กองทุนสุขภาพตำบล - กองทุนหลักประกันสุขภาพท้องถิ่น - กปท

คัดกรองกลุ่มเสี่ยงเบาหวานและความดันโลหิตสูง ศูนย์บริการสาธารณสุขสามชัย

รายละเอียดโครงการ
รายละเอียดโครงการ
ชื่อโครงการ/กิจกรรม คัดกรองกลุ่มเสี่ยงเบาหวานและความดันโลหิตสูง ศูนย์บริการสาธารณสุขสามชัย
รหัสโครงการ 63-L7258-1-12
ชื่อองค์กรที่รับผิดชอบ ศูนย์บริการสาธารณสุขสามชัย
วันที่อนุมัติ 27 กันยายน 2562
ปี 2563
ระยะเวลาดำเนินโครงการ 1 ตุลาคม 2562 - 30 กันยายน 2563
งบประมาณ 41,765.00
ผู้รับผิดชอบโครงการ นางศุภาพร นันตสุวรรณ
พื้นที่ดำเนินการ ตำบลหาดใหญ่ อำเภอหาดใหญ่ จังหวัดสงขลา
ประเด็น
แผนงานโรคเรื้อรัง , แผนงานกลุ่มประชาชนทั่วไปที่มีความเสี่ยง
สถานการณ์/หลักการและเหตุผล

โรคเบาหวานและโรคความดันโลหิตสูงเป็นโรคไม่ติดต่อเรื้อรัง (NCDs: Non-communicable diseases) ซึ่งเป็นปัญหา สาธารณสุขที่สำคัญ และเป็น "ภัยเงียบ" เพราะเป็นโรคที่ไม่ปรากฎอาการที่กำลังทวีความรุนแรงและมีแนวโน้มการเป็นโรคสูงขึ้นปัจจัยสำคัญที่ก่อให้เกิดปัญหา ส่วนใหญ่มาจากประชาชนมีพฤติกรรมการบริโภคไม่เหมาะสม เช่นการรับประทานที่มีไขมันสูงการรับประทานผักผลไม้ไม่เพียงพอ การดื่มเครื่องดื่มที่มีแอลกอฮอล์ การสูบหรี่ ขาดการออกกำลังกาย ตลอดจนสภาพปัญหาด้านจิตใจ อารมณ์ และความเครียดเรื้อรัง เป็นต้น การเจ็บป่วยด้วยโรคเรื้อรัง ถ้าไม่ได้รับการตรวจวินิจฉัย หรือ ไม่ได้รับการรักษาที่ถูกต้องเหมาะสมอาจทำให้เกิดภาวะแทรกซ้อนต่ออวัยวะสำคัญหลายระบบของร่างกาย เช่น หลอดเลือดสมอง หลอดเลือดหัวใจ ไต เป็นต้น ภาวะแทรกซ้อนของโรคเบาหวานและโรคความดันโลหิตสูง จะส่งผลให้เกิดความพิการถาวรต่างๆ ตามมาได้ หากไม่มีการควบคุมระดับความดันโลหิต หรือปล่อยให้มีระดับน้ำตาลในกระแสเลือดปริมาณสูงติดต่อกันเป็นเวลานาน จะทำลายหลอดเลือดและอวัยวะต่างๆ เช่นส่งผลกระทบต่อ เส้นเลือดที่ตา ทำให้เกิดอาการตามัว หรือตาบอด ส่งผลต่อเส้นเลือดที่ไต ทำให้เกิดการทำงานของไตผิดปกติ ไตวาย ส่งผลต่อเส้นเลือดที่หัวใจ ทำให้เส้นเลือดหัวใจตีบตัน ส่งผลต่อระบบประสาท ทำให้เกิดภาวะปลายประสาทอักเสบ ปลายมือปลายเท้ารู้สึกชาเกิดแผลที่เท้าได้ง่าย เมื่อผู้ป่วยมีแผลก็จะไม่รู้ตัว และไม่ดูแล ประกอบกับน้ำตาลในเลือดสูง จึงเป็นอาหารอย่างดีให้กับเชื้อโรค ส่งผลให้แผลเน่า ดังนั้นการส่งเสริมให้ประชาชนมีความรู้ ความเข้าใจเกี่ยวกับโรคเบาหวาน โรคความดันโลหิตสูงควบคู่ไปกับการเสริมสร้างให้ประชาชนมีพฤติกรรมที่เหมาะสม จะช่วยลดความเสี่ยงของตนเองได้ ซึ่งจะเป็นกลไกพื้นฐานสำคัญของการป้องกันและควบคุมโรค โดยเฉพาะกลุ่มที่มีความเสี่ยง การสร้างเสริมความรู้ความเข้าใจเพียงอย่างเดียวอาจไม่เพียงพอที่จะทำให้ ประชาชนเกิดความตระหนักในการเปลี่ยนแปลงสุขภาพได้การตรวจสุขภาพเพื่อคัดกรองเบื้องตัน โดยเฉพาะในประชาชนที่มีอายุ ๓๕ ปีขึ้นไป จึงถือเป็นวิธีการที่สำคัญอีกอย่างหนึ่งในการเฝ้าระวังป้องกันโรค และลดโอกาสการเกิดภาวะแทรกซ้อนต่างๆที่อาจเกิดตามมา ศูนย์บริการสาธารณสุขสามชัยได้ดำเนินงานเชิงรุก ออกพื้นที่ในชุมชนที่รับผิดชอบจำนวน ๑๘ ชุมชน ตรวจคัดกรองให้ความรู้แก่ประชาชนอายุ ๓๕ ปีขึ้นไป เพื่อให้เห็นความสำคัญของการคัดกรองโรคเบาหวาน และโรคความดันโลหิตสูง ซึ่งจากการเก็บรวบรวมข้อมูล ๕ ปีย้อนหลัง (๒๕๕๗-๒๕๖๑) พบว่าผู้ป่วยเบาหวาน และความดันโลหิตสูงเพิ่มจำนวน ๓๔๕/๘๒๒, ๓๐๙/๘๖๐, ๔๐๙/๑๐๐๘,๔๑๙/๑๐๘๒ และ ๔๖๘/๑๒๒๔ คน ตามลำดับ ซึ่งการดำเนินงานที่ผ่านมา ยังไม่สามารถข้าถึงการคัดกรองของประชาชนได้ดีเท่ที่ควรซึ่งมีสาเหตุและข้อจำกัดในเขตเมืองเช่น ประชาชนไม่ให้ความสำคัญกับการคัดกรอง ปัญหาเศรษฐกิจ ปัญหาสังคมต่างๆ ดังนั้นศูนย์บริการสาธารณสุขสามชัย จึงเล็งเห็นความสำคัญของการมีสุขภาพอนามัยที่ตีของประชาชน จึงได้จัดทำโครงการตรวจคัดกองกลุ่มเสียงเบาหวาน และความดันโลหิตสูงเพื่อเป็นการให้ความรู้แก่ประชาชนในพื้นที่สามารถเข้าถึงการบริการ ปรับเปลี่ยนพฤติกรรมของตนเองไปในทางที่ดีได้ และค้นหากลุ่มเสี่ยง เพื่อวางแผนดำเนินการแก้ไขปัญหาได้อย่างถูกต้องเหมาะสมต่อไป

วัตถุประสงค์/เป้าหมาย
  1. เพื่อให้ประชากรอายุ ๓๕ ปีขึ้นไป ได้รับการตรวจคัดกรองโรคเบาหวานและ ความดันโลหิตสูง อย่างน้อย ร้อยละ ๙๐ของกลุ่มเป้าหมาย
  2. เพื่อให้ประชาชนมีความรู้ ที่ถูกต้องในการดูแลสุขภาพตนเองและคนในครอบครัวเพื่อป้องกันโรคไม่ติดต่อเรื้อรังและเกิดการพัฒนาพฤติกรรมสุขภาพอย่างเหมาะสม
  3. เพื่อให้ประชาชนกลุ่มเสี่ยงมีพฤติกรรมสุขภาพที่เหมาะสมและมีการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมสุขภาพตามหลัก ๓ อ. ๒ ส.
  4. เพื่อค้นหาผู้ป่วยรายใหม่และส่งต่ออย่างเป็นระบบ
การดำเนินงาน/กิจกรรม
  1. ประชุมเตรียมความพร้อมวางแผนการดำเนินงาน
  2. คัดกรองกลุ่มเสียงเบาหวานและความดันโลหิตสูง
  3. จัดอบรมให้ความรู้แก่ประชาชนที่มารับคัดกรองตามหลัก 3 อ.,2 ส.
  4. ประชาสัมพันธ์
  5. สรุปผลการดำเนินงาน
วิธีดำเนินการ

๑. สำรวจประชากรกลุ่มเป้าหมาย เพื่อเขียนโครงการขอสนับสนุนงบประมาณจากกองทุนฯ

๒. ประชุมคณะทำงานเพื่อเตรียมความพร้อมในการดำเนินงาน

๓.ประชาสัมพันธ์โครงการอย่างต่อเนื่องให้ประชาชนในพื้นที่รับทราบ

๔.ดำเนินการคัดกรองตามแผนงาน ได้แก่ ชั่งน้ำหนัก วัดความตันโลหิต หาค่า BMI เจาะปลายนิ้วหาน้ำตาลในเลือด (DTX) เพื่อประเมินความเสี่ยง

๕.อบรมให้ความรู้การดูแลตนเอง ปรับเปลี่ยนพฤติกรรมเพื่อป้องกันการเกิดโรคเบาหวานและโรคความตันโลหิตสูงในกลุ่มเป้าหมาย จำนวน ๑๘ ชุมชน โดยแบ่งเป็น ๔ กลุ่ม

๖.ส่งต่อในรายที่ผลารตรวจผิดปกติ

๗.ติดตามผลการรักษาภายหลังการส่งต่อ

๘. บันทึกการคัดกรองในโปรแกรม JHCIS

๙. สรุปและประเมินโครงการเมื่อสิ้นโครงการ

ผลที่คาดว่าจะได้รับ

๑.ประชาชนอายุ ๓๕ ปีขึ้นไป ได้รับการตรวจคัดกรองโรคเบาหวานและ ความดันโลหิตสูง อย่างน้อย ร้อยละ ๙๐ของกลุ่มเป้าหมาย

๒.ประชาชนมีความรู้ ที่ถูกต้องในการดูแลสุขภาพตนเองและคนในครอบครัวเพื่อป้องกันโรคไม่ติดต่อเรื้อรังและเกิดการพัฒนาพฤติกรรมสุขภาพอย่างเหมาะสม

๓.ประชาชนกลุ่มเสี่ยงมีพฤติกรรมสุขภาพที่เหมาะสมและมีการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมสุขภาพตามหลัก ๓ อ. ๒ ส.

๔.ผู้ป่วยรายใหม่ได้รับการส่งต่ออย่างเป็นระบบทุกราย