โครงการสร้างเสริมสุขภาพคัดกรองและปรับเปลี่ยนพฤติกรรมเสี่ยงเบาหวานและความดันโลหิตสูงเชิงรุก
โครงการสร้างเสริมสุขภาพคัดกรองและปรับเปลี่ยนพฤติกรรมเสี่ยงเบาหวานและความดันโลหิตสูงเชิงรุก
| ชื่อโครงการ/กิจกรรม | โครงการสร้างเสริมสุขภาพคัดกรองและปรับเปลี่ยนพฤติกรรมเสี่ยงเบาหวานและความดันโลหิตสูงเชิงรุก | |
| รหัสโครงการ | 62-L8402-1-05 | |
| ชื่อองค์กรที่รับผิดชอบ | โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลคูหาใต้ | |
| วันที่อนุมัติ | 26 มีนาคม 2562 | |
| ปี | 2562 | |
| ระยะเวลาดำเนินโครงการ | 1 เมษายน 2562 - 30 กันยายน 2562 | |
| งบประมาณ | 36,775.00 | |
| ผู้รับผิดชอบโครงการ | นายณัฐพงศ์ ด้วนมี | |
| พื้นที่ดำเนินการ | ตำบลคูหาใต้ อำเภอรัตภูมิ จังหวัดสงขลา |
ปัจจุบันปัญหาสุขภาพที่เร่งด่วนของประชาชนที่ต้องได้รับการแก้ไขนอกจากโรคติดต่อแล้วกลุ่มโรคไม่ติดต่อก็เป็นสาเหตุสำคัญของการตายและความพิการทำให้คุณภาพชีวิตของประชาชนลดลงและก่อให้เกิดการสูญเสียทรัพยากรเป็นจำนวนมากในแต่ละปีได้แก่โรคความดันโลหิตสูงโรคเส้นเลือดในสมองโรคหัวใจขาดเลือดโรคอัมพฤกษ์อัมพาตโรคเบาหวานและโรคมะเร็งเป็นต้น การค้นหาและการตรวจสุขภาพของประชาชนตามกลุ่มอายุตั้งแต่วัยเด็กจนถึงวัยสูงอายุเป็นภารกิจในการดำเนินงานสร้างหลักประกันสุขภาพถ้วนหน้าที่มุ่งเน้นให้ประชาชนทุกคนมีสุขภาพดีสามารถพึ่งพาตนเองทางด้านสุขภาพมากขึ้นโดยเน้นการสร้างสุขภาพมากกว่าการซ่อมสุขภาพโดยถือว่าสุขภาพเป็นเรื่องของประชาชนทุกคนสำหรับการตรวจสุขภาพในกลุ่มอายุต่างๆได้แก่วัยรุ่นอายุ ๑๕ ปีขึ้นไป วัยทำงาน วัยทองและวัยสูงอายุเป็นกลุ่มที่มีความเสี่ยงต่อการเกิดโรคที่เกิดจากพฤติกรรมเป็นส่วนใหญ่อาทิเช่นพฤติกรรมการบริโภคพฤติกรรมการทำงานพฤติกรรมการสูบบุหรี่การบริโภคเครื่องดื่มที่มีแอลกอฮอล์รวมถึงภาวะเครียดการตรวจค้นหาคัดกรองตรวจสุขภาพของประชาชนและการควบคุมปัจจัยเสี่ยงการเกิดของโรคเป็นสิ่งสำคัญที่สุดซึ่งส่วนใหญ่ประชาชนยังไม่ตระหนักถึงการดูแลและตรวจสุขภาพเพราะคิดว่าสุขภาพร่างกายแข็งแรงไม่มีอาการของโรคและจากผลการดำเนินงานที่ผ่านมาพบว่าการตรวจค้นหาคัดกรองกลุ่มเสี่ยงโรคเรื้อรังต่างๆของโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลคูหาใต้ยังไม่บรรลุเป้าหมายของกระทรวงสาธารณสุขที่กำหนดไว้คือร้อยละ ๙๕ ของประชาชนอายุ3๕ปีขึ้นไปได้รับการตรวจคัดกรองเบาหวานและความดันโลหิตสูง โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลคูหาใต้ได้ตระหนักและเห็นความสำคัญของปัญหาดังกล่าวจึงได้ดำเนินการคัดกรองความเสี่ยงเชิงรุกเพื่อให้ประชาชนตระหนักถึงการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมสุขภาพให้ถูกต้องเหมาะสมและเพื่อให้การดำเนินงานคัดกรองเบาหวานและความดันโลหิตสูงบรรลุเป้าหมาย โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลคูหาใต้เป็นหน่วยงานที่ทำหน้าที่ในระดับตำบลโดยนำนโยบายด้านสาธารณสุขลงสู่การปฏิบัติแก่ประชาชนในเขตความรับผิดชอบได้เห็นความสำคัญของการดำเนินการคัดกรองและตรวจสุขภาพประชาชนในกลุ่มอายุ 3๕ ปีขึ้นไป วัยทำงานวัยทองและวัยสูงอายุ และการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมเสี่ยงเบาหวานและความดันโลหิตสูงตามโครงการปิงปอง ๗ สี คือ กลุ่มเสี่ยงตามระดับสีต่างๆ จากน้อยไปหามาก ตั้งแต่สีเขียวอ่อน สีเขียว สีเหลือง สีส้ม สีแดง และสีดำ ตามลำดับ อายุตั้งแต่ 3๕ ปีขึ้นไป จากการคัดกรองกลุ่มประชากรอายุ 3๕ ปีขึ้นไป จำนวน 1,629 คน มีภาวะเสี่ยงต่อโรคเบาหวานและโรคความดันโลหิตสูง จำนวน ๑,600 คน โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพจึงได้ทำโครงการสร้างเสริมสุขภาพคัดกรองและปรับเปลี่ยนพฤติกรรมเสี่ยงเบาหวานและความดันโลหิตสูงเชิงรุกของโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลคูหาใต้เพื่อนำผลการประเมินมาพัฒนาการมีส่วนร่วมในการดูแลสุขภาพตนเองครอบครัวชุมชนและหน่วยงานที่เกี่ยวข้องและสร้างความตระหนักในการดูแลสุขภาพให้กับประชาชนเป็นการลดภาระโรคที่เกิดขึ้นในระยะยาวต่อไป
- เพื่อคัดกรองภาวะเสี่ยงของโรคเบาหวานและความดันโลหิตสูงแก่ประชาชนอายุ ๓๕ ปีขึ้นไป
- เพื่อให้ประชาชนอายุ ๓๕ ปีขึ้นไปที่เป็นกลุ่มเสี่ยงเบาหวานและความดันโลหิตสูง ตามโครงการปิงปอง ๗ สี มีความรู้ในการจัดการหรือการดูแลสุขภาพ ตนเองครอบครัวและชุมชนเพื่อลดจำนวนผู้ป่วยเบาหวานและความดันโลหิตสูงต่อไป
- เพื่อให้ผู้ที่มีภาวะเสี่ยงสูงตามโครงการคัดกรองปิงปอง ๗ สี ได้รับการส่งต่อให้แพทย์วินิจฉัยรับการ รักษาพยาบาลที่ถูกต้องเหมาะสม
- เพื่อให้ผู้ป่วยได้รับการติดตามเยี่ยมอย่างต่อเนื่อง
- เพื่อให้อาสาสมัครสาธารณสุขมีทักษะความรู้เรื่องการตรวจวัดความดันโลหิตและการตรวจระดับน้ำตาลในเลือด
- กิจกรรมคัดกรองเบาหวานและความดันโลหิตสูง
