ควบคุมป้องกันโรคที่เกิดจากยุงลายเป็นพาหะ
ควบคุมป้องกันโรคที่เกิดจากยุงลายเป็นพาหะ
| ชื่อโครงการ/กิจกรรม | ควบคุมป้องกันโรคที่เกิดจากยุงลายเป็นพาหะ | |
| รหัสโครงการ | 62-L7258-01-10 | |
| ชื่อองค์กรที่รับผิดชอบ | ฝ่ายป้องกันและควบคุมโรค | |
| วันที่อนุมัติ | 29 เมษายน 2562 | |
| ปี | 2562 | |
| ระยะเวลาดำเนินโครงการ | 1 พฤษภาคม 2562 - 30 กันยายน 2562 | |
| งบประมาณ | 781,900.00 | |
| ผู้รับผิดชอบโครงการ | นางจุลจิรา ธีรชิตกุล | |
| พื้นที่ดำเนินการ | ตำบลหาดใหญ่ อำเภอหาดใหญ่ จังหวัดสงขลา |
ยุงลายเป็นสัตว์พาหะนำโรคที่สำคัญ เพราะสามารถทำให้เกิดโรคในมนุษย์ได้ถึง ๓ โรค คือ ไข้เลือดออก โรคชิคุนกุนยา และโรคติดเชื้อไวรัสซิกา ดังนั้นการกำจัดยุงลาย จึงเป็นมาตรการควบคุมและป้องกันโรคที่สำคัญ
สถานการณ์ไข้เลือดออกในเขตเทศบาลนครหาดใหญ่ข้อมูลย้อนหลัง ๕ ปี พบว่า ข้อมูลตั้งแต่
๑ ม.ค. - ๓๑ ธ.ค. ๒๕๕๗ พบผู้ป่วยไข้เลือดออก ๓๔๗ ราย ไม่มีผู้เสียชีวิต ข้อมูล ๑ ม.ค. - ๓๑ ธ.ค. ๒๕๕๘
พบผู้ป่วยจำนวน ๒๙๒ ราย ไม่มีผู้เสียชีวิต ข้อมูล ๑ ม.ค. - ๓๑ ธ.ค. ๒๕๕๙ พบผู้ป่วย ๕๕๓ ราย มีผู้เสียชีวิต ๒ ราย ข้อมูล ๑ ม.ค. - ๓๑ ธ.ค. ๒๕๖๐ พบผู้ป่วย ๓๔๓ ราย มีผู้เสียชีวิต ๑ ราย จำนวนผู้ป่วยลดลงจากปี พ.ศ. ๒๕๕๙ ไม่มีผู้เสียชีวิต และข้อมูล ๑ ม.ค. – ๓๑ ธ.ค. ๒๕๖๑ พบผู้ป่วย ๑๓๑ ราย ไม่มีผู้เสียชีวิต จากผลการดำเนินงานที่มีประสิทธิภาพในการป้องกันและควบคุมโรคไข้เลือดออกดีขึ้นเป็นลำดับ เทศบาลนครหาดใหญ่จึงได้รับการคัดเลือกเข้ารับรางวัลการบริหารจัดการโรคไข้เลือดออกดีเด่น จากกรมควบคุมโรค เมื่อวันที่ ๒๒ มิถุนายน ๒๕๖๑
ปัญหาพื้นฐาน และเป็นสาเหตุสำคัญในการเกิดปัญหาการระบาดของโรคที่เกิดจากยุงลายเป็นพาหะ เกิดจากสภาวะสิ่งแวดล้อมที่อยู่อาศัย ซึ่งเป็นปัจจัยหนึ่งที่ต้องควบคุม รวมทั้งปัญหาการกำจัดขยะมูลฝอย แหล่งเพาะพันธุ์โรค การเฝ้าระวัง สำรวจ กำจัดลูกน้ำอย่างเนื่อง ต้องมีการบูรณาการ การทำงานเชิงรุกจากทุกภาคส่วนในชุมชนหน่วยงานอื่น ๆ ที่เกี่ยวข้องในการปฏิบัติงานร่วมกัน
ในส่วนของสถานการณ์โรคชิคุนกุนยา ซึ่งทิ้งช่วงการระบาดมานานเกือบ ๑๐ ปี พบการระบาดครั้งล่าสุดในเขตเทศบาลนครหาดใหญ่ เมื่อปี พ.ศ. ๒๕๕๒ หลังจากนั้นไม่พบรายงานผู้ป่วยโรคชิคุนกุนยา จนกระทั่งปลายเดือนกรกฎาคม ๒๕๖๑ พบผู้ป่วยชิคุนกุนยารายแรกจึงได้มีการเฝ้าระวังสถานการณ์ และวางแผนการปฏิบัติงานป้องกันและควบคุมโรค และได้พบการระบาดของโรคในเดือนตุลาคม ๒๕๖๑ ซึ่งมีรายงานผู้ป่วยโรคชิคุนกุนยา จากศูนย์ระบาดวิทยาโรงพยาบาลหาดใหญ่ทั้งสิ้น ๘๘๑ ราย
