โครงการป้องกันวัณโรคในกลุ่มเสี่ยง ปีงบประมาณ ๒๕๖๓ โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลบ้านแป-ระใต้ ตำบลท่าเรือ อำเภอท่าแพ จังหวัดสตูล
โครงการป้องกันวัณโรคในกลุ่มเสี่ยง ปีงบประมาณ ๒๕๖๓ โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลบ้านแป-ระใต้ ตำบลท่าเรือ อำเภอท่าแพ จังหวัดสตูล
| ชื่อโครงการ/กิจกรรม | โครงการป้องกันวัณโรคในกลุ่มเสี่ยง ปีงบประมาณ ๒๕๖๓ โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลบ้านแป-ระใต้ ตำบลท่าเรือ อำเภอท่าแพ จังหวัดสตูล | |
| รหัสโครงการ | ||
| ชื่อองค์กรที่รับผิดชอบ | โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลบ้านแป-ระใต้ | |
| วันที่อนุมัติ | 3 มีนาคม 2563 | |
| ปี | 2563 | |
| ระยะเวลาดำเนินโครงการ | 3 มีนาคม 2563 - 31 กรกฎาคม 2563 | |
| งบประมาณ | 15,750.00 | |
| ผู้รับผิดชอบโครงการ | โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลบ้านแป-ระใต้ | |
| พื้นที่ดำเนินการ | ตำบลท่าเรือ อำเภอท่าแพ จังหวัดสตูล |
วัณโรค(Tuberculosis : TB) เป็นปัญหาสาธารณสุขที่สำคัญของประเทศไทยมาเป็นเวลานาน ซึ่งก่อให้เกิดผลเสียหายทางสังคมและเศรษฐกิจอย่างใหญ่หลวงอุบัติการณ์ของวัณโรคเคยลดลงอย่างช้า ๆ ในอดีตแต่ในระยะหลังนี้กลับเพิ่มขึ้นเนื่องจากการแพร่ระบาดของโรคเอดส์และมีการดื้อยาเพิ่มขึ้น ดังนั้นกระทรวงสาธารณสุขจึงให้ความสำคัญแก่แผนงานวัณโรคแห่งชาติในอันที่จะพัฒนายุทธศาสตร์ที่สำคัญในการควบคุมวัณโรคโดยการดำเนินงานควบคุมวัณโรคในระยะแรกได้เน้นไปที่การตรวจรักษาและการป้องกันโรคจากการทบทวนแผนงานวัณโรคแห่งชาติโดยคณะผู้เชี่ยวชาญวัณโรคจากองค์การอนามัยโลกมีข้อเสนอแนะที่ต้องเร่งรัดการดำเนินงานวัณโรค เพื่อให้บรรลุเป้าหมายอัตราการรักษาหายและกินยาครบหรือที่เรียกว่าอัตราความสำเร็จของการรักษาวัณโรค (Treatment success rate) มากกว่าร้อยละ 90แนวทางการรักษาที่เป็นที่ยอมรับทั่วโลก คือ การรักษาผู้ป่วยวัณโรค โดยมีพี่เลี้ยงคอยกำกับการกินยา ต่อหน้าทุกวัน ที่เรียกว่า DOTS ( Directly Observed Treatment System) ซึ่งองค์การอนามัยโลก(WHO)ได้ให้เสนอแนะให้ทุกประเทศทั่วโลก ใช้แนวทางการรักษาเพื่อเพิ่มอัตราความสำเร็จ ในการรักษาวัณโรคโดยพี่เลี้ยงหมายถึงเจ้าหน้าที่สาธารณสุข อสม.หรือบุคคลในครอบครัวเพื่อคอยดูแลผู้ป่วยวัณโรคให้กินยาทุกวัน ให้กำลังใจเพื่อให้ผู้ป่วยได้กินยาจนกระทั่งหายขาด ไม่เกิดปัญหาดื้อยาวัณโรคและการแพร่เชื้อวัณโรคในชุมชนต่อไปจำนวนผู้ป่วยวัณโรค รพ.สต.บ้านแป-ระใต้ปี 2561ทั้งหมด 3รายอัตราการรักษาหาย 3ราย เพื่อให้มีประสิทธิภาพรวมทั้งการสร้างความตระหนักในระดับชุมชนและร่วมกันส่งเสริมป้องกันปัญหาของวัณโรคให้ลดน้อยลงต่อไปโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลบ้านแป-ระใต้จึงได้ดำเนินการป้องกันและควบคุมวัณโรค โดยการค้นหาผู้ป่วยรายใหม่และวิธี DOTS ในระดับชุมชน ต่อไป
วัณโรคเป็นโรคติดต่อที่เป็นปัญหาสำคัญของประเทศ โดยประเทศไทยมีผู้ป่วยวัณโรคสูงเป็นอันดับที่ 18 จาก 22ประเทศที่มีปัญหาการแพร่ระบาดวัณโรคสูงของโลก ในขณะที่ผลการดำเนินงานความสำเร็จในการรักษาค่อนข้างต่ำ ผู้ป่วยขาดความรู้และบางส่วนในชุมชนยังไม่ได้รับการวินิจฉัย การรักษาล่าช้า มารับบริการที่โรงพยาบาลเมื่อมีอาการมากแล้ว และเสียชีวิตในที่สุด บางรายได้รับการรักษาไม่ต่อเนื่อง ขาดการรักษา อาจทำให้เกิดการดื้อยาและมีแพร่กระจายเชื้อวัณโรคในชุมชนปัญหาที่พบในผู้ป่วยวัณโรคคือ ผู้ป่วยเมื่อได้รับการรักษาวัณโรคแล้ว ผู้ป่วยจะรู้สึกว่าตัวเองหายแล้วหยุดการกินยา เมื่อผู้ป่วยหยุดยาก็จะทำให้เกิดการดื้อยา และแพร่เชื้อวัณโรคไปยังผู้อื่น
จากการดำเนินงานวัณโรคของโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลบ้านแป-ระใต้ พบว่ามีจำนวนผู้ป่วยวัณโรคในปี 2561 จำนวน 3 ราย ปี 2562 ไม่พบผู้ป่วยวัณโรค แต่งานด้านสาธารณสุขนั้นยังคงให้ความสำคัญกับการป้องกันและควบคุมโรคเพื่อการดูแลผู้ป่วยได้ในระยะเริ่มแรกได้ทันท่วงที ซึ่งโรควัณโรคที่มีเชื้ออยู่ในตัวบุคคลและหากร่างกายอ่อนแอหรือได้รับเชื้อเพิ่มมากขึ้นก็จะมีโอกาสเสี่ยงที่จะเป็นโรควัณโรค กระทรวงสาธารณสุขกำหนดให้การคัดกรองและการดูแลกำกับการกินยาของผู้ป่วยวัณโรค เป็นตัวชี้วัดกระทรวง
ดังนั้นโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลบ้านแป-ระใต้ จึงจัดทำโครงการนี้ขึ้นเพื่อการควบคุมและป้องกันโรควัณโรค และเพื่อให้เข้าถึงการบริการตัดกรองกลุ่มเสี่ยงวัณโรคที่มีคุณภาพ ซึ่งกลุ่มเสี่ยงที่ต้องได้รับการคัดกรอง มี 7 กลุ่ม ดังนี้ 1.ผู้สัมผัสใกล้ชิดผู้ป่วยวัณโรค 2.ผู้สูงอายุ 3.ผู้ป่วยโรคเรื้อรัง (เบาหวาน/ความดัน/COPD/Stroke/ไต/มะเร็ง) 4.ผู้ติดเชื้อ HIV / AIDs 5.แรงงานต่างด้าว 6.ผู้ต้องขัง 7.เจ้าหน้าที่สาธารณสุข โดยแกนนำเครือข่ายวัณโรคในชุมชนและเจ้าหน้าที่สาธารณสุขค้นหาผู้ป่วยสงสัยวัณโรคไห้ได้รับการรักษาที่เร็วขึ้น และป้องกันควบคุมการแพร่กระจายของโรคในชุมชนได้
- เพื่อคัดกรองวัณโรคในกลุ่มเสี่ยง
- 2. เพื่อให้กลุ่มเสี่ยงวัณโรคได้รับความรู้ในการป้องกันและสังเกตอาการของโรควัณโรค
- 3. เพื่อพัฒนาระบบการติดตามควบคุมวัณโรคและการส่งต่อผู้ป่วยอย่างมีประสิทธิภาพ
- ๔. สร้างกระแสการป้องกันและควบคุมวัณโรคในพื้นที่ เพิ่มการเข้าถึงการบริการในการค้นหาผู้ป่วยและการทำงานเชิงรุก
- 1.คัดกรองเพื่อค้นหาผู้ป่วยวัณโรค
- 2.อบรมกลุ่มเสี่ยงที่สงสัยวัณโรค
- 3.ติดตามเยี่ยมผู้ป่วยวัณโรคโดยทีมแกนนำเพื่อติดตามการทำ DOT
- ๔.เดินรณรงค์สร้างกระแสวัณโรค
1.ประชุมชี้แจ้งผู้ที่เกี่ยวข้องและสำรวจกลุ่มเป้าหมายโครงการฯ
2.เขียนโครงการเสนอเพื่อขอสนับสนุนงบประมาณ
3.ดำเนินกิจกรรมตามโครงการ
- สำรวจกลุ่มเป้าหมาย
- เดินรณรงค์และประชาสัมพันธ์
- คัดกรองวัณโรคในกลุ่มเป้าหมายเสี่ยงในพื้นที่ ตามแผนการคัดกรอง
- อบรมให้ความรู้กลุ่มเสี่ยงที่มีอาการเข้าข่าย
- ส่งต่อกลุ่มที่มีอาการเข้าไปยังโรงพยาบาลท่าแพเพื่อเอกซ์เรย์ปอด
4.สรุปผลการดำเนินโครงการ
- กลุ่มเสี่ยงวัณโรคได้รับการคัดกรอง
- กลุ่มเสี่ยงวัณโรคได้รับความรู้ในการป้องกันและสังเกตอาการของโรควัณโรค
- กลุ่มเสี่ยงที่สงสัยได้รับการส่งต่อเพื่อเอกซ์เรย์ปอดทุกราย