การป้องกันโรคฟันผุในเด็กปฐมวัยเทศบาลนครหาดใหญ่ โดยใช้นมอัดเม็ดผสมโพรไบโอติก
การป้องกันโรคฟันผุในเด็กปฐมวัยเทศบาลนครหาดใหญ่ โดยใช้นมอัดเม็ดผสมโพรไบโอติก
| ชื่อโครงการ/กิจกรรม | การป้องกันโรคฟันผุในเด็กปฐมวัยเทศบาลนครหาดใหญ่ โดยใช้นมอัดเม็ดผสมโพรไบโอติก | |
| รหัสโครงการ | 62-L7258-1-15 | |
| ชื่อองค์กรที่รับผิดชอบ | งานทันตกรรม สำนักการสาธารณสุขและสิ่งแวดล้อม | |
| วันที่อนุมัติ | 29 เมษายน 2562 | |
| ปี | 2562 | |
| ระยะเวลาดำเนินโครงการ | 1 มิถุนายน 2562 - 15 กันยายน 2562 | |
| งบประมาณ | 329,252.00 | |
| ผู้รับผิดชอบโครงการ | นายสันติ ตุคะเวทย์ | |
| พื้นที่ดำเนินการ | ตำบลหาดใหญ่ อำเภอหาดใหญ่ จังหวัดสงขลา |
หลักการและเหตุผล
ฝ่ายทันตสาธารณสุข ส่วนบริการสาธารณสุขและสิ่งแวดล้อม สำนักการสาธารณสุขและสิ่งแวดล้อมสำนักงานเทศบาลนครหาดใหญ่ ได้จัดให้มีการบริการทันตกรรม และส่งเสริมป้องกันให้ความรู้ด้านทันตสุขภาพ แก่ เด็กนักเรียน และประชาชนทั่วไป ในเขตเทศบาลนครหาดใหญ่ ซึ่งได้มีการตั้งคลินิกทันตกรรมเพื่อให้บริการและส่งเสริมป้องกันด้านทันตสุขภาพ ๒ แห่งคือ ศูนย์บริการสาธารณสุขเพชรเกษม และศูนย์บริการสาธารณสุขสามชัย สังกัดเทศบาลนครหาดใหญ่ มีหน้าที่ให้บริการงานทันตกรรมทั่วไป ได้แก่ ขูดหินปูน อุดฟัน และถอนฟัน งานส่งเสริมป้องกัน ได้แก่ การเคลือบฟลูออไรด์ และเคลือบหลุมร่องฟัน เพื่อป้องกันฟันผุ รวมทั้งให้บริการงานทันตกรรมเฉพาะทาง ได้แก่ การรักษาคลองรากฟัน การผ่าตัดฟันคุด/ฟันฝัง ทันตกรรมจัดฟันเบื้องต้น และงานฟันเทียมทั้งแบบถอดได้และติดแน่น โดยให้บริการผู้ป่วยจำนวน ๕,๑๙๒ ราย (เฉลี่ยวันละ ๒๖ ราย) ในปีงบประมาณ ๒๕๖๑
จากการที่ศูนย์บริการทั้งสองศูนย์ได้ลงพื้นที่ในการตรวจสุขภาพช่องปากเด็กวัยเรียนในระดับชั้นประถมศึกษาปีที่ ๑-๖ ในโรงเรียนเทศบาล ๑-๖ จำนวน ๓,๗๓๓ ราย พบว่าเด็กประถมศึกษาตั้งแต่ชั้นปีที่ ๑ (๕-๖ปี) มีค่าปราศจากโรคฟันผุเพียงร้อยละ ๒๑.๖ ซึ่งค่าปราศจากโรคฟันผุในเขตเทศบาลนครหาดใหญ่กำหนดอยู่ที่ ๓๑.๔ จะเห็นได้ว่าค่าปราศจากโรคฟันผุในเด็กประถมมีค่าน้อยกว่าที่ควรจะเป็น แสดงให้เห็นว่าเด็กนักเรียนมีฟันผุเริ่มต้นตั้งแต่ก่อนวัยเรียนและวัยอนุบาลลุกลามมาจนถึงวัยประถม ทั้งนี้การไม่ได้รับการการส่งเสริมป้องกันฟันผุอย่างถูกวิธีตั้งแต่เริ่มต้น ซึ่งส่งผลให้โรคฟันผุเกิดการลุกลามทั้งขนาดเล็กที่ยังสามารถบูรณะได้ ไปจนถึงฟันผุลุกลามขนาดใหญ่ ที่ต้องได้รับการถอนฟันออกทั้งในน้ำนมและฟันกรามแท้ซี่แรก