- กิจกรรมปรับเปลี่ยนพฤติกรรมเสี่ยงโรคเบาหวาน และความดันโลหิตสูง
วิธีดำเนินการ
กิจกรรมอบรมฟื้นฟูความรู้เพื่อพัฒนาศักยภาพอาสาสมัครสาธารณสุข
1.จัดเตรียมเอกสาร คู่มือ ประกอบการอบรม
2.จัดอบรมให้ความรู้ในการตรวจวัดความดันโลหิตและตรวจระดับน้ำตาลในเลือด ดังนี้
- ความรู้เกี่ยววิธีการตรวจวัดความดันโลหิตที่ถูกต้อง การอ่านค่าความดันที่ถูกต้อง
- ความรู้เกี่ยวกับวิธีการตรวจระดับน้ำตาลที่ถูกต้อง การอ่านค่าระดับน้ำตาลในเลือดที่ถูกต้อง
กิจกรรมการคัดกรองเบาหวานและความดันโลหิตสูง
ขั้นที่ ๑ เตรียมการก่อนดำเนินงานตามโครงการ
๑.ประชุมชี้แจงผู้ที่มีส่วนเกี่ยวข้องรับทราบนโยบายและวัตถุประสงค์ของโครงการเพื่อให้มีความเข้าใจในแนวเดียวกัน
๒.จัดทำแผนกำหนดวันอบรมอาสาสมัครสาธารณสุขและแผนวันออกปฏิบัติงานเชิงรุกการดำเนินงาน คัดกรองเบาหวานและความดันโลหิตของโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลคูหาใต้ ในกลุ่มประชาชนกลุ่มที่มีอายุ ๓๕ ปี ขึ้นไป
3.ประสานงานกับหน่วยงานที่เกี่ยวข้องในการดำเนินการคัดกรองเพื่อขอสนับสนุนงบประมาณในการดำเนิน โครงการคัดกรองโรคเบาหวานและความดันโลหิตสูง
4.ประชาสัมพันธ์โครงการฯโดยเชิญชวนกลุ่มเป้าหมายให้เข้าร่วมโครงการฯผ่านทาง อสม. แผ่นป้ายประชาสัมพันธ์หอกระจายข่าวประจำหมู่บ้าน
ขั้นที่ ๒ การประชาสัมพันธ์โครงการอย่างต่อเนื่อง โดยเจ้าหน้าที่สาธารณสุขและอาสาสมัครสาธารณสุขประชาสัมพันธ์ แก่ประชาชนกลุ่มเป้าหมายอายุ ๓๕ ปี ขึ้นไป เพื่อให้ความรู้ในการจัดการหรือดูแลสุขภาพของตนเองในการควบคุมป้องกันโรคเบาหวานความดันโลหิตสูงให้มีประสิทธิภาพยิ่งขึ้นและบรรลุเป้าหมาย
ขั้นที่ ๓ ดำเนินการตามโครงการ
1.แต่งตั้งทีมสุขภาพสำหรับออกดำเนินงานคัดกรองเบาหวานและความดันโลหิตสูงของโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลคูหาใต้
2.อสม.นัดประชาชนกลุ่มอายุ ๓๕ปีขึ้นไปตามละแวกที่รับผิดชอบเป็นจุดในแต่ละหมู่เพื่อรับการ คัดกรองโรคเบาหวานและความดันโลหิตสูง
3.เจ้าหน้าที่และอสม.ช่วยซักประวัติการเจ็บป่วยก่อนหน้ารวมถึงประวัติการเกิดโรคในครอบครัว ที่เป็นภาวะเสี่ยงและประวัติพฤติกรรมเสี่ยงต่อสุขภาพตามแบบคัดกรองโรคฯโดยชั่งน้ำหนักวัดส่วนสูงวัดดรรชนีมวลกายตรวจวัดความดันโลหิต ตรวจหาน้ำตาลในเลือด
4.ในรายที่มีภาวะเสี่ยงสูงได้ถูกส่งต่อเพื่อรับการตรวจวินิจฉัยและรับการรักษาพยาบาลที่ถูกต้องเหมาะสม
5.ให้สุขศึกษาประชาสัมพันธ์อย่างต่อเนื่องทั้งในสถานที่บริการและในชุมชน เกี่ยวกับบทบาทในการจัดการหรือการดูแลสุขภาพตนเองครอบครัวชุมชนเพื่อป้องกันการเกิดโรคและภาวะแทรกซ้อนโดยอสม.และเจ้าหน้าที่
6.ติดตามเยี่ยมกลุ่มที่มีภาวะแทรกซ้อนอย่างต่อเนื่องโดยให้ผู้ป่วยมีบทบาทในการจัดการหรือดูแลตนเองอย่างเข็มแข็งกระตุ้นให้กำลังใจในการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมเสี่ยงต่อการเกิดโรคและแบบแผนการใช้ชีวิตเช่นลดการบริโภคเกลือ(โซเดียม) ลดน้ำหนักเมื่ออ้วนหรือมีภาวะน้ำหนักเกินเพิ่มการบริโภคผักผลไม้นมที่มีไขมันต่ำหลีกเลี่ยงการดื่มเครื่องดื่มที่มีปริมาณแอลกอฮอล์มากเกินไปและเพิ่มการมีกิจกรรมทางกายอย่างเหมาะสมเพื่อลดภาวะเสี่ยงภาวะแทรกซ้อนอันเกิดจากพฤติกรรมสุขภาพที่ไม่ถูกต้องโดยให้ครอบครัวชุมชนได้มีส่วนร่วม
กิจกรรมปรับเปลี่ยนพฤติกรรมเพื่อลดโรคเบาหวาน และความดันโลหิต
๑)จัดเตรียมเอกสาร คู่มือ ประกอบการอบรมปรับเปลี่ยนพฤติกรรม
๒)จัดอบรมเชิงปฏิบัติการ การปรับเปลี่ยนพฤติกรรมสุขภาพ ดังนี้
๒.๑ ความรู้เกี่ยวกับการดูแลสุขภาพตนเองให้เหมาะสม และความรู้เรื่องการออกกำลังกาย
๒.๒ ความรู้เกี่ยวกับอาหารของผู้ป่วยและผู้ที่มีภาวะเสี่ยงเบาหวาน และความดันโลหิตสูง
๒.๓ ความรู้เกี่ยวกับการควบคุมน้ำหนักและการคิดค่าพลังงานที่ร่างกายควรได้รับในแต่ละวัน
๓)ติดตามประเมินผล และรายงานผลการดำเนินงานตามโครงการ
ขั้นที่๔ สรุปผลและวิเคราะห์ข้อมูล ๑) สรุปผลการดำเนินงานคัดกรองเบาหวานและความดันโลหิตสูงของโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลคูหาใต้ให้ประชาชนอสม. ทราบถึงภาวะของโรคเพื่อได้มีส่วนร่วมในการติดตามแนะนำการดูแลตนเองปรับเปลี่ยนพฤติกรรมสุขภาพได้อย่างถูกต้อง ๒) รายงานผลตามโครงการให้ผู้บังคับบัญชาและหน่วยงานที่เกี่ยวข้องได้ทราบ
๑. ประชาชนอายุ ๓๕ปีขึ้นไป ได้รับคัดกรองภาวะเสี่ยงโรคเบาหวานและความดันโลหิตสูงครอบคลุม ร้อยละ ๘๐ ๒. ให้ประชาชนอายุ ๓๕ปีขึ้นไปที่เป็นกลุ่มเสี่ยงเบาหวานและความดันโลหิตสูง ตามโครงการปิงปอง ๗ สี มีความรู้ในการจัดการหรือการดูแลสุขภาพ ตนเองครอบครัวและชุมชนเพื่อลดจำนวนผู้ป่วยเบาหวานและความดันโลหิตสูงต่อไป 3. ให้ผู้ป่วยโรคโรคความดันโลหิตสูง /เบาหวานได้รับการติดตามเยี่ยมอย่างต่อเนื่อง 4. อาสาสมัครสาธารณสุขมีทักษะความรู้เกี่ยวกับการตรวจวัดความดันโลหิตและตรวจระดับน้ำตาล ในเลือด