุมชนใช้พืชสมุนไพรพื้นบ้านในการรักษาโรคเบื้องต้นถ่ายทอดภูมิปัญญาเกี่ยวกับพืชสมุนไพรให้กับประชาชนที่สนใจ
2. สนับสนุนให้ประชาชนนำสมุนไพรพื้นบ้านไปใช้ให้เกิดประโยชน์ในชีวิตจริง เพี่อเป็นการพัฒนาคุณภาพชีวิตของคนในชุมชนให้มีสุขภาพอนามัยที่ดีขึ้น