โครงการบ้านสมุนไพรเพื่อสุขภาพเพื่อภูมิปัญญาท้องถิ่น
แบบประเมินคุณค่าของโครงการที่เกี่ยวข้องกับการสร้างเสริมสุขภาพ
ชื่อโครงการ โครงการบ้านสมุนไพรเพื่อสุขภาพเพื่อภูมิปัญญาท้องถิ่น
ระยะเวลาโครงการ 1 สิงหาคม 2563 - 30 กันยายน 2563
แบบประเมินคุณค่าของโครงการที่เกี่ยวข้องกับการสร้างเสริมสุขภาพ เป็นการคุณค่าที่เกิดจากโครงการในมิติต่อไปนี้
- ความรู้ด้านการสร้างเสริมสุขภาพและนวัตกรรมเชิงระบบสุขภาพชุมชน
- การปรับเปลี่ยนพฤติกรรมที่มีผลต่อสุขภาวะ
- การปรับเปลี่ยนสิ่งแวดล้อมที่เอื้อต่อสุขภาวะ
- ผลกระทบเชิงบวกและนโยบายสาธารณะที่เอื้อต่อการสร้างสุขภาวะชุมชน
- กระบวนการชุมชน
- มิติสุขภาวะปัญญา / สุขภาวะทางจิตวิญญาณ
คุณค่าที่เกิดขึ้น
ประเด็น ผลที่เกิดขึ้น รายละเอียด/การจัดการ หลักฐาน/แหล่งอ้างอิง แนวทางการพัฒนาต่อ ใช่ ไม่ใช่
1. เกิดความรู้ หรือ นวัตกรรมชุมชน
คุณค่าที่เกิดขึ้น
ประเด็น ผลที่เกิดขึ้น รายละเอียด/การจัดการ หลักฐาน/แหล่งอ้างอิง แนวทางการพัฒนาต่อ ใช่ ไม่ใช่
1. ความรู้ใหม่ / องค์ความรู้ใหม่
ด้านกายภาพ :
เกิดความรู้ใหม่เกี่ยวกับการเลือกชนิดของพืชสมุนไพรไทยและส่วนประกอบของพืช ที่สามารถนำมาใช้เป็นสมุนไพรได้ เช่นส้มป่อย ใช้ใบ ช่วยชะล้างสิ่งสกปรกด้านจิตใจ
และรู้จักการทำวิธีลูกประคบสมุนไพรไทยใช้เองที่บ้านได้
ด้านจิตใจ ไม่มี
ด้านสังคม ไม่มี
ด้านปัญญา ไม่มี
แบบประเมินความรู้
ควรจะให้ความรู้ทางพืชสมุนไพรไทยพื้นบ้านผ่านแอพพลิเคชั่นที่สามารถเข้าถึงง่ายและเข้าใจง่าย
คุณค่าที่เกิดขึ้น
ประเด็น ผลที่เกิดขึ้น รายละเอียด/การจัดการ หลักฐาน/แหล่งอ้างอิง แนวทางการพัฒนาต่อ ใช่ ไม่ใช่
2. สิ่งประดิษฐ์ / ผลผลิตใหม่
เกิดการทำ ลูกประคบสมุนไพร (สมุนไพรที่ได้จากชุมชน)
ลูกประคบ
ควรมีจะพัฒนากระบวนการทำลูกประคบแบบแห้ง (การตากแห้ง) เพราะจพสามารถเก็บอายุการใช้งานได้นานขึ้น
คุณค่าที่เกิดขึ้น
ประเด็น ผลที่เกิดขึ้น รายละเอียด/การจัดการ หลักฐาน/แหล่งอ้างอิง แนวทางการพัฒนาต่อ ใช่ ไม่ใช่
3. กระบวนการใหม่
เกิดกระบวนการการมีส่วนร่วมของคนในชุมชน ในการนำใช้วัตถุดิบที่มีในชุมชน(สมุนไพรพื้นบ้าน)มาสร้างมูลค่าแก่คนในชุมชน
รูปภาพ
ควรจัดตั้งกลุ่ม/จัดตั้งเป็นตำบลสมุนไพรไทย เพื่อให้ส่งเสริมให้ประชาชนหันมาปลูก ใช้เป็นอาหารและยารักษาโรค
คุณค่าที่เกิดขึ้น
ประเด็น ผลที่เกิดขึ้น รายละเอียด/การจัดการ หลักฐาน/แหล่งอ้างอิง แนวทางการพัฒนาต่อ ใช่ ไม่ใช่
4. วิธีการทำงาน / การจัดการใหม่
ระบบการดำเนินการแบ่งเป็นโซนหน้าที่รับผิดชอบตามความสามารถของแต่ละบุคคล โดยมีกระบวนการดำเนินงานดังนี้
1.การวิเคราะห์ข้อมูล (วัตถุดิบที่มีในชุมชน และทรัพยากรด้านบุคคลในชุมชน)
2.การหาแนวทางการดำเนินงาน
3.การแบ่งหน้าที่รับผิดชอบการดำเนินงาน
4.การปฏิบัติร่วมกัน
5.การประเมินผลการดำเนินงาน
1.รูปภาพ
2.แบบบันทึกการประชุม
ควรจัดให้มีระบบการดำเนินงานแบบ Cluster
คุณค่าที่เกิดขึ้น
ประเด็น ผลที่เกิดขึ้น รายละเอียด/การจัดการ หลักฐาน/แหล่งอ้างอิง แนวทางการพัฒนาต่อ ใช่ ไม่ใช่
5. การเกิดกลุ่ม / โครงสร้างในชุมชนใหม่
ยังไม่เกิด
-
ควรจัดให้มีกลุ่มสมุนไพรไทยในชุมชนหรือชมรมเกิดขึ้นในชุมชน
คุณค่าที่เกิดขึ้น
ประเด็น ผลที่เกิดขึ้น รายละเอียด/การจัดการ หลักฐาน/แหล่งอ้างอิง แนวทางการพัฒนาต่อ ใช่ ไม่ใช่
6. แหล่งเรียนรู้ใหม่
ไม่มี
-
จัดให้มีแหล่งเรียนรู้เกิดขึ้นในชุมชน เช่น ชุมชนสมุนไพรไทยตัวอย่าง
คุณค่าที่เกิดขึ้น
ประเด็น ผลที่เกิดขึ้น รายละเอียด/การจัดการ หลักฐาน/แหล่งอ้างอิง แนวทางการพัฒนาต่อ ใช่ ไม่ใช่
99. อื่นๆ
2. เกิดการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมที่เอื้อต่อสุขภาพ
คุณค่าที่เกิดขึ้น
ประเด็น ผลที่เกิดขึ้น รายละเอียด/การจัดการ หลักฐาน/แหล่งอ้างอิง แนวทางการพัฒนาต่อ ใช่ ไม่ใช่
1. การดูแลสุขอนามัยส่วนบุคคล
การปรับเปลี่ยนพฤติกรรมด้านการดูแลสุขภาพของตนเอง ด้วยวิธีการออกกำลังกาย และการใช้สมุนไพรมาประคบเพื่อบรรเทาอาการปวดหรือเข็ดขัดยอก
รูปภาพ
ควรจัดให้มีแผนการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมของตนเองและคนใสครอบครัวแบบมีลายลักษณ์อักษรและสามารถประเมินผลการปรับเปลี่ยนได้
คุณค่าที่เกิดขึ้น
ประเด็น ผลที่เกิดขึ้น รายละเอียด/การจัดการ หลักฐาน/แหล่งอ้างอิง แนวทางการพัฒนาต่อ ใช่ ไม่ใช่
2. การบริโภค
การนำสมุนไพรไทยพื้นที่ที่มีอยู่รอบรั้วมาบริโภคในเมนูอาหารหรือการนำมาใช้รักษาโรคแทนการกินยา/ใช้ยาแผนปัจจุบัน
-เมนูอาหาร
ควรมีการถ่ายทอดการนำเมนูอาหารที่มีพืชสมุนไพรไทยให้แก่เพื่อนบ้านหรือชุมชน
คุณค่าที่เกิดขึ้น
ประเด็น ผลที่เกิดขึ้น รายละเอียด/การจัดการ หลักฐาน/แหล่งอ้างอิง แนวทางการพัฒนาต่อ ใช่ ไม่ใช่
3. การออกกำลังกาย
ไม่มี
ไม่มี
ไม่มี
คุณค่าที่เกิดขึ้น
ประเด็น ผลที่เกิดขึ้น รายละเอียด/การจัดการ หลักฐาน/แหล่งอ้างอิง แนวทางการพัฒนาต่อ ใช่ ไม่ใช่
4. การลด ละ เลิก อบายมุข เช่น การพนัน เหล้า บุหรี่
สมุนไพรไทยบางชนิดสามารถลดความยากการบุหรี่หรือเหล้า ส่งผลทำให้พฤติกรรมการสูบบุหรี่ลดน้อยลง
-สถิติจำนวนการสูบบุหรี่ต่อมวน/วัน
ควรจัดให้มีการนำสมุนไพรมาประดิษฐ์เป็นผลิตภัณฑ์เพื่อลดหรือเลิกการสูบหรี่ เช่น ลูกอมดอกหญ้าขาว
คุณค่าที่เกิดขึ้น
ประเด็น ผลที่เกิดขึ้น รายละเอียด/การจัดการ หลักฐาน/แหล่งอ้างอิง แนวทางการพัฒนาต่อ ใช่ ไม่ใช่
5. การลดพฤติกรรมเสี่ยง เช่น พฤติกรรมเสี่ยงทางเพศ การขับรถโดยประมาท
การนำสมุนไพรไทย เช่น ไหลเผือก ใช้ในการเพิ่มสมรรถภาพทางเพศทดแทนการใช้ยาปัจจุบันเพื่อลดการเกิดอันตรายในชีวิต
-
-
คุณค่าที่เกิดขึ้น
ประเด็น ผลที่เกิดขึ้น รายละเอียด/การจัดการ หลักฐาน/แหล่งอ้างอิง แนวทางการพัฒนาต่อ ใช่ ไม่ใช่
6. การจัดการอารมณ์ / ความเครียด
การนำส่วนประกอบของพืชสมุนไพร เช่น ผิวมะกรูด ตระไคร้หอม มาบรรเทาอาการมึนงง ทำให้ผ่อนคลาย ลดภาวะความเครียดได้
แบบประเมินความเครียด
จัดให้มีผลิตภัณฑ์การนำสมุนไพรมาทำเป็นน้ำมันนวดหรือน้ำมันเบาเทาอาการปวดศรีษะ
คุณค่าที่เกิดขึ้น
ประเด็น ผลที่เกิดขึ้น รายละเอียด/การจัดการ หลักฐาน/แหล่งอ้างอิง แนวทางการพัฒนาต่อ ใช่ ไม่ใช่
7. การดำรงชีวิต / วิถีชีวิต เช่น การใช้ภูมิปัญญาท้องถิ่น / สมุนไพรในการดูแลสุขภาพตนเอง
วิถีชีวิตแบบพอเพียง โดยการนำสมุนไพรที่มีอยู่รอบบ้านมาใช้ดำรงชีวิตประจำวัน เช่น การนำใยบวบและมะขามเปียก มาใช้ในการขัดผิว/ทำความสะอาด กระจัดสิ่งสกปรกของจากร่างกาย เป็นต้น
-แบบประเมินพฤติกรรมการใช้ภูมิปัญญาท้องถิ่นในชีวิตประจำวัน
ควรจัดให้มีการจัดทำผลิตภัณฑ์โดยการนำภูมิปัญญหาท้องถิ่นมาใช้และจำหน่ายในชุมชน
คุณค่าที่เกิดขึ้น
ประเด็น ผลที่เกิดขึ้น รายละเอียด/การจัดการ หลักฐาน/แหล่งอ้างอิง แนวทางการพัฒนาต่อ ใช่ ไม่ใช่
8. พฤติกรรมการจัดการตนเอง ครอบครัว ชุมชน
-การจัดการตนเองและคนในครอบครัวเมื่อเจ็บป่วย ได้แก่ การนำสมุนไพรที่มีรอบบ้านมาใช้รักษาโรคแทนการใช้ยาแผนปัจจุบัน รวมถึงการนำภูมิปัญญาท้องถิ่นที่มีอยู่มาใช้เพื่อป้องกันการเกิดโรคต่างๆในชุมชน เช่น การปลูกตระไคร้รอบบ้าน เพื่อป้องกันยุง
สถิติการใช้สมุนไพรรักษาโรค
-
คุณค่าที่เกิดขึ้น
ประเด็น ผลที่เกิดขึ้น รายละเอียด/การจัดการ หลักฐาน/แหล่งอ้างอิง แนวทางการพัฒนาต่อ ใช่ ไม่ใช่
9. อื่นๆ
3. การสร้างสภาพแวดล้อมที่เอื้อต่อสุขภาพ (กายภาพ สังคม และเศรษฐกิจ)
คุณค่าที่เกิดขึ้น
ประเด็น ผลที่เกิดขึ้น รายละเอียด/การจัดการ หลักฐาน/แหล่งอ้างอิง แนวทางการพัฒนาต่อ ใช่ ไม่ใช่
1. กายภาพ เช่น มีการจัดการขยะ ป่า น้ำ การใช้สารเคมีเกษตร และการสร้างสิ่งแวดล้อมในครัวเรือนที่ถูกสุขลักษณะ
1.การจัดการปลูกพืชสมุนไพรรอบบ้านแทนการปลูกไม่้ประดับ เช่น การนำตระไคร้มาปลูกริมรั้ว
2.การจัดให้มีการนำสมุนไพรมาใช้กำจัด/ควบคุมกลินอับในบ้านแทนการใช้สารเคมี เช่น การนำมะนาว มะกรูด ผิวส้มโอ มาใช้กำจัดกลิ่นไม่พึงประสงค์
รูปถ่าย
ควรจัดให้มีการสร้างสิ่งแวดล้อมที่เอื้อต่อการดูแลสุขภาพทุกครัวเรือนในชุมชน
คุณค่าที่เกิดขึ้น
ประเด็น ผลที่เกิดขึ้น รายละเอียด/การจัดการ หลักฐาน/แหล่งอ้างอิง แนวทางการพัฒนาต่อ ใช่ ไม่ใช่
2. สังคม เช่น มีความปลอดภัยในชีวิตและทรัพย์สิน ลดการเกิดอุบัติเหตุ ครอบครัวอบอุ่น การจัดสภาพแวดล้อมที่เอื้อต่อเด็ก เยาวชน และกลุ่มวัยต่าง ๆ มีพื้นที่สาธารณะ/พื้นที่ทางสังคม เพื่อเอื้อต่อการส่งเสริมสุขภาพของคนในชุมชน มีการใช้ศาสนา/วัฒนธรรมเป็นฐานการพัฒนา
-ความปลอดภัยในชีวิต ได้แก่ การนำวัตถุดิบ/สมุนไพรที่มีมาใช้แทนยา ทำให้ลดปริมาณปริมาณสารเคมีในร่างกาย
-การจัดสภาพแวดล้อมที่เอื้อต่อสุขภาพของเด็ก เยาวชน ได้แก่ การปลูกพืชสมุนไพรใกล้ครัว ส่งผลให้เด็กลดการเกิดโรค เช่น การปลูกตระไคร้หอมไล่ยุงตัวแก่ ซึ่งเป็นพาหะนำการเกิดโรคไข้เลือดออก
-พื้นที่สาธารณะในชุมชน ได้แก่ การส่งเสริมให้คนในชุมชนปลูกสมุนไพรตามไหล่ทางหรือสถานที่สำคัญของชุมชน
-ด้านศาสนา ได้แก่ การนำสมุนไพรที่มีอยู่ในบัญญัติของศาสนามาใช้ในการป้องกันและรักษาโรค เช่น การใช้อินทผาลัมในพิธีเปิดปากในเด็กแรกคลอด
-ด้านวัฒนธรรม ได้แก่ การนำสมุนไพรพื้นบ้านมาใช้ในกิจกรรม พิธีต่างๆ เช่น การนำหมากพลู มาใช้ในงานมงคล เป็นต้น
รูปภาพ
ควรจัดให้มีการบันทึกหรือนำเผยแพร่ต่อรุ่นลูกหลาน
คุณค่าที่เกิดขึ้น
ประเด็น ผลที่เกิดขึ้น รายละเอียด/การจัดการ หลักฐาน/แหล่งอ้างอิง แนวทางการพัฒนาต่อ ใช่ ไม่ใช่
3. เศรษฐกิจสร้างสรรค์สังคม /สร้างอาชีพ / เพิ่มรายได้
การนำสมุนไพรมาทำลูกประคบเพื่อลดหรือเบาเทาอาการปวด มาจำหน่ายในชุมชน
การจำหน่ายลูกประคบ
จัดทำให้เกิดเป้นสินค้าโอทอปของชุมชนเพื่อสร้างรายได้ให้กับคนในชุมชน
คุณค่าที่เกิดขึ้น
ประเด็น ผลที่เกิดขึ้น รายละเอียด/การจัดการ หลักฐาน/แหล่งอ้างอิง แนวทางการพัฒนาต่อ ใช่ ไม่ใช่
4. มีการบริการสุขภาพทางเลือก และมีช่องทางการเข้าถึงระบบบริการสุขภาพ
การจัดบริการสุขภาพทางเลือกแบบแผนโบราณ โดยช่องทางการเข้าถึงได้แก่ โซเชียลมีเดีย และผ่านผู้นำในการประชุมหมู่บ้านเพื่อให้ประชาชนเข้าถึงการรับองค์ความรู้ด้านการใช้สมุนไพรพื้นบ้าน
-แบบบันทึกการประชุม
-แบบสอบถามการเข้าถึงบริการสุขภาพ
ควรจัดให้มีการเข้าถึงบริการสุขภาพช่องทางอื่นๆ เช่น แอพพลิเคชัน
คุณค่าที่เกิดขึ้น
ประเด็น ผลที่เกิดขึ้น รายละเอียด/การจัดการ หลักฐาน/แหล่งอ้างอิง แนวทางการพัฒนาต่อ ใช่ ไม่ใช่
5. อื่นๆ
4. การพัฒนานโยบายสาธารณะที่เอื้อต่อสุขภาวะ
คุณค่าที่เกิดขึ้น
ประเด็น ผลที่เกิดขึ้น รายละเอียด/การจัดการ หลักฐาน/แหล่งอ้างอิง แนวทางการพัฒนาต่อ ใช่ ไม่ใช่
1. มีกฎ / กติกา ของกลุ่ม ชุมชน
ยังไม่เกิด
ควรจัดให้มีกฎหรือกติการเกิดขึ้นในครัวเรือนหรือชุมชน เช่น เมื่อเจ็บป่วย ต้องใช้สมุนไพรพื้นบ้านก่อนใช้ยาแผนปัจจุบันทุกครัวเรือน
คุณค่าที่เกิดขึ้น
ประเด็น ผลที่เกิดขึ้น รายละเอียด/การจัดการ หลักฐาน/แหล่งอ้างอิง แนวทางการพัฒนาต่อ ใช่ ไม่ใช่
2. มีมาตรการทางสังคมของกลุ่ม ชุมชน
ยังไม่มี
จัดให้มีมาตรการการใช้สมุนไพรพื้นบ้านในชุมชนให้เป็นลายลักษณ์อักษร เช่น มาตรการการปลูกผักพื้นบ้านใกล้ครัวทุกครอบครัว อย่างน้อย 1 ต้น
คุณค่าที่เกิดขึ้น
ประเด็น ผลที่เกิดขึ้น รายละเอียด/การจัดการ หลักฐาน/แหล่งอ้างอิง แนวทางการพัฒนาต่อ ใช่ ไม่ใช่
3. มีธรรมนูญของชุมชน
ไม่มี
ควรจัดให้เกิดธรรมนูณของหมู่บ้านที่ได้มาจากการมีส่วนร่วมของคนในชุมชนอย่างแท้จริง
คุณค่าที่เกิดขึ้น
ประเด็น ผลที่เกิดขึ้น รายละเอียด/การจัดการ หลักฐาน/แหล่งอ้างอิง แนวทางการพัฒนาต่อ ใช่ ไม่ใช่
4. อื่นๆ เช่น ออกเป็นข้อบัญญัติท้องถิ่น ฯลฯ
มีการสนับสนุนงบประมาณจากกองทุนตำบล
ท้องถิ่น ควรจัดให้มีข้อบัญญัติเรื่องการนำสมุนไพรมาใช้ในครัวเรือนเป็นลายลักษณ์อักษร ที่สามารถประเมินผลการดำเนินงานได้
5. เกิดกระบวนการชุมชน
คุณค่าที่เกิดขึ้น
ประเด็น ผลที่เกิดขึ้น รายละเอียด/การจัดการ หลักฐาน/แหล่งอ้างอิง แนวทางการพัฒนาต่อ ใช่ ไม่ใช่
1. เกิดการเชื่อมโยงประสานงานระหว่างกลุ่ม / เครือข่าย (ใน และหรือนอกชุมชน)
เกิดการดำเนินงานร่วมกันกับกลุ่มเครือข่ายต่างๆ เช่น กลุ่มผู้นำชุมชน อสม. เจ้าหน้าที่รัฐ และประชาชนในชุมชน ในการดำเนินกิจกรรมเกี่ยวกับการแก้ไขปัญหาหรือรณรงค์การใช้สมุนไพรพื้นบ้านในชุมชน
รูปถ่าย
แบบบันทึกการประชุม
ควรจัดให้มีทีมสมุนไพรในตำบล โดยมีหน่วยงานของเอกชนเข้าร่วมในการดำเนินกิจกรรมด้วย
คุณค่าที่เกิดขึ้น
ประเด็น ผลที่เกิดขึ้น รายละเอียด/การจัดการ หลักฐาน/แหล่งอ้างอิง แนวทางการพัฒนาต่อ ใช่ ไม่ใช่
2. การเรียนรู้การแก้ปัญหาชุมชน (การประเมินปัญหา การวางแผน การปฏิบัติการ และการประเมิน)
มีการดำเนินงานและการเรียนรู้ร่วมกันกับเครือข่าย ดังนี้
1.การนำข้อมูลในุชมชน(วัตถุดิบสมุนไพรพื้นบ้านในชุมชน)มาวิเคราะห์ร่วมกัน
2.เกิดกระบวนการ การวางแผนการดำเนินงาน การแบ่งโซนหน้าที่รับผิดชอบ และการร่วมกันประเมินผลลัพท์ที่เกิดต่อตนเอง ครอบครัว ชุมชน โดยการประเมินทั้งก่อนการดำเนินกิจกรรม ระหว่างการดำเนินกิจกรรม และหลังการดำเนินกิจกรรม เพื่อดูการเปลี่ยนแปลงในแต่ละช่วงเวลา
1.รูปถ่าย
2.กระบวนการดำเนินงาน
จัดให้มีกระบวนการเรียนรู้ร่วมกันหลังดำเนินกิจกรรมแก่คนในชุมชน โดยการคืนข้อมูลกลับสู่ชุมชนและร่วมหาแนวทางการแก้ไข
คุณค่าที่เกิดขึ้น
ประเด็น ผลที่เกิดขึ้น รายละเอียด/การจัดการ หลักฐาน/แหล่งอ้างอิง แนวทางการพัฒนาต่อ ใช่ ไม่ใช่
3. การใช้ประโยชน์จากทุนในชุมชน เช่น การระดมทุน การใช้ทรัพยากรบุคคลในชุมชน
การนำทุนชุมชน ด้านทรัพยากรเงินมาใช้ เช่น กลุ่มออมทรัพย์
ด้านพรัพยากรบุคคล เช่น นำผู้ที่มีความรู้เรื่องภูมิปัญญาหรือปราชญ์ของหมู่บ้านมาให้คำแนะนำแก่คนในชุมชน
-รูปถ่ายการอบรมให้ความรู้ของปราชญ์แก่คนในชุมชน
ควรจัดให้เกิด ปราชญ์น้อยในชุมชน คือการนำผู้ที่มีความรู้ถ่ายทอดสู่ลูกหลาน
คุณค่าที่เกิดขึ้น
ประเด็น ผลที่เกิดขึ้น รายละเอียด/การจัดการ หลักฐาน/แหล่งอ้างอิง แนวทางการพัฒนาต่อ ใช่ ไม่ใช่
4. มีการขับเคลื่อนการดำเนินงานของกลุ่มและชุมชนที่เกิดจากโครงการอย่างต่อเนื่อง
มีการขับเคลื่อนการดำเนินงานอย่างต่อเนื่อง เช่น ชมรมผู้สูงอายุ นำความรู้ที่ได้ นำไปขยายต่อเนื่องในชุมชนแก่ผู้สูงอายุติดบ้านติดเตียง
-รูปภาพ
ควรจัดให้มีกลุ่มเกิดขึ้นในหมู่บ้าน หรือจัดให้มีหมู่บ้านตัวอย่างด้านการใช้สมุนไพรพื้นบ้าน
คุณค่าที่เกิดขึ้น
ประเด็น ผลที่เกิดขึ้น รายละเอียด/การจัดการ หลักฐาน/แหล่งอ้างอิง แนวทางการพัฒนาต่อ ใช่ ไม่ใช่
5. เกิดกระบวนการจัดการความรู้ในชุมชน
ชุมชนเกิดองค์ความรู้ด้านการนำสมุนไพรรอบรั้วบ้านมาปรับใช้ โดยคนในชุมชนหันมาปลูกพืชสมุนไพรรอบรั้วมากขึ้น พร้อมทั้งมีแหล่งเรียนรู้ในชุมชน เช่น สวนสมุนไพร ม.ุ6
รูปภาพ
-
คุณค่าที่เกิดขึ้น
ประเด็น ผลที่เกิดขึ้น รายละเอียด/การจัดการ หลักฐาน/แหล่งอ้างอิง แนวทางการพัฒนาต่อ ใช่ ไม่ใช่
6. เกิดทักษะในการจัดการโครงการ เช่น การใช้ข้อมูลในการตัดสินใจ การทำแผนปฏิบัติการ
ทีมผู้ดำเนินโครงการเกิดทักษะการเขียนแผนงานโครงการที่ครอบคลุม ตลอดจนสามารถตัดสินใจในการนำข้อมูลที่มีอยู่มาใช้แก้ไขปัญหาของชุมชนได้ตรงจุด แต่ยังขาดการนำปัญหาสุขภาพมาวิเคราะห์ปัญหาที่มีอยู่ในชุมชน
แผนงานโครงการ
ควรจัดให้มีรูปแบบการเขียนโครงการที่ประชาชนทั่วไปสามารถเข้าใจได้ง่ายและรวดเร็ว
คุณค่าที่เกิดขึ้น
ประเด็น ผลที่เกิดขึ้น รายละเอียด/การจัดการ หลักฐาน/แหล่งอ้างอิง แนวทางการพัฒนาต่อ ใช่ ไม่ใช่
7. อื่นๆ
6. มิติสุขภาวะปัญญา / สุขภาวะทางจิตวิญญาณ
คุณค่าที่เกิดขึ้น
ประเด็น ผลที่เกิดขึ้น รายละเอียด/การจัดการ หลักฐาน/แหล่งอ้างอิง แนวทางการพัฒนาต่อ ใช่ ไม่ใช่
1. ความรู้สึกภาคภูมิใจในตัวเอง / กลุ่ม / ชุมชน
ภูมิใจที่ตนเองมีความรู้ด้านการใช้สมุนไพรพื้นบ้านและสามารถถ่ายทอดความรู้ที่มีอยู่แก่คนในครอบครัวและชุมชนได้ ตลอดจนสามารถดูแลครอบครัวให้ปลอดภัยจากโรคต่างๆได้
ระดับความรู้ความเข้าใจในการใช้สมุนไพรพื้นบ้าน
ควรมีการต่อยอดด้านการพัฒนาองค์ความรู้ของตนเองทุกๆปี
คุณค่าที่เกิดขึ้น
ประเด็น ผลที่เกิดขึ้น รายละเอียด/การจัดการ หลักฐาน/แหล่งอ้างอิง แนวทางการพัฒนาต่อ ใช่ ไม่ใช่
2. การเห็นประโยชน์ส่วนรวมและส่วนตนอย่างสมดุล
การใช้ความรู้ที่มีอยู่มาพัฒนาตนเองให้เกิดประโยชน์กับตนเองและการให้ประโยชน์แก่คนในชุมชน ด้วยการถ่ายทอดความรู้ที่มีอยู่ให้เกิดทักษะเหมือนตนเอง
-แบบบันทึกการถ่ายทอดความรู้สู่ชุมชน
ควจจัดให้มีเวทีการคืนข้อมูล(ด้านประโยชน์)ในชุมชนหรือการถ่ายทอดความรู้สู่คนในชุมชนใให้ประชาชนได้รับประโยชน์สูงสุด
คุณค่าที่เกิดขึ้น
ประเด็น ผลที่เกิดขึ้น รายละเอียด/การจัดการ หลักฐาน/แหล่งอ้างอิง แนวทางการพัฒนาต่อ ใช่ ไม่ใช่
3. การใช้ชีวิตอย่างเรียบง่าย และพอเพียง
การนำสมุนไพรมาใช้ในชีวิตประจำวัน ทั้งการบริโภคอาหาร และการดูแลสุขภาพทางกายภาพ เช่น การนำสมุนไพรมาปรุงอาหารกินเอง
แบบสอบถามพฤติกรรมการใช้สมุนไพรในชีวิตประจำวัน
จัดให้มีแผนพัฒนาชุมชน/หมุ่บ้าน ด้านเศรษฐพอเพียง การนำสมุนไพรพื้นบ้านมาใช้
คุณค่าที่เกิดขึ้น
ประเด็น ผลที่เกิดขึ้น รายละเอียด/การจัดการ หลักฐาน/แหล่งอ้างอิง แนวทางการพัฒนาต่อ ใช่ ไม่ใช่
4. ชุมชนมีความเอื้ออาทร
คนในชุมชนมีการหยิบยื่นสมุนไพรพื้นบ้านให้แก่กัน รวมถึงการเเลกเปลี่ยนประสบการณ์การนำสมุนไพรมาใช้ในชีวิตประจำวันของแต่ละบุคคล
-แบบบันทึกกิจกรรม
จัดให้มีโครงการหรือกิจกรรม สมุนไพรเคลื่อนที่ โดยการนำสมุนไพรแต่ละบ้านมาแลกเปลี่ยนหรือแลกกันเพื่อให้ทุกครัวเรือนมีสมุนไพรที่หลากหลายชนิด
คุณค่าที่เกิดขึ้น
ประเด็น ผลที่เกิดขึ้น รายละเอียด/การจัดการ หลักฐาน/แหล่งอ้างอิง แนวทางการพัฒนาต่อ ใช่ ไม่ใช่
5. มีการตัดสินใจโดยใช้ฐานปัญญา
การได้รับองค์ความรู้ด้านการใช้สมุนไพรที่ถูกวิธี สามารถนำความรู้ที่มีอยู่มาปรับใช้ในชีวิตประจำวัน ตลอดจนสามารถตัดสินใจในการแก้ไขปัญหา/การเลือกใช้ประเภทของสมุนไพรอย่างเหมาะสมหรือสามารถตัดสินใจการนำข้อมูลที่มีอยู่สู่การต่อยอดการพัฒนาชุมชนได้อย่างสมเหตุสมผล
-แบบประเมินผลการนำความรู้ไปใช้ประโยชน์
จัดให้มีรูปแบบการประเมินผลลัพท์ด้านการนำองค์ความรู้ที่มีอยู่ต่อยอดในการพัฒนาตนเองและชุมชนแบบมีลายลักษณ์อักษร
คุณค่าที่เกิดขึ้น
ประเด็น ผลที่เกิดขึ้น รายละเอียด/การจัดการ หลักฐาน/แหล่งอ้างอิง แนวทางการพัฒนาต่อ ใช่ ไม่ใช่
6. อื่นๆ
ชื่อโครงการ โครงการบ้านสมุนไพรเพื่อสุขภาพเพื่อภูมิปัญญาท้องถิ่น
ระยะเวลาโครงการ 1 สิงหาคม 2563 - 30 กันยายน 2563
แบบประเมินคุณค่าของโครงการที่เกี่ยวข้องกับการสร้างเสริมสุขภาพ เป็นการคุณค่าที่เกิดจากโครงการในมิติต่อไปนี้
- ความรู้ด้านการสร้างเสริมสุขภาพและนวัตกรรมเชิงระบบสุขภาพชุมชน
- การปรับเปลี่ยนพฤติกรรมที่มีผลต่อสุขภาวะ
- การปรับเปลี่ยนสิ่งแวดล้อมที่เอื้อต่อสุขภาวะ
- ผลกระทบเชิงบวกและนโยบายสาธารณะที่เอื้อต่อการสร้างสุขภาวะชุมชน
- กระบวนการชุมชน
- มิติสุขภาวะปัญญา / สุขภาวะทางจิตวิญญาณ
| คุณค่าที่เกิดขึ้น ประเด็น | ผลที่เกิดขึ้น | รายละเอียด/การจัดการ | หลักฐาน/แหล่งอ้างอิง | แนวทางการพัฒนาต่อ | |
|---|---|---|---|---|---|
| ใช่ | ไม่ใช่ | ||||
1. เกิดความรู้ หรือ นวัตกรรมชุมชน |
|||||
| คุณค่าที่เกิดขึ้น ประเด็น | ผลที่เกิดขึ้น | รายละเอียด/การจัดการ | หลักฐาน/แหล่งอ้างอิง | แนวทางการพัฒนาต่อ | |
| ใช่ | ไม่ใช่ | ||||
| 1. ความรู้ใหม่ / องค์ความรู้ใหม่ | ด้านกายภาพ : ด้านจิตใจ ไม่มี ด้านสังคม ไม่มี ด้านปัญญา ไม่มี |
แบบประเมินความรู้ |
ควรจะให้ความรู้ทางพืชสมุนไพรไทยพื้นบ้านผ่านแอพพลิเคชั่นที่สามารถเข้าถึงง่ายและเข้าใจง่าย |
||
| คุณค่าที่เกิดขึ้น ประเด็น | ผลที่เกิดขึ้น | รายละเอียด/การจัดการ | หลักฐาน/แหล่งอ้างอิง | แนวทางการพัฒนาต่อ | |
| ใช่ | ไม่ใช่ | ||||
| 2. สิ่งประดิษฐ์ / ผลผลิตใหม่ | เกิดการทำ ลูกประคบสมุนไพร (สมุนไพรที่ได้จากชุมชน) |
ลูกประคบ |
ควรมีจะพัฒนากระบวนการทำลูกประคบแบบแห้ง (การตากแห้ง) เพราะจพสามารถเก็บอายุการใช้งานได้นานขึ้น |
||
| คุณค่าที่เกิดขึ้น ประเด็น | ผลที่เกิดขึ้น | รายละเอียด/การจัดการ | หลักฐาน/แหล่งอ้างอิง | แนวทางการพัฒนาต่อ | |
| ใช่ | ไม่ใช่ | ||||
| 3. กระบวนการใหม่ | เกิดกระบวนการการมีส่วนร่วมของคนในชุมชน ในการนำใช้วัตถุดิบที่มีในชุมชน(สมุนไพรพื้นบ้าน)มาสร้างมูลค่าแก่คนในชุมชน |
รูปภาพ |
ควรจัดตั้งกลุ่ม/จัดตั้งเป็นตำบลสมุนไพรไทย เพื่อให้ส่งเสริมให้ประชาชนหันมาปลูก ใช้เป็นอาหารและยารักษาโรค |
||
| คุณค่าที่เกิดขึ้น ประเด็น | ผลที่เกิดขึ้น | รายละเอียด/การจัดการ | หลักฐาน/แหล่งอ้างอิง | แนวทางการพัฒนาต่อ | |
| ใช่ | ไม่ใช่ | ||||
| 4. วิธีการทำงาน / การจัดการใหม่ | ระบบการดำเนินการแบ่งเป็นโซนหน้าที่รับผิดชอบตามความสามารถของแต่ละบุคคล โดยมีกระบวนการดำเนินงานดังนี้ 1.การวิเคราะห์ข้อมูล (วัตถุดิบที่มีในชุมชน และทรัพยากรด้านบุคคลในชุมชน) 2.การหาแนวทางการดำเนินงาน 3.การแบ่งหน้าที่รับผิดชอบการดำเนินงาน 4.การปฏิบัติร่วมกัน 5.การประเมินผลการดำเนินงาน |
1.รูปภาพ 2.แบบบันทึกการประชุม |
ควรจัดให้มีระบบการดำเนินงานแบบ Cluster |
||
| คุณค่าที่เกิดขึ้น ประเด็น | ผลที่เกิดขึ้น | รายละเอียด/การจัดการ | หลักฐาน/แหล่งอ้างอิง | แนวทางการพัฒนาต่อ | |
| ใช่ | ไม่ใช่ | ||||
| 5. การเกิดกลุ่ม / โครงสร้างในชุมชนใหม่ | ยังไม่เกิด |
- |
ควรจัดให้มีกลุ่มสมุนไพรไทยในชุมชนหรือชมรมเกิดขึ้นในชุมชน |
||
| คุณค่าที่เกิดขึ้น ประเด็น | ผลที่เกิดขึ้น | รายละเอียด/การจัดการ | หลักฐาน/แหล่งอ้างอิง | แนวทางการพัฒนาต่อ | |
| ใช่ | ไม่ใช่ | ||||
| 6. แหล่งเรียนรู้ใหม่ | ไม่มี |
- |
จัดให้มีแหล่งเรียนรู้เกิดขึ้นในชุมชน เช่น ชุมชนสมุนไพรไทยตัวอย่าง |
||
| คุณค่าที่เกิดขึ้น ประเด็น | ผลที่เกิดขึ้น | รายละเอียด/การจัดการ | หลักฐาน/แหล่งอ้างอิง | แนวทางการพัฒนาต่อ | |
| ใช่ | ไม่ใช่ | ||||
| 99. อื่นๆ |
|
|
|
||
2. เกิดการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมที่เอื้อต่อสุขภาพ |
|||||
| คุณค่าที่เกิดขึ้น ประเด็น | ผลที่เกิดขึ้น | รายละเอียด/การจัดการ | หลักฐาน/แหล่งอ้างอิง | แนวทางการพัฒนาต่อ | |
| ใช่ | ไม่ใช่ | ||||
| 1. การดูแลสุขอนามัยส่วนบุคคล | การปรับเปลี่ยนพฤติกรรมด้านการดูแลสุขภาพของตนเอง ด้วยวิธีการออกกำลังกาย และการใช้สมุนไพรมาประคบเพื่อบรรเทาอาการปวดหรือเข็ดขัดยอก |
รูปภาพ |
ควรจัดให้มีแผนการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมของตนเองและคนใสครอบครัวแบบมีลายลักษณ์อักษรและสามารถประเมินผลการปรับเปลี่ยนได้ |
||
| คุณค่าที่เกิดขึ้น ประเด็น | ผลที่เกิดขึ้น | รายละเอียด/การจัดการ | หลักฐาน/แหล่งอ้างอิง | แนวทางการพัฒนาต่อ | |
| ใช่ | ไม่ใช่ | ||||
| 2. การบริโภค | การนำสมุนไพรไทยพื้นที่ที่มีอยู่รอบรั้วมาบริโภคในเมนูอาหารหรือการนำมาใช้รักษาโรคแทนการกินยา/ใช้ยาแผนปัจจุบัน |
-เมนูอาหาร |
ควรมีการถ่ายทอดการนำเมนูอาหารที่มีพืชสมุนไพรไทยให้แก่เพื่อนบ้านหรือชุมชน |
||
| คุณค่าที่เกิดขึ้น ประเด็น | ผลที่เกิดขึ้น | รายละเอียด/การจัดการ | หลักฐาน/แหล่งอ้างอิง | แนวทางการพัฒนาต่อ | |
| ใช่ | ไม่ใช่ | ||||
| 3. การออกกำลังกาย | ไม่มี |
ไม่มี |
ไม่มี |
||
| คุณค่าที่เกิดขึ้น ประเด็น | ผลที่เกิดขึ้น | รายละเอียด/การจัดการ | หลักฐาน/แหล่งอ้างอิง | แนวทางการพัฒนาต่อ | |
| ใช่ | ไม่ใช่ | ||||
| 4. การลด ละ เลิก อบายมุข เช่น การพนัน เหล้า บุหรี่ | สมุนไพรไทยบางชนิดสามารถลดความยากการบุหรี่หรือเหล้า ส่งผลทำให้พฤติกรรมการสูบบุหรี่ลดน้อยลง |
-สถิติจำนวนการสูบบุหรี่ต่อมวน/วัน |
ควรจัดให้มีการนำสมุนไพรมาประดิษฐ์เป็นผลิตภัณฑ์เพื่อลดหรือเลิกการสูบหรี่ เช่น ลูกอมดอกหญ้าขาว |
||
| คุณค่าที่เกิดขึ้น ประเด็น | ผลที่เกิดขึ้น | รายละเอียด/การจัดการ | หลักฐาน/แหล่งอ้างอิง | แนวทางการพัฒนาต่อ | |
| ใช่ | ไม่ใช่ | ||||
| 5. การลดพฤติกรรมเสี่ยง เช่น พฤติกรรมเสี่ยงทางเพศ การขับรถโดยประมาท | การนำสมุนไพรไทย เช่น ไหลเผือก ใช้ในการเพิ่มสมรรถภาพทางเพศทดแทนการใช้ยาปัจจุบันเพื่อลดการเกิดอันตรายในชีวิต |
- |
- |
||
| คุณค่าที่เกิดขึ้น ประเด็น | ผลที่เกิดขึ้น | รายละเอียด/การจัดการ | หลักฐาน/แหล่งอ้างอิง | แนวทางการพัฒนาต่อ | |
| ใช่ | ไม่ใช่ | ||||
| 6. การจัดการอารมณ์ / ความเครียด | การนำส่วนประกอบของพืชสมุนไพร เช่น ผิวมะกรูด ตระไคร้หอม มาบรรเทาอาการมึนงง ทำให้ผ่อนคลาย ลดภาวะความเครียดได้ |
แบบประเมินความเครียด |
จัดให้มีผลิตภัณฑ์การนำสมุนไพรมาทำเป็นน้ำมันนวดหรือน้ำมันเบาเทาอาการปวดศรีษะ |
||
| คุณค่าที่เกิดขึ้น ประเด็น | ผลที่เกิดขึ้น | รายละเอียด/การจัดการ | หลักฐาน/แหล่งอ้างอิง | แนวทางการพัฒนาต่อ | |
| ใช่ | ไม่ใช่ | ||||
| 7. การดำรงชีวิต / วิถีชีวิต เช่น การใช้ภูมิปัญญาท้องถิ่น / สมุนไพรในการดูแลสุขภาพตนเอง | วิถีชีวิตแบบพอเพียง โดยการนำสมุนไพรที่มีอยู่รอบบ้านมาใช้ดำรงชีวิตประจำวัน เช่น การนำใยบวบและมะขามเปียก มาใช้ในการขัดผิว/ทำความสะอาด กระจัดสิ่งสกปรกของจากร่างกาย เป็นต้น |
-แบบประเมินพฤติกรรมการใช้ภูมิปัญญาท้องถิ่นในชีวิตประจำวัน |
ควรจัดให้มีการจัดทำผลิตภัณฑ์โดยการนำภูมิปัญญหาท้องถิ่นมาใช้และจำหน่ายในชุมชน |
||
| คุณค่าที่เกิดขึ้น ประเด็น | ผลที่เกิดขึ้น | รายละเอียด/การจัดการ | หลักฐาน/แหล่งอ้างอิง | แนวทางการพัฒนาต่อ | |
| ใช่ | ไม่ใช่ | ||||
| 8. พฤติกรรมการจัดการตนเอง ครอบครัว ชุมชน | -การจัดการตนเองและคนในครอบครัวเมื่อเจ็บป่วย ได้แก่ การนำสมุนไพรที่มีรอบบ้านมาใช้รักษาโรคแทนการใช้ยาแผนปัจจุบัน รวมถึงการนำภูมิปัญญาท้องถิ่นที่มีอยู่มาใช้เพื่อป้องกันการเกิดโรคต่างๆในชุมชน เช่น การปลูกตระไคร้รอบบ้าน เพื่อป้องกันยุง |
สถิติการใช้สมุนไพรรักษาโรค |
- |
||
| คุณค่าที่เกิดขึ้น ประเด็น | ผลที่เกิดขึ้น | รายละเอียด/การจัดการ | หลักฐาน/แหล่งอ้างอิง | แนวทางการพัฒนาต่อ | |
| ใช่ | ไม่ใช่ | ||||
| 9. อื่นๆ |
|
|
|
||
3. การสร้างสภาพแวดล้อมที่เอื้อต่อสุขภาพ (กายภาพ สังคม และเศรษฐกิจ) |
|||||
| คุณค่าที่เกิดขึ้น ประเด็น | ผลที่เกิดขึ้น | รายละเอียด/การจัดการ | หลักฐาน/แหล่งอ้างอิง | แนวทางการพัฒนาต่อ | |
| ใช่ | ไม่ใช่ | ||||
| 1. กายภาพ เช่น มีการจัดการขยะ ป่า น้ำ การใช้สารเคมีเกษตร และการสร้างสิ่งแวดล้อมในครัวเรือนที่ถูกสุขลักษณะ | 1.การจัดการปลูกพืชสมุนไพรรอบบ้านแทนการปลูกไม่้ประดับ เช่น การนำตระไคร้มาปลูกริมรั้ว 2.การจัดให้มีการนำสมุนไพรมาใช้กำจัด/ควบคุมกลินอับในบ้านแทนการใช้สารเคมี เช่น การนำมะนาว มะกรูด ผิวส้มโอ มาใช้กำจัดกลิ่นไม่พึงประสงค์ |
รูปถ่าย |
ควรจัดให้มีการสร้างสิ่งแวดล้อมที่เอื้อต่อการดูแลสุขภาพทุกครัวเรือนในชุมชน |
||
| คุณค่าที่เกิดขึ้น ประเด็น | ผลที่เกิดขึ้น | รายละเอียด/การจัดการ | หลักฐาน/แหล่งอ้างอิง | แนวทางการพัฒนาต่อ | |
| ใช่ | ไม่ใช่ | ||||
| 2. สังคม เช่น มีความปลอดภัยในชีวิตและทรัพย์สิน ลดการเกิดอุบัติเหตุ ครอบครัวอบอุ่น การจัดสภาพแวดล้อมที่เอื้อต่อเด็ก เยาวชน และกลุ่มวัยต่าง ๆ มีพื้นที่สาธารณะ/พื้นที่ทางสังคม เพื่อเอื้อต่อการส่งเสริมสุขภาพของคนในชุมชน มีการใช้ศาสนา/วัฒนธรรมเป็นฐานการพัฒนา | -ความปลอดภัยในชีวิต ได้แก่ การนำวัตถุดิบ/สมุนไพรที่มีมาใช้แทนยา ทำให้ลดปริมาณปริมาณสารเคมีในร่างกาย
-การจัดสภาพแวดล้อมที่เอื้อต่อสุขภาพของเด็ก เยาวชน ได้แก่ การปลูกพืชสมุนไพรใกล้ครัว ส่งผลให้เด็กลดการเกิดโรค เช่น การปลูกตระไคร้หอมไล่ยุงตัวแก่ ซึ่งเป็นพาหะนำการเกิดโรคไข้เลือดออก
-พื้นที่สาธารณะในชุมชน ได้แก่ การส่งเสริมให้คนในชุมชนปลูกสมุนไพรตามไหล่ทางหรือสถานที่สำคัญของชุมชน |
รูปภาพ |
ควรจัดให้มีการบันทึกหรือนำเผยแพร่ต่อรุ่นลูกหลาน |
||
| คุณค่าที่เกิดขึ้น ประเด็น | ผลที่เกิดขึ้น | รายละเอียด/การจัดการ | หลักฐาน/แหล่งอ้างอิง | แนวทางการพัฒนาต่อ | |
| ใช่ | ไม่ใช่ | ||||
| 3. เศรษฐกิจสร้างสรรค์สังคม /สร้างอาชีพ / เพิ่มรายได้ | การนำสมุนไพรมาทำลูกประคบเพื่อลดหรือเบาเทาอาการปวด มาจำหน่ายในชุมชน |
การจำหน่ายลูกประคบ |
จัดทำให้เกิดเป้นสินค้าโอทอปของชุมชนเพื่อสร้างรายได้ให้กับคนในชุมชน |
||
| คุณค่าที่เกิดขึ้น ประเด็น | ผลที่เกิดขึ้น | รายละเอียด/การจัดการ | หลักฐาน/แหล่งอ้างอิง | แนวทางการพัฒนาต่อ | |
| ใช่ | ไม่ใช่ | ||||
| 4. มีการบริการสุขภาพทางเลือก และมีช่องทางการเข้าถึงระบบบริการสุขภาพ | การจัดบริการสุขภาพทางเลือกแบบแผนโบราณ โดยช่องทางการเข้าถึงได้แก่ โซเชียลมีเดีย และผ่านผู้นำในการประชุมหมู่บ้านเพื่อให้ประชาชนเข้าถึงการรับองค์ความรู้ด้านการใช้สมุนไพรพื้นบ้าน |
-แบบบันทึกการประชุม -แบบสอบถามการเข้าถึงบริการสุขภาพ |
ควรจัดให้มีการเข้าถึงบริการสุขภาพช่องทางอื่นๆ เช่น แอพพลิเคชัน |
||
| คุณค่าที่เกิดขึ้น ประเด็น | ผลที่เกิดขึ้น | รายละเอียด/การจัดการ | หลักฐาน/แหล่งอ้างอิง | แนวทางการพัฒนาต่อ | |
| ใช่ | ไม่ใช่ | ||||
| 5. อื่นๆ |
|
|
|
||
4. การพัฒนานโยบายสาธารณะที่เอื้อต่อสุขภาวะ |
|||||
| คุณค่าที่เกิดขึ้น ประเด็น | ผลที่เกิดขึ้น | รายละเอียด/การจัดการ | หลักฐาน/แหล่งอ้างอิง | แนวทางการพัฒนาต่อ | |
| ใช่ | ไม่ใช่ | ||||
| 1. มีกฎ / กติกา ของกลุ่ม ชุมชน | ยังไม่เกิด |
|
ควรจัดให้มีกฎหรือกติการเกิดขึ้นในครัวเรือนหรือชุมชน เช่น เมื่อเจ็บป่วย ต้องใช้สมุนไพรพื้นบ้านก่อนใช้ยาแผนปัจจุบันทุกครัวเรือน |
||
| คุณค่าที่เกิดขึ้น ประเด็น | ผลที่เกิดขึ้น | รายละเอียด/การจัดการ | หลักฐาน/แหล่งอ้างอิง | แนวทางการพัฒนาต่อ | |
| ใช่ | ไม่ใช่ | ||||
| 2. มีมาตรการทางสังคมของกลุ่ม ชุมชน | ยังไม่มี |
|
จัดให้มีมาตรการการใช้สมุนไพรพื้นบ้านในชุมชนให้เป็นลายลักษณ์อักษร เช่น มาตรการการปลูกผักพื้นบ้านใกล้ครัวทุกครอบครัว อย่างน้อย 1 ต้น |
||
| คุณค่าที่เกิดขึ้น ประเด็น | ผลที่เกิดขึ้น | รายละเอียด/การจัดการ | หลักฐาน/แหล่งอ้างอิง | แนวทางการพัฒนาต่อ | |
| ใช่ | ไม่ใช่ | ||||
| 3. มีธรรมนูญของชุมชน | ไม่มี |
|
ควรจัดให้เกิดธรรมนูณของหมู่บ้านที่ได้มาจากการมีส่วนร่วมของคนในชุมชนอย่างแท้จริง |
||
| คุณค่าที่เกิดขึ้น ประเด็น | ผลที่เกิดขึ้น | รายละเอียด/การจัดการ | หลักฐาน/แหล่งอ้างอิง | แนวทางการพัฒนาต่อ | |
| ใช่ | ไม่ใช่ | ||||
| 4. อื่นๆ เช่น ออกเป็นข้อบัญญัติท้องถิ่น ฯลฯ | มีการสนับสนุนงบประมาณจากกองทุนตำบล |
|
ท้องถิ่น ควรจัดให้มีข้อบัญญัติเรื่องการนำสมุนไพรมาใช้ในครัวเรือนเป็นลายลักษณ์อักษร ที่สามารถประเมินผลการดำเนินงานได้ |
||
5. เกิดกระบวนการชุมชน |
|||||
| คุณค่าที่เกิดขึ้น ประเด็น | ผลที่เกิดขึ้น | รายละเอียด/การจัดการ | หลักฐาน/แหล่งอ้างอิง | แนวทางการพัฒนาต่อ | |
| ใช่ | ไม่ใช่ | ||||
| 1. เกิดการเชื่อมโยงประสานงานระหว่างกลุ่ม / เครือข่าย (ใน และหรือนอกชุมชน) | เกิดการดำเนินงานร่วมกันกับกลุ่มเครือข่ายต่างๆ เช่น กลุ่มผู้นำชุมชน อสม. เจ้าหน้าที่รัฐ และประชาชนในชุมชน ในการดำเนินกิจกรรมเกี่ยวกับการแก้ไขปัญหาหรือรณรงค์การใช้สมุนไพรพื้นบ้านในชุมชน |
รูปถ่าย แบบบันทึกการประชุม |
ควรจัดให้มีทีมสมุนไพรในตำบล โดยมีหน่วยงานของเอกชนเข้าร่วมในการดำเนินกิจกรรมด้วย |
||
| คุณค่าที่เกิดขึ้น ประเด็น | ผลที่เกิดขึ้น | รายละเอียด/การจัดการ | หลักฐาน/แหล่งอ้างอิง | แนวทางการพัฒนาต่อ | |
| ใช่ | ไม่ใช่ | ||||
| 2. การเรียนรู้การแก้ปัญหาชุมชน (การประเมินปัญหา การวางแผน การปฏิบัติการ และการประเมิน) | มีการดำเนินงานและการเรียนรู้ร่วมกันกับเครือข่าย ดังนี้ 1.การนำข้อมูลในุชมชน(วัตถุดิบสมุนไพรพื้นบ้านในชุมชน)มาวิเคราะห์ร่วมกัน 2.เกิดกระบวนการ การวางแผนการดำเนินงาน การแบ่งโซนหน้าที่รับผิดชอบ และการร่วมกันประเมินผลลัพท์ที่เกิดต่อตนเอง ครอบครัว ชุมชน โดยการประเมินทั้งก่อนการดำเนินกิจกรรม ระหว่างการดำเนินกิจกรรม และหลังการดำเนินกิจกรรม เพื่อดูการเปลี่ยนแปลงในแต่ละช่วงเวลา |
1.รูปถ่าย 2.กระบวนการดำเนินงาน |
จัดให้มีกระบวนการเรียนรู้ร่วมกันหลังดำเนินกิจกรรมแก่คนในชุมชน โดยการคืนข้อมูลกลับสู่ชุมชนและร่วมหาแนวทางการแก้ไข |
||
| คุณค่าที่เกิดขึ้น ประเด็น | ผลที่เกิดขึ้น | รายละเอียด/การจัดการ | หลักฐาน/แหล่งอ้างอิง | แนวทางการพัฒนาต่อ | |
| ใช่ | ไม่ใช่ | ||||
| 3. การใช้ประโยชน์จากทุนในชุมชน เช่น การระดมทุน การใช้ทรัพยากรบุคคลในชุมชน | การนำทุนชุมชน ด้านทรัพยากรเงินมาใช้ เช่น กลุ่มออมทรัพย์ |
-รูปถ่ายการอบรมให้ความรู้ของปราชญ์แก่คนในชุมชน |
ควรจัดให้เกิด ปราชญ์น้อยในชุมชน คือการนำผู้ที่มีความรู้ถ่ายทอดสู่ลูกหลาน |
||
| คุณค่าที่เกิดขึ้น ประเด็น | ผลที่เกิดขึ้น | รายละเอียด/การจัดการ | หลักฐาน/แหล่งอ้างอิง | แนวทางการพัฒนาต่อ | |
| ใช่ | ไม่ใช่ | ||||
| 4. มีการขับเคลื่อนการดำเนินงานของกลุ่มและชุมชนที่เกิดจากโครงการอย่างต่อเนื่อง | มีการขับเคลื่อนการดำเนินงานอย่างต่อเนื่อง เช่น ชมรมผู้สูงอายุ นำความรู้ที่ได้ นำไปขยายต่อเนื่องในชุมชนแก่ผู้สูงอายุติดบ้านติดเตียง |
-รูปภาพ |
ควรจัดให้มีกลุ่มเกิดขึ้นในหมู่บ้าน หรือจัดให้มีหมู่บ้านตัวอย่างด้านการใช้สมุนไพรพื้นบ้าน |
||
| คุณค่าที่เกิดขึ้น ประเด็น | ผลที่เกิดขึ้น | รายละเอียด/การจัดการ | หลักฐาน/แหล่งอ้างอิง | แนวทางการพัฒนาต่อ | |
| ใช่ | ไม่ใช่ | ||||
| 5. เกิดกระบวนการจัดการความรู้ในชุมชน | ชุมชนเกิดองค์ความรู้ด้านการนำสมุนไพรรอบรั้วบ้านมาปรับใช้ โดยคนในชุมชนหันมาปลูกพืชสมุนไพรรอบรั้วมากขึ้น พร้อมทั้งมีแหล่งเรียนรู้ในชุมชน เช่น สวนสมุนไพร ม.ุ6 |
รูปภาพ |
- |
||
| คุณค่าที่เกิดขึ้น ประเด็น | ผลที่เกิดขึ้น | รายละเอียด/การจัดการ | หลักฐาน/แหล่งอ้างอิง | แนวทางการพัฒนาต่อ | |
| ใช่ | ไม่ใช่ | ||||
| 6. เกิดทักษะในการจัดการโครงการ เช่น การใช้ข้อมูลในการตัดสินใจ การทำแผนปฏิบัติการ | ทีมผู้ดำเนินโครงการเกิดทักษะการเขียนแผนงานโครงการที่ครอบคลุม ตลอดจนสามารถตัดสินใจในการนำข้อมูลที่มีอยู่มาใช้แก้ไขปัญหาของชุมชนได้ตรงจุด แต่ยังขาดการนำปัญหาสุขภาพมาวิเคราะห์ปัญหาที่มีอยู่ในชุมชน |
แผนงานโครงการ |
ควรจัดให้มีรูปแบบการเขียนโครงการที่ประชาชนทั่วไปสามารถเข้าใจได้ง่ายและรวดเร็ว |
||
| คุณค่าที่เกิดขึ้น ประเด็น | ผลที่เกิดขึ้น | รายละเอียด/การจัดการ | หลักฐาน/แหล่งอ้างอิง | แนวทางการพัฒนาต่อ | |
| ใช่ | ไม่ใช่ | ||||
| 7. อื่นๆ |
|
|
|
||
6. มิติสุขภาวะปัญญา / สุขภาวะทางจิตวิญญาณ |
|||||
| คุณค่าที่เกิดขึ้น ประเด็น | ผลที่เกิดขึ้น | รายละเอียด/การจัดการ | หลักฐาน/แหล่งอ้างอิง | แนวทางการพัฒนาต่อ | |
| ใช่ | ไม่ใช่ | ||||
| 1. ความรู้สึกภาคภูมิใจในตัวเอง / กลุ่ม / ชุมชน | ภูมิใจที่ตนเองมีความรู้ด้านการใช้สมุนไพรพื้นบ้านและสามารถถ่ายทอดความรู้ที่มีอยู่แก่คนในครอบครัวและชุมชนได้ ตลอดจนสามารถดูแลครอบครัวให้ปลอดภัยจากโรคต่างๆได้ |
ระดับความรู้ความเข้าใจในการใช้สมุนไพรพื้นบ้าน |
ควรมีการต่อยอดด้านการพัฒนาองค์ความรู้ของตนเองทุกๆปี |
||
| คุณค่าที่เกิดขึ้น ประเด็น | ผลที่เกิดขึ้น | รายละเอียด/การจัดการ | หลักฐาน/แหล่งอ้างอิง | แนวทางการพัฒนาต่อ | |
| ใช่ | ไม่ใช่ | ||||
| 2. การเห็นประโยชน์ส่วนรวมและส่วนตนอย่างสมดุล | การใช้ความรู้ที่มีอยู่มาพัฒนาตนเองให้เกิดประโยชน์กับตนเองและการให้ประโยชน์แก่คนในชุมชน ด้วยการถ่ายทอดความรู้ที่มีอยู่ให้เกิดทักษะเหมือนตนเอง |
-แบบบันทึกการถ่ายทอดความรู้สู่ชุมชน |
ควจจัดให้มีเวทีการคืนข้อมูล(ด้านประโยชน์)ในชุมชนหรือการถ่ายทอดความรู้สู่คนในชุมชนใให้ประชาชนได้รับประโยชน์สูงสุด |
||
| คุณค่าที่เกิดขึ้น ประเด็น | ผลที่เกิดขึ้น | รายละเอียด/การจัดการ | หลักฐาน/แหล่งอ้างอิง | แนวทางการพัฒนาต่อ | |
| ใช่ | ไม่ใช่ | ||||
| 3. การใช้ชีวิตอย่างเรียบง่าย และพอเพียง | การนำสมุนไพรมาใช้ในชีวิตประจำวัน ทั้งการบริโภคอาหาร และการดูแลสุขภาพทางกายภาพ เช่น การนำสมุนไพรมาปรุงอาหารกินเอง |
แบบสอบถามพฤติกรรมการใช้สมุนไพรในชีวิตประจำวัน |
จัดให้มีแผนพัฒนาชุมชน/หมุ่บ้าน ด้านเศรษฐพอเพียง การนำสมุนไพรพื้นบ้านมาใช้ |
||
| คุณค่าที่เกิดขึ้น ประเด็น | ผลที่เกิดขึ้น | รายละเอียด/การจัดการ | หลักฐาน/แหล่งอ้างอิง | แนวทางการพัฒนาต่อ | |
| ใช่ | ไม่ใช่ | ||||
| 4. ชุมชนมีความเอื้ออาทร | คนในชุมชนมีการหยิบยื่นสมุนไพรพื้นบ้านให้แก่กัน รวมถึงการเเลกเปลี่ยนประสบการณ์การนำสมุนไพรมาใช้ในชีวิตประจำวันของแต่ละบุคคล |
-แบบบันทึกกิจกรรม |
จัดให้มีโครงการหรือกิจกรรม สมุนไพรเคลื่อนที่ โดยการนำสมุนไพรแต่ละบ้านมาแลกเปลี่ยนหรือแลกกันเพื่อให้ทุกครัวเรือนมีสมุนไพรที่หลากหลายชนิด |
||
| คุณค่าที่เกิดขึ้น ประเด็น | ผลที่เกิดขึ้น | รายละเอียด/การจัดการ | หลักฐาน/แหล่งอ้างอิง | แนวทางการพัฒนาต่อ | |
| ใช่ | ไม่ใช่ | ||||
| 5. มีการตัดสินใจโดยใช้ฐานปัญญา | การได้รับองค์ความรู้ด้านการใช้สมุนไพรที่ถูกวิธี สามารถนำความรู้ที่มีอยู่มาปรับใช้ในชีวิตประจำวัน ตลอดจนสามารถตัดสินใจในการแก้ไขปัญหา/การเลือกใช้ประเภทของสมุนไพรอย่างเหมาะสมหรือสามารถตัดสินใจการนำข้อมูลที่มีอยู่สู่การต่อยอดการพัฒนาชุมชนได้อย่างสมเหตุสมผล |
-แบบประเมินผลการนำความรู้ไปใช้ประโยชน์ |
จัดให้มีรูปแบบการประเมินผลลัพท์ด้านการนำองค์ความรู้ที่มีอยู่ต่อยอดในการพัฒนาตนเองและชุมชนแบบมีลายลักษณ์อักษร |
||
| คุณค่าที่เกิดขึ้น ประเด็น | ผลที่เกิดขึ้น | รายละเอียด/การจัดการ | หลักฐาน/แหล่งอ้างอิง | แนวทางการพัฒนาต่อ | |
| ใช่ | ไม่ใช่ | ||||
| 6. อื่นๆ |
|
|
|
||