โครงการคัดกรองมะเร็งเต้านมและมะเร็งปากมดลูก โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลทุ่งมะขามประจำปี 2562
โครงการคัดกรองมะเร็งเต้านมและมะเร็งปากมดลูก โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลทุ่งมะขามประจำปี 2562
| ชื่อโครงการ/กิจกรรม | โครงการคัดกรองมะเร็งเต้านมและมะเร็งปากมดลูก โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลทุ่งมะขามประจำปี 2562 | |
| รหัสโครงการ | 62-L8402-1-10 | |
| ชื่อองค์กรที่รับผิดชอบ | โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลทุ่งมะขาม | |
| วันที่อนุมัติ | 5 เมษายน 2562 | |
| ปี | 2562 | |
| ระยะเวลาดำเนินโครงการ | 1 มิถุนายน 2562 - 31 ธันวาคม 2562 | |
| งบประมาณ | 43,150.00 | |
| ผู้รับผิดชอบโครงการ | นายวิโรจน์ สมพงศ์ | |
| พื้นที่ดำเนินการ | ตำบลคูหาใต้ อำเภอรัตภูมิ จังหวัดสงขลา |
โรคมะเร็งเป็นปัญหาสาธารณสุขสำคัญ สาเหตุใหญ่การเสียชีวิตของคนทั่วโลก ข้อมูลขององค์การอนามัยโลก (ข้อมูลปี 2558) ระบุว่า จากจำนวนผู้เสียชีวิตทั่วโลก 8.8 ล้านคน พบว่าประมาณ 1 ใน 6 มีสาเหตุจากโรคมะเร็ง ตามข้อมูลของสถาบันมะเร็งแห่งชาติของไทย ในจำนวนผู้ป่วยมะเร็งในผู้หญิงรายใหม่ที่ลงทะเบียนในปี 2559 นอกจากมะเร็งเต้านมที่พบมากที่สุดเป็นอันดับหนึ่งแล้ว มะเร็งปากมดลูก มะเร็งมดลูกและรังไข่ พบเป็นอันดับรองลงมา ตั้งแต่ปี 2550 เป็นต้นมา มีจำนวนผู้ป่วยรายใหม่เข้ามารับการรักษาเป็นเพศหญิงมากกว่าเพศชาย และยังมีจำนวนที่เพิ่มขึ้นทุกปี โดยช่วงอายุที่ผู้หญิงเป็นมะเร็งมากอยู่ระหว่าง 45-65 ปี มะเร็งเต้านมซึ่งเป็นมะเร็งในผู้หญิงที่พบบ่อย ได้คร่าชีวิตผู้หญิงทั่วโลกกว่า 570,000 คนต่อปี ประเทศไทยพบผู้หญิงป่วยเป็นมะเร็งเต้านมราว 20,000 คนต่อปี หรือ 55 คนต่อวัน มะเร็งปากมดลูก เป็นโรคมะเร็งในสตรีที่พบเป็นอันดับ 2 รองจากมะเร็งเต้านม ทุกปีจะมีผู้หญิงไทยป่วยมะเร็งปากมดลูกรายใหม่เพิ่มขึ้นกว่า 10,000 คน ในจำนวนนี้เสียชีวิตเฉลี่ยปีละประมาณ 6,500 คน หรือวันละ 17 คน
อำเภอรัตภูมิมีประชากรสตรีเป้าหมายและเสี่ยงต่อการเกิดโรคมะเร็งปากมดลูกจำนวนมาก เพื่อป้องกันการเกิดโรคมะเร็งปากมดลูกในกลุ่มเป้าหมายอย่างทันท่วงที ได้มีการดำเนินการคัดกรองอย่างต่อเนื่อง โดยปัจจุบันได้มีการรณรงค์ให้มีการเข้ารับบริการตรวจคัดกรอง สตรีอายุ ๓๐–๖๐ ปี ในทุกหน่วยบริการสาธารณสุขของพื้นที่อำเภอรัตภูมิ โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลทุกแห่ง อย่างน้อย ๕ ปีต่อ ๑ ครั้ง ซึ่งปี ๒๕๕๘-๒๕๖๒ เป็นปี เริ่มต้นช่วง ๕ ปีของการรณรงค์กลุ่มเป้าหมาย ๓๐-๖๐ ปี แต่ยังพบว่า ปี 2561 อำเภอรัตภูมิ กลุ่มเป้าหมายเข้ารับการตรวจคัดกรองมะเร็งปากมดลูก เพียง ร้อยละ 72.12 น้อยกว่าตัวชี้วัดที่กำหนดไว้ ร้อยละ 80 ประชากรสตรีเป้าหมายมีการเข้ารับบริการตรวจคัดกรองมะเร็งปากมดลูกค่อนข้างน้อย ทำให้ประชากรสตรีเป้าหมายมีโอกาสที่จะเกิดมะเร็งปากมดลูกได้อยู่เป็นจำนวนมาก โดยหากป่วยด้วยโรคมะเร็ง ปากมดลูก อาจส่งผลกระทบต่อชีวิตในครอบครัว สมาชิกในครอบครัวต้องเดือดร้อนได้
สำหรับโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลทุ่งมะขาม มีจำนวน ๑,๐79 หลังคาเรือน ประชากรทั้งสิ้น ๓,995 คน ประชากรกลุ่มสตรีเป้าหมาย อายุ ๓๐-๖๐ ปี จำนวน 525 คน (ข้อมูลพื้นฐาน รพ.สต.ทุ่งมะขาม, ๒๕61) พบว่า ในปี 2561 กลุ่มเป้าหมายที่เข้ารับบริการตรวจคัดกรอง เพียงร้อยละ ๘5.02 โดยร้อยละ 14.98 ที่ยังไม่ได้รับการคัดกรองอาจมีภาวะสี่ยงของโรคมะเร็งเต้านมแลมะเร็งปากมดลูกได้ ซึ่งต้องมีการตรวจคัดกรองเพื่อเฝ้าระวังอันตราย จากสถานการณ์ของโรคมะเร็งเต้านม ที่พบว่า ปี 2561 พบผู้ป่วยด้วยโรคมะเร็งเต้านม 2 ราย ยังเข้ารับการรักษาอยู่ กลุ่มเป้าหมายที่ได้เข้ารับการตรวจ คัดกรอง มีความผิดปกติเสี่ยงต่อการเกิดโรคมะเร็งปากมดลูก จำนวน 2 คน โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลทุ่งมะขาม ร่วมกับชมรมอาสาสมัครสาธารณสุขประจำหมู่บ้าน จึงได้เห็นปัญหาและตระหนักถึงอันตรายที่อาจ จะเกิดขึ้น จากปัญหาโรคมะเร็ง ปากมดลูกในชุมชน จึงได้จัดทำโครงการคัดกรองมะเร็งเต้านมและมะเร็งปากมดลูก โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลทุ่งมะขามประจำปี ๒๕๖๒ ขึ้น เพื่อป้องกันและเฝ้าระวังการเกิดโรคมะเร็งปากมดลูกและมะเร็งเต้านมของประชาชนพื้นที่ในโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลทุ่งมะขาม
- เพื่อให้สตรีกลุ่มเป้าหมาย มีความรู้ ความเข้าใจของโรคมะเร็งเต้านมและโรคมะเร็งปากมดลูก
- เพื่อให้สตรีกลุ่มเป้าหมายได้เข้ารับการตรวจมะเร็งปากมดลูก
- เพื่อให้สตรีกลุ่มเป้าหมาย ที่ตรวจพบความผิดปกติได้รับการรักษาและวินิจฉัยที่ถูกต้อง
- ประชุมคณะกรรมการเครือข่ายหารือวางแผนการดำเนินโครงการในพื้นที่
- อบรมให้ความรู้กลุ่มเป้าหมายเรื่องมะเร็งเต้านมและมะเร็งปากมดลูก
- รณรงค์เข้ารับการตรวจคักดรองมะเร็งปากมดลูก
- ประชาสัมพันธ์โครงการ รณรงค์ ให้ความรู้ในชุมชน
๑. ขั้นเตรียมการ
๑.๑ เก็บรวบรวมข้อมูล ปัญหาการคัดกรองมะเร็งปากมดลูกในชุมชน
๑.๒ เขียนโครงการเพื่อพิจารณาอนุมัติของบประมาณสนับสนุนการดำเนินโครงการ
๑.๓ เตรียมเอกสารและอุปกรณ์ต่างๆ เพื่อใช้ในงานอบรม
๒. ขึ้นดำเนินการ
๒.๑ ส่งหนังสือเชิญประชุมคณะกรรมการพัฒนา รพ.สต.ทุ่งมะขาม รวมทั้ง อสม. รพ.สต. สท.ต. และแกนนำชุมชนเพื่อชี้แจงปัญหาการเข้ารับการตรวจมะเร็งปากมดลูกในปัจจุบัน
๒.๒ ประชุมชี้แจงโครงการและสถานการณ์โรคมะเร็งเต้านมและโรคปากมดลูกในปัจจุบัน แก่เครือข่ายสุขภาพโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลทุ่งมะขาม โดย เจ้าหน้าที่ รพ.สต.ทุ่งมะขาม ทั้งหาแนวทางดำเนินการในชุมชน
2.3 อบรมให้ความรู้ อสม. และ แกนนำชุมชน เกี่ยวกับสาเหตุ อาการและวิธีป้องโรคมะเร็งเต้านมและมะเร็งปากมดลูก
๒.4 รณรงค์ ประชาสัมพันธ์ทางสื่อสิ่งพิมพ์ เช่น ใบความรู้ แผ่นพับในสถานบริการ ป้ายประชาสัมพันธ์ (ไวนิล) ในชุมชน และเสียงตามสายผ่านหอกระจายข่าวของชุมชน ให้ได้รับความรู้และเชิญชวนเข้ารับการตรวจมะเร็งเต้านมและมะเร็งปากมดลูก. อย่างน้อยปีละ 1 ครั้ง
๒.5 อบรมให้ความรู้ ประชาชนกลุ่มเสี่ยง อายุ 30-60 ปี ในพื้นที่ เกี่ยวกับการตรวจมะเร็งเต้านมด้วยตนเอง และ สังเกตอาการของโรค
2.6 ส่งหนังสือเชิญกลุ่มเป้าหมายเข้ารับการตรวจคัดกรองมะเร็งปากมดลูกใน รพ.สต.ทุ่งมะขามหรือสถานบริการอื่นๆ
๒.7 ตรวจคัดกรองมะเร็งปากมดลูกด้วยวิธี Pap-smear แก่กลุ่มเป้าหมาย โดยพยาบาลวิชาชีพประจำ รพ.สต.ทุ่งมะขาม
๒.8 ส่ง Pap-smear ส่งตรวจโรงพยาบาลหาดใหญ่ โดยส่งผ่านโรงพยาบาลรัตภูมิ รอฟังผลตอบกลับประมาณ ๑ เดือน
๒.9 ออกติดตามกลุ่มเป้าหมายที่ไม่ได้เข้ารับการตรวจคัดกรองในพื้นที่ สอบถามปัญหา อุปสรรค ในการเข้ารับการตรวจคัดกรอง โดย อสม.และ เจ้าหน้าที่ผู้รับผิดชอบ
๒.10 ส่งต่อกลุ่มเป้าหมายที่พบความผิดปกติของโรคมะเร็งปากมดลูกและมะเร็งเต้านม เพื่อขอรับการตรวจวินิจฉัยที่ถูกต้องต่อไป
๒.11 ติดตาม ให้สุขศึกษา การดูแลสุขภาพแก่กลุ่มเป้าหมายที่พบความเสี่ยงของโรคฯ อย่างน้อยเดือนละ ๑ ครั้ง โดย เจ้าหน้าที่และ อสม. ในพื้นที่
๓ สรุปผลโครงการ
๑ ไม่พบผู้ป่วยโรคมะเร็งปากมดลูกและโรคมะเร็งเต้านมในชุนชน ๒ ประชาชนมีความรู้ ให้ความสำคัญและสามารถเฝ้าระวัง สังเกตอาการของโรคมะเร็งเต้านมและโรคมะเร็งปากมดลูกได้ด้วยตนเอง