โครงการส่งเสริมป้องกันโรคในช่องปากตามกลุ่มอายุ
โครงการส่งเสริมป้องกันโรคในช่องปากตามกลุ่มอายุ
| ชื่อโครงการ/กิจกรรม | โครงการส่งเสริมป้องกันโรคในช่องปากตามกลุ่มอายุ | |
| รหัสโครงการ | 62-L8402-1-13 | |
| ชื่อองค์กรที่รับผิดชอบ | โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลทุ่งมะขาม | |
| วันที่อนุมัติ | 6 มิถุนายน 2562 | |
| ปี | 2562 | |
| ระยะเวลาดำเนินโครงการ | 1 กรกฎาคม 2562 - 31 ธันวาคม 2562 | |
| งบประมาณ | 34,500.00 | |
| ผู้รับผิดชอบโครงการ | นายวิโรจน์ สมพงศ์ | |
| พื้นที่ดำเนินการ | ตำบลคูหาใต้ อำเภอรัตภูมิ จังหวัดสงขลา |
จากผลการสำรวจสภาวะทันตสุขภาพปีงบประมาณ 2561 ของจังหวัดสงขลา พบว่าเด็กอายุ 3 ปี ในอำเภอรัตภูมิ มีอัตราการเกิดโรคฟันผุร้อยละ 55.6 ในขณะที่เด็กกลุ่มอายุ 12 ปี มีฟันดีไม่มีผุ(cavity free) คิดเป็นร้อยละ74.8 ซึ่งจะเห็นได้ว่าปัญหาโรคฟันผุในทั้ง 2 กลุ่มอายุ ยังเป็นปัญหาที่ต้องดูแลอย่างต่อเนื่อง และต้องอาศัยการช่วยเหลือดูแลสุขภาพช่องปากจากบุคคลที่เกี่ยวข้องหลายๆ กลุ่มอายุ ซึ่งในแต่ละกลุ่มอายุ ก็ยังมีพฤติกรรมในการดูแลทันตสุขภาพที่ไม่เหมาะสมเช่นกัน การแก้ไขปัญหาจึงต้องอาศัยความร่วมมือจาก พ่อ แม่ ครูผู้ปกครอง และผู้สูงอายุที่ดูแลบุตรหลาน โดยจะต้องมีความรู้ ทัศนคติ และพฤติกรรมที่ดีทางทันตสุขภาพ ตั้งแต่มารดาตั้งครรภ์ การเลี้ยงดูบุตร ตลอดจนครูพี่เลี้ยงเด็กในศูนย์พัฒนาเด็กเล็ก และครูประจำชั้น ในระดับประถมศึกษา นอกจากนี้ยังมีกลุ่มผู้ป่วยโรคสำคัญได้แก่โรคเบาหวานและกลุ่มผู้สูงอายุที่เป็นกลุ่มเสี่ยงต่อโรคในช่องปากและจำเป็นต้องได้รับการดูแลสุขภาพช่องปากอย่างเหมาะสมอีกด้วย งานทันตสาธารณสุข เครือข่ายบริการสุขภาพ อำเภอรัตภูมิ จึงได้จัดทำโครงการส่งเสริมป้องกันโรคในช่องปากตามกลุ่มอายุต่างๆ ของเครือข่ายอำเภอรัตภูมิขึ้น เพี่อลดการเกิดโรคฟันผุ ส่งเสริมทันตสุขภาพ ในกลุ่มอายุต่างๆ และช่วยให้ผู้ปกครอง ,ครูพี่เลี้ยงเด็กในศูนย์พัฒนาเด็กเล็ก ,ครูในโรงเรียนประถมศึกษา ,ผู้ป่วยเบาหวาน, อาสาสมัครสาธารณสุข ,ผู้สูงอายุ ฯลฯ ได้มีความรู้ ทัศนคติและพฤติกรรมที่เหมาะสมในการดูแลสุขภาพช่องปากที่ดี ทั้งของตนเองและครอบครัว อันจะส่งผลให้กลุ่มเป้าหมายสำคัญคือกลุ่มเด็กเล็กได้รับการใส่ใจดูแลสุขภาพช่องปากอย่างเหมาะสม นำไปสู่การแก้ปัญหาทันตสุขภาพอย่างยั่งยืนต่อไป
- เพื่อให้ประชาชนในพื้นที่มีความรู้และดูแลสุขภาพช่องปากตนเองได้อย่างถูกต้อง
- เพื่อให้เด็ก 0-3 ปี ได้รับการตรวจสุขภาพช่องปากพร้อมทาฟลูออไรด์วานิช
- เพื่อให้มีการดำเนินกิจกรรมส่งเสริมสุขภาพช่องปากในกลุ่มอายุต่างๆ อย่างต่อเนื่อง
- ประชุมชี้แจงโครงการส่งเสริมป้องกันโรคในช่องปากตามกลุ่มอายุ ในปัจจุบัน แก่แกนนำในชุมชน
- หญิงมีครรภ์ในพื้นที่ได้รับการตรวจสุขภาพช่องปาก จากเจ้าหน้าที่และได้รับการส่งต่อนัดหมายทางทันตกรรมตามความเหมาะสม
- อบรมให้ความรู้ ผู้ปกครองเด็ก 2-5 ปี ทุกรายและสาธิตการแปรงฟันที่ถูกต้องและเด็ก 2-5 ปี ได้รับการตรวจช่องปากพร้อมทาฟลูออไรด์ และ อุดฟันโดยวิธี อุด Smart tecnique
- ให้บริการตรวจฟัน ในนักเรียน ชั้น ป.1-ป.6, เคลือบหลุมร่องฟัน ในนักเรียนชั้น ป.1 และนักเรียนอายุ 6 ปี และ บริการทันตกรรม ด้านการอุดฟัน การขูดหินปูน และการถอนฟัน นักเรียน 6-12 ปี
- อบรมให้ความรู้เกี่ยวกับทันตสุขศึกษา สอนแปรงฟันและฝึกปฏิบัติ ในคาบวิชาเรียนสุขศึกษา ติดตามการดำเนินงานทันตสุขภาพในโรงเรียนมัธยมศึกษาและกระตุ้นการแปรงฟันหลังอาหารกลางวัน อย่างน้อย เดือนละ 1 ครั้ง ทั้งนัดหมายให้เด็กนักเรียนมารับการรักษาที่รพ.สต.หรือโรงพยาบาล
- อบรมให้ความรู้ผู้สูงอายุ ด้านการดูแลสุขภาพช่องปากและตรวจสุขภาพช่องปากผู้สูงอายุในพื้นที่ อย่างน้อย ปีละ 1 ครั้ง
- จัดตั้งกองทุนแปรงสีฟัน เพื่อส่งเสริมการแปรงฟัน
- รณรงค์ ประชาสัมพันธ์ทางสื่อสิ่งพิมพ์ เช่น ใบความรู้ แผ่นพับในสถานบริการ ป้ายความรู้ทางทันตสุขภาพ (โฟมบอร์ด) ในโรงเรียนประถมศึกษาและศูนย์พัฒนาเด็กเล็ก
- อบรมให้ความรู้ หญิงตั้งครรภ์รายใหม่และมีการสาธิตการฝึกทักษะการแปรงฟัน
- อื่นๆ
๑. ขั้นเตรียมการ
๑.๑ เก็บรวบรวมข้อมูล ปัญหาการทันตสุขภาพในพื้นที่ รพ.สต.บ้านทุ่งมะขาม
๑.๒ เขียนโครงการเพื่อพิจารณาอนุมัติของบประมาณสนับสนุนการดำเนินโครงการ
๑.๓ เตรียมเอกสารและอุปกรณ์ต่างๆ เพื่อใช้ในงานอบรม
๒. ขั้นดำเนินการ
๒.๑ ส่งหนังสือเชิญประชุมคณะกรรมการพัฒนา รพ.สต.บ้านทุ่งมะขาม รวมทั้ง อสม. รพ.สต. สท.ต. และแกนนำชุมชนเพื่อชี้แจงปัญหาสุขภาพทางทันตกรรมในพื้นที่
๒.๒ ประชุมชี้แจงโครงการส่งเสริมป้องกันโรคในช่องปากตามกลุ่มอายุ ในปัจจุบัน แก่เครือข่ายสุขภาพโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลทุ่งมะขาม โดย เจ้าหน้าที่ รพ.สต.บ้านทุ่งมะขาม ทั้งหาแนวทางดำเนินการในชุมชน
๒.3 รณรงค์ ประชาสัมพันธ์ทางสื่อสิ่งพิมพ์ เช่น ใบความรู้ แผ่นพับในสถานบริการ ป้ายประชาสัมพันธ์ (ไวนิล) ในชุมชน และเสียงตามสายผ่านหอกระจายข่าวของชุมชน ให้ได้รับความรู้การกับการดูแลสุขภาพช่องปากตามกลุ่มวัย
2.4 อบรมให้ความรู้ หญิงตั้งครรภ์รายใหม่และมีการสาธิตการฝึกทักษะการแปรงฟัน
2.5 หญิงมีครรภ์ในพื้นที่ได้รับการตรวจสุขภาพช่องปาก จากเจ้าหน้าที่และได้รับการส่งต่อนัดหมายทาง ทันตกรรมตามความเหมาะสม
2.6 ประสานศูนย์พัฒนาเด็กเล็ก/อนุบาล/ Nursery ในเขตรับผิดชอบ เพื่อติดต่อเข้าทำกิจกรรมทาวทันตกรรมสำหรับเด็กในศูนย์
2.7 อบรมให้ความรู้ ครูและผู้ปกครองเด็ก 0-3 ปี ทุกรายและสาธิตการแปรงฟันที่ถูกต้องและเด็ก 0-3 ปี ได้รับการตรวจช่องปากพร้อมทาฟลูออไรด์ทุกคน
2.8 ประสานงานกับทางโรงเรียนในเขตรับผิดชอบและครูอนามัยวางแผนดำเนินกิจกรรมในโรงเรียนและเพื่อขออนุญาตผู้ปกครอง
2.9 ปฏิบัติงานตามแผน โดยให้บริการตรวจฟัน ในนักเรียน ชั้น ป.1-ป.6, เคลือบหลุมร่องฟัน ในนักเรียนชั้น ป.1 และนักเรียนอายุ 6 ปี และ บริการทันตกรรม ด้านการอุดฟัน การขูดหินปูน และการถอนฟัน นักเรียน 6-12 ปี
2.10 อบรมให้ความรู้เกี่ยวกับทันตสุขศึกษา สอนแปรงฟันและฝึกปฏิบัติ ในคาบวิชาเรียนสุขศึกษา ติดตามการดำเนินงานทันตสุขภาพในโรงเรียนและกระตุ้นการแปรงฟันหลังอาหารกลางวัน อย่างน้อย เดือนละ 1 ครั้ง ทั้งนัดหมายให้เด็กนักเรียนมารับการรักษาที่รพ.สต.หรือโรงพยาบาลตามความเหมาะสม
2.11 อบรมให้ความรู้ผู้สูงอายุ ด้านการดูแลสุขภาพช่องปากและตรวจสุขภาพช่องปากผู้สูงอายุในพื้นที่ อย่างน้อย ปีละ 1 ครั้ง
2.12 จัดตั้งกองทุนแปรงสีฟัน เพื่อส่งเสริมการแปรงฟัน
2.13 ติดตามและประเมินสุขภาพช่องปากอย่างต่อเนื่อง
๕.๓ สรุปผลโครงการ
- ระบบการบริการสุขภาพช่องปาก ทั้งด้านสร้างเสริม ป้องกัน รักษา ฟื้นฟู ได้รับการพัฒนาและร่วมบูรณาการอย่างเป็นองค์รวม
- ประชาชนทุกกลุ่มวัยเข้าถึงบริการสุขภาพช่องปากเพิ่มขึ้น
- การมีส่วนร่วมของภาคีเครือข่ายและพื้นที่ในการแก้ปัญหาสุขภาพช่องปาก 4. ปัญหาสุขภาพช่องปากในพื้นที่ลดลง