ดังนั้น ฝ่ายทันตสาธารณสุข ส่วนบริการสาธารณสุขและสิ่งแวดล้อม สำนักการสาธารณสุขและสิ่งแวดล้อมสำนักงานเทศบาลนครหาดใหญ่ จึงได้ตระหนักว่าปัญหาฟันผุในเด็กเล็กก่อนวัยเรียนและวัยอนุบาลเป็นปัญหาเร่งด่วนที่ควรได้รับการป้องกันและแก้ไขก่อน โดยการใช้สารเคลือบฟลูออไรด์ความเข้มข้นสูงชนิดทาเพื่อเสริมความแข็งแรงของเคลือบฟัน ร่วมกับการใช้นมอัดเม็ดผสมโพรไบโอติกเพื่อทำลายเชื้อที่ก่อให้เกิดโรคฟันผุ นมอัดเม็ดโพรไบโอติก เป็นนวัตกรรมใหม่เพื่อใช้ในการป้องกันโรคฟันผุซึ่งเป็นผลงานวิจัยของ ศ.ดร. รวี เถียรไพศาล และ ผศ.ดร.ทพญ. สุพัชรินทร์ พิวัฒน์ คณะทันตแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ ซึ่งมีผลงานวิจัยในระดับนานาชาติที่รองรับได้ถึงผลในการป้องกันโรคฟันผุ เช่น
๑. วารสาร Clin Oral Invest (๒๐๑๔) ๑๘:๘๕๗-๘๖๒ ซึ่งเชื้อโพรไบโอติกชนิด Lactobacillius paracasei SD1 สามารถลดเชื้อที่ทำให้เกิดโรคฟันผุ (mutans streptococci) ได้อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p
- วัตถุประสงค์ ข้อที่ 1 เพื่อจัดกิจกรรมส่งเสริมให้ความรู้ด้าน โพรไบโอติกและการดูแลทันตสุขภาพแก่เจ้าหน้าที่ศูนย์บริการสาธารณสุขในโรงเรียน / ครูอนามัยและ ครูประจำชั้นหรือผู้แทนครูในแต่ละชั้นปี ข้อที่ 2 เด็กปฐมวัยและได้รับนมอัดเม็ดผสม โพรไบโอติกตามปริมาณและขนาดที่เหมาะสมต่อวันเป็นเวลา 3 เดือน ข้อที่ 3 ติดตามการลดลงของฟันผุ โดยการตรวจ๓ครั้งก่อน ระหว่างและหลังการได้รับนมอัดเม็ด
- กิจกรรมจัดอบรมให้ความรู้ด้านโพรไบติกแก่ทัตบุคลากร เจ้าหน้าที่ศูนย์บริการสาธาณสุข
- กิจกรรมส่งเสริมป้องกันด้วยนมอัดเม็ดโพรไบโอติกและการประเมินประสิทธิผลในการป้องกันฟันผุ
- กิจกรรมประชาสัมพันธ์
- กิจกรรมสรุปผลการดำเนินการ
๑. จัดทำแผนงาน/โครงการเพื่อขออนุมัติ
๒. ประสานงานผู้เกี่ยวข้อง ได้แก่ ครูผู้ดูแลเด็ก ครูอนามัย ครูประจำชั้น ผู้แทนครูที่เกี่ยวข้อง
๓. จัดซื้อผลิตภัณฑ์นมอัดเม็ดโพรไบโอติก / วัสดุทางการแพทย์ / จัดจ้างสื่อประชาสัมพันธ์ /แผ่นพับให้ความรู้แก่
ผู้ปกครอง
๔. ประชุมทันตบุคลากรและให้จัดอบรมให้ความรู้ด้านโพรไบโอติกและทันตสุขภาพแก่เจ้าหน้าที่ศูนย์บริการ
สาธารณสุข ครูผู้ดูแลเด็ก ครูอนามัย ครูประจำชั้น ผู้แทนครูที่เกี่ยวข้อง
๕. ลงพื้นที่เพื่อดำเนินกิจกรรม
๕.๑ ตรวจสุขภาพช่องปาก แบ่งได้ดังต่อไปนี้
- กลุ่มเด็กปฐมวัย จะมีการตรวจ ๓ ครั้ง คือ ก่อน / ระหว่าง / หลังการให้เม็ดนมโพรไบโอติก
๕.๒ ส่งมอบนมอัดเม็ดแก่เด็กปฐมวัย (๓-๕ ปี) ให้แก่ครูผู้ดูแลเด็ก
- เด็ก ๓-๕ ปี ให้ ๓ เม็ดต่อวัน ๑๕ เม็ด/สัปดาห์ ไม่รวมเสาร์และอาทิตย์ เป็นเวลา 3 เดือน
๕.๓ ประชาสัมพันธ์สื่อทันตสุขภาพแก่ผู้ปกครอง เช่นแผ่นพับ ไวนิลโครงการ
๖. ประเมินผลการดำเนินกิจกรรมโครงการ
๗. สรุปและรายงานผลการดำเนินโครงการ
๑. เด็กปฐมวัยในโรงเรียนเทศบาล ๒-๖ มีสุขภาพช่องปากดีขึ้น ๒. ครูประจำชั้นและครูอนามัยมีความรู้ในการดูแลสุขภาพช่องปากและสามารถถ่ายทอดไปสู่นักเรียนได้ดี ยิ่งขึ้น ๓. ผู้ปกครองมีความพึงพอใจและอยากให้มีโครงการนี้ขึ้นอีก