ส่วนสถานการณ์ของโรคไวรัสซิกาไม่พบรายงานผู้ป่วยในเขตเทศบาลนครหาดใหญ่ แม้ว่าโรคชิคุนกุนยา และโรคติดเชื้อไวรัสซิกา เป็นโรคที่นำโดยยุงลายเป็นพาหะ ไม่รุนแรงถึงขั้นทำให้ผู้ป่วยเสียชีวิต เหมือนไข้เลือดออก แต่ส่งผลกระทบต่อสุขภาพทำให้ผู้ป่วยมีความทุกข์ทรมานไม่สามารถประกอบกิจวัตรประจำวันได้ตามปกติ โดยเฉพาะโรคชิคุนกุนยา มีระยะฟักตัวสั้น และระบาดอย่างรวดเร็ว ผู้ป่วยที่หายจากอาการไข้ บางคนจะมีอาการปวดในข้อและกระดูกเรื้อรังได้นานเป็นปี
ดังนั้นการดูแลให้ประชาชน ปลอดภัยจาก ๓ โรค ที่มียุงลายเป็นพาหะดังกล่าวข้างต้น เป็นภารกิจสำคัญที่ต้องดำเนินงานอย่างต่อเนื่อง และมีประสิทธิภาพ และมีความสำคัญที่ต้องดำเนินงานอย่างเคร่งครัดภายใต้มาตรการในการกำจัดยุงลาย ทั้งการกำจัดแหล่งเพาะพันธุ์ การกำจัดยุงลายตัวเต็มวัย การประชาสัมพันธ์ให้ความรู้ เพื่อให้ประชาชนปลอดภัย ปลอดโรคจากยุงลายเป็นพาหะ
ทั้งนี้งบประมาณในการจัดซื้อเคมีภัณฑ์ในการกำจัดยุง ใช้กรณีงบประจำที่ตั้งไว้ไม่เพียงพอในการดำเนินงาน
- วัตถุประสงค์ ๑. เพื่อจัดกิจกรรมเสริมสร้างความรู้ เป็นแนวทางให้ ชุมชนใช้เป็นทางเลือกในการกำจัดและลดแหล่ง เพาะพันธุ์ยุงลาย ตามบริบทของชุมชน ๒. เพื่อให้เกิดเวทีแลกเปลี่ยนเรียนรู้ทั้งด้านประสบการณ์ และวิชาการ
- กิจกรรมอบรมให้ความรู้เรื่องโรคที่เกิดจากยุงลายเป็นพาหะ
- กิจกรรมเดินรณรงค์ควบคุมและป้องกันโรคไข้เลือดออกในชุมชน
- กิจกรรมสื่อสารและประชาสัมพันธ์
- กิจกรรมบ้านนี้ปลอดลูกน้ำยุงลาย
- งบประมาณในการจัดซื้อเคมีภัณฑ์
๑. จัดทำแผนการดำเนินงาน กิจกรรมตามโครงการที่ได้รับการพิจารณาอนุมัติ ๒. ดำเนินกิจกรรมตามโครงการฯ ๓. จัดกิจกรรมอบรมความรู้เรื่องยุงลาย โรคที่เกิดจากยุงลาย และการควบคุมป้องกันโรค ๔. จัดกิจกรรมเดินรณรงค์ควบคุมและป้องกันโรคไข้เลือดออก ในชุมชนทั้ง ๔ เขต จำนวน ๘ ครั้ง เขตละ (๒ ครั้ง) ๕. จัดกิจกรรมสำรวจแหล่งเพาะพันธุ์ลูกน้ำยุงลายที่บ้าน ประชาชนในเขตพื้นที่เสี่ยงต่อการเกิด โรค สุ่มสำรวจเดือนละ ๑ ครั้ง จำนวน ๓ ครั้ง และมอบป้ายบ้านนี้ปลอดลูกน้ำยุงลาย ๖. จัดทำแผน ติดตาม การดำเนินงานหลังการจัดกิจกรรม เพื่อประเมินผล และกระตุ้นการ ดำเนินงานให้เกิดความต่อเนื่องและยั่งยืน
๑. อัตราการเกิดโรคที่มียุงลายเป็นพาหะลดลงเปรียบเทียบก่อน และหลังดำเนินโครงการ
๒. เกิดกระบวนการเรียนรู้ของชุมชน มีการพึ่งตนเองเกิดเป็นชุมชนจัดการสุขภาพ
๓. ประชาชนเกิดความตระหนัก และสร้างความร่วมมือในชุมชนตลอดจนมีความรู้
และพฤติกรรมในการเฝ้าระวัง และป้องกันโรคที่มียุงลายเป็นพาหะ
๔. เกิดนวัตกรรมของชุมชนในการเฝ้าระวังและป้องกันโรค
๕. เกิดเครือข่ายป้องกันโรคที่มียุงลายเป็นพาหะ
๖. สร้างความรับผิดชอบและตระหนักในการควบคุมป้องกันโรคที่มียุงลายเป็นพาหะในโรงเรียน
๗. เกิดชุมชนต้นแบบในการป้องกันโรคที่มียุงลายเป็นพาหะ และขยายผลไปสู่ชุมชนอื่นต่อไป