กองทุนสุขภาพตำบล - กองทุนหลักประกันสุขภาพท้องถิ่น - กปท

ด้านกายภาพ :
เกิดความรู้ใหม่เกี่ยวกับการเลือกชนิดของพืชสมุนไพรไทยและส่วนประกอบของพืช ที่สามารถนำมาใช้เป็นสมุนไพรได้ เช่นส้มป่อย ใช้ใบ ช่วยชะล้างสิ่งสกปรกด้านจิตใจ
และรู้จักการทำวิธีลูกประคบสมุนไพรไทยใช้เองที่บ้านได้

ด้านจิตใจ ไม่มี ด้านสังคม ไม่มี ด้านปัญญา ไม่มี

แบบประเมินความรู้

ควรจะให้ความรู้ทางพืชสมุนไพรไทยพื้นบ้านผ่านแอพพลิเคชั่นที่สามารถเข้าถึงง่ายและเข้าใจง่าย

เกิดการทำ ลูกประคบสมุนไพร (สมุนไพรที่ได้จากชุมชน)

ลูกประคบ

ควรมีจะพัฒนากระบวนการทำลูกประคบแบบแห้ง (การตากแห้ง) เพราะจพสามารถเก็บอายุการใช้งานได้นานขึ้น

เกิดกระบวนการการมีส่วนร่วมของคนในชุมชน ในการนำใช้วัตถุดิบที่มีในชุมชน(สมุนไพรพื้นบ้าน)มาสร้างมูลค่าแก่คนในชุมชน

รูปภาพ

ควรจัดตั้งกลุ่ม/จัดตั้งเป็นตำบลสมุนไพรไทย เพื่อให้ส่งเสริมให้ประชาชนหันมาปลูก ใช้เป็นอาหารและยารักษาโรค

ระบบการดำเนินการแบ่งเป็นโซนหน้าที่รับผิดชอบตามความสามารถของแต่ละบุคคล โดยมีกระบวนการดำเนินงานดังนี้ 1.การวิเคราะห์ข้อมูล (วัตถุดิบที่มีในชุมชน และทรัพยากรด้านบุคคลในชุมชน) 2.การหาแนวทางการดำเนินงาน 3.การแบ่งหน้าที่รับผิดชอบการดำเนินงาน 4.การปฏิบัติร่วมกัน 5.การประเมินผลการดำเนินงาน

1.รูปภาพ 2.แบบบันทึกการประชุม

ควรจัดให้มีระบบการดำเนินงานแบบ Cluster

ยังไม่เกิด

-

ควรจัดให้มีกลุ่มสมุนไพรไทยในชุมชนหรือชมรมเกิดขึ้นในชุมชน

ไม่มี

-

จัดให้มีแหล่งเรียนรู้เกิดขึ้นในชุมชน เช่น ชุมชนสมุนไพรไทยตัวอย่าง

การปรับเปลี่ยนพฤติกรรมด้านการดูแลสุขภาพของตนเอง ด้วยวิธีการออกกำลังกาย และการใช้สมุนไพรมาประคบเพื่อบรรเทาอาการปวดหรือเข็ดขัดยอก

รูปภาพ

ควรจัดให้มีแผนการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมของตนเองและคนใสครอบครัวแบบมีลายลักษณ์อักษรและสามารถประเมินผลการปรับเปลี่ยนได้

การนำสมุนไพรไทยพื้นที่ที่มีอยู่รอบรั้วมาบริโภคในเมนูอาหารหรือการนำมาใช้รักษาโรคแทนการกินยา/ใช้ยาแผนปัจจุบัน

-เมนูอาหาร

ควรมีการถ่ายทอดการนำเมนูอาหารที่มีพืชสมุนไพรไทยให้แก่เพื่อนบ้านหรือชุมชน

ไม่มี

ไม่มี

ไม่มี

สมุนไพรไทยบางชนิดสามารถลดความยากการบุหรี่หรือเหล้า ส่งผลทำให้พฤติกรรมการสูบบุหรี่ลดน้อยลง

-สถิติจำนวนการสูบบุหรี่ต่อมวน/วัน

ควรจัดให้มีการนำสมุนไพรมาประดิษฐ์เป็นผลิตภัณฑ์เพื่อลดหรือเลิกการสูบหรี่ เช่น ลูกอมดอกหญ้าขาว

การนำสมุนไพรไทย เช่น ไหลเผือก ใช้ในการเพิ่มสมรรถภาพทางเพศทดแทนการใช้ยาปัจจุบันเพื่อลดการเกิดอันตรายในชีวิต

-

-

การนำส่วนประกอบของพืชสมุนไพร เช่น ผิวมะกรูด ตระไคร้หอม มาบรรเทาอาการมึนงง ทำให้ผ่อนคลาย ลดภาวะความเครียดได้

แบบประเมินความเครียด

จัดให้มีผลิตภัณฑ์การนำสมุนไพรมาทำเป็นน้ำมันนวดหรือน้ำมันเบาเทาอาการปวดศรีษะ

วิถีชีวิตแบบพอเพียง โดยการนำสมุนไพรที่มีอยู่รอบบ้านมาใช้ดำรงชีวิตประจำวัน เช่น การนำใยบวบและมะขามเปียก มาใช้ในการขัดผิว/ทำความสะอาด กระจัดสิ่งสกปรกของจากร่างกาย เป็นต้น

-แบบประเมินพฤติกรรมการใช้ภูมิปัญญาท้องถิ่นในชีวิตประจำวัน

ควรจัดให้มีการจัดทำผลิตภัณฑ์โดยการนำภูมิปัญญหาท้องถิ่นมาใช้และจำหน่ายในชุมชน

-การจัดการตนเองและคนในครอบครัวเมื่อเจ็บป่วย ได้แก่ การนำสมุนไพรที่มีรอบบ้านมาใช้รักษาโรคแทนการใช้ยาแผนปัจจุบัน รวมถึงการนำภูมิปัญญาท้องถิ่นที่มีอยู่มาใช้เพื่อป้องกันการเกิดโรคต่างๆในชุมชน เช่น การปลูกตระไคร้รอบบ้าน เพื่อป้องกันยุง

สถิติการใช้สมุนไพรรักษาโรค

-

1.การจัดการปลูกพืชสมุนไพรรอบบ้านแทนการปลูกไม่้ประดับ เช่น การนำตระไคร้มาปลูกริมรั้ว 2.การจัดให้มีการนำสมุนไพรมาใช้กำจัด/ควบคุมกลินอับในบ้านแทนการใช้สารเคมี เช่น การนำมะนาว มะกรูด ผิวส้มโอ มาใช้กำจัดกลิ่นไม่พึงประสงค์

รูปถ่าย

ควรจัดให้มีการสร้างสิ่งแวดล้อมที่เอื้อต่อการดูแลสุขภาพทุกครัวเรือนในชุมชน

-ความปลอดภัยในชีวิต ได้แก่ การนำวัตถุดิบ/สมุนไพรที่มีมาใช้แทนยา ทำให้ลดปริมาณปริมาณสารเคมีในร่างกาย -การจัดสภาพแวดล้อมที่เอื้อต่อสุขภาพของเด็ก เยาวชน ได้แก่ การปลูกพืชสมุนไพรใกล้ครัว ส่งผลให้เด็กลดการเกิดโรค เช่น การปลูกตระไคร้หอมไล่ยุงตัวแก่ ซึ่งเป็นพาหะนำการเกิดโรคไข้เลือดออก -พื้นที่สาธารณะในชุมชน ได้แก่ การส่งเสริมให้คนในชุมชนปลูกสมุนไพรตามไหล่ทางหรือสถานที่สำคัญของชุมชน
-ด้านศาสนา ได้แก่ การนำสมุนไพรที่มีอยู่ในบัญญัติของศาสนามาใช้ในการป้องกันและรักษาโรค เช่น การใช้อินทผาลัมในพิธีเปิดปากในเด็กแรกคลอด -ด้านวัฒนธรรม ได้แก่ การนำสมุนไพรพื้นบ้านมาใช้ในกิจกรรม พิธีต่างๆ เช่น การนำหมากพลู มาใช้ในงานมงคล เป็นต้น

รูปภาพ

ควรจัดให้มีการบันทึกหรือนำเผยแพร่ต่อรุ่นลูกหลาน

การนำสมุนไพรมาทำลูกประคบเพื่อลดหรือเบาเทาอาการปวด มาจำหน่ายในชุมชน

การจำหน่ายลูกประคบ

จัดทำให้เกิดเป้นสินค้าโอทอปของชุมชนเพื่อสร้างรายได้ให้กับคนในชุมชน

การจัดบริการสุขภาพทางเลือกแบบแผนโบราณ โดยช่องทางการเข้าถึงได้แก่ โซเชียลมีเดีย และผ่านผู้นำในการประชุมหมู่บ้านเพื่อให้ประชาชนเข้าถึงการรับองค์ความรู้ด้านการใช้สมุนไพรพื้นบ้าน

-แบบบันทึกการประชุม -แบบสอบถามการเข้าถึงบริการสุขภาพ

ควรจัดให้มีการเข้าถึงบริการสุขภาพช่องทางอื่นๆ เช่น แอพพลิเคชัน

ยังไม่เกิด

ควรจัดให้มีกฎหรือกติการเกิดขึ้นในครัวเรือนหรือชุมชน เช่น เมื่อเจ็บป่วย ต้องใช้สมุนไพรพื้นบ้านก่อนใช้ยาแผนปัจจุบันทุกครัวเรือน

ยังไม่มี

จัดให้มีมาตรการการใช้สมุนไพรพื้นบ้านในชุมชนให้เป็นลายลักษณ์อักษร เช่น มาตรการการปลูกผักพื้นบ้านใกล้ครัวทุกครอบครัว อย่างน้อย 1 ต้น

ไม่มี

ควรจัดให้เกิดธรรมนูณของหมู่บ้านที่ได้มาจากการมีส่วนร่วมของคนในชุมชนอย่างแท้จริง

มีการสนับสนุนงบประมาณจากกองทุนตำบล

ท้องถิ่น ควรจัดให้มีข้อบัญญัติเรื่องการนำสมุนไพรมาใช้ในครัวเรือนเป็นลายลักษณ์อักษร ที่สามารถประเมินผลการดำเนินงานได้

เกิดการดำเนินงานร่วมกันกับกลุ่มเครือข่ายต่างๆ เช่น กลุ่มผู้นำชุมชน อสม. เจ้าหน้าที่รัฐ และประชาชนในชุมชน ในการดำเนินกิจกรรมเกี่ยวกับการแก้ไขปัญหาหรือรณรงค์การใช้สมุนไพรพื้นบ้านในชุมชน

รูปถ่าย แบบบันทึกการประชุม

ควรจัดให้มีทีมสมุนไพรในตำบล โดยมีหน่วยงานของเอกชนเข้าร่วมในการดำเนินกิจกรรมด้วย

มีการดำเนินงานและการเรียนรู้ร่วมกันกับเครือข่าย ดังนี้ 1.การนำข้อมูลในุชมชน(วัตถุดิบสมุนไพรพื้นบ้านในชุมชน)มาวิเคราะห์ร่วมกัน 2.เกิดกระบวนการ การวางแผนการดำเนินงาน การแบ่งโซนหน้าที่รับผิดชอบ และการร่วมกันประเมินผลลัพท์ที่เกิดต่อตนเอง ครอบครัว ชุมชน โดยการประเมินทั้งก่อนการดำเนินกิจกรรม ระหว่างการดำเนินกิจกรรม และหลังการดำเนินกิจกรรม เพื่อดูการเปลี่ยนแปลงในแต่ละช่วงเวลา

1.รูปถ่าย 2.กระบวนการดำเนินงาน

จัดให้มีกระบวนการเรียนรู้ร่วมกันหลังดำเนินกิจกรรมแก่คนในชุมชน โดยการคืนข้อมูลกลับสู่ชุมชนและร่วมหาแนวทางการแก้ไข

การนำทุนชุมชน ด้านทรัพยากรเงินมาใช้ เช่น กลุ่มออมทรัพย์
ด้านพรัพยากรบุคคล เช่น นำผู้ที่มีความรู้เรื่องภูมิปัญญาหรือปราชญ์ของหมู่บ้านมาให้คำแนะนำแก่คนในชุมชน

-รูปถ่ายการอบรมให้ความรู้ของปราชญ์แก่คนในชุมชน

ควรจัดให้เกิด ปราชญ์น้อยในชุมชน คือการนำผู้ที่มีความรู้ถ่ายทอดสู่ลูกหลาน

มีการขับเคลื่อนการดำเนินงานอย่างต่อเนื่อง เช่น ชมรมผู้สูงอายุ นำความรู้ที่ได้ นำไปขยายต่อเนื่องในชุมชนแก่ผู้สูงอายุติดบ้านติดเตียง

-รูปภาพ

ควรจัดให้มีกลุ่มเกิดขึ้นในหมู่บ้าน หรือจัดให้มีหมู่บ้านตัวอย่างด้านการใช้สมุนไพรพื้นบ้าน

ชุมชนเกิดองค์ความรู้ด้านการนำสมุนไพรรอบรั้วบ้านมาปรับใช้ โดยคนในชุมชนหันมาปลูกพืชสมุนไพรรอบรั้วมากขึ้น พร้อมทั้งมีแหล่งเรียนรู้ในชุมชน เช่น สวนสมุนไพร ม.ุ6

รูปภาพ

-

ทีมผู้ดำเนินโครงการเกิดทักษะการเขียนแผนงานโครงการที่ครอบคลุม ตลอดจนสามารถตัดสินใจในการนำข้อมูลที่มีอยู่มาใช้แก้ไขปัญหาของชุมชนได้ตรงจุด แต่ยังขาดการนำปัญหาสุขภาพมาวิเคราะห์ปัญหาที่มีอยู่ในชุมชน

แผนงานโครงการ

ควรจัดให้มีรูปแบบการเขียนโครงการที่ประชาชนทั่วไปสามารถเข้าใจได้ง่ายและรวดเร็ว

ภูมิใจที่ตนเองมีความรู้ด้านการใช้สมุนไพรพื้นบ้านและสามารถถ่ายทอดความรู้ที่มีอยู่แก่คนในครอบครัวและชุมชนได้ ตลอดจนสามารถดูแลครอบครัวให้ปลอดภัยจากโรคต่างๆได้

ระดับความรู้ความเข้าใจในการใช้สมุนไพรพื้นบ้าน

ควรมีการต่อยอดด้านการพัฒนาองค์ความรู้ของตนเองทุกๆปี

การใช้ความรู้ที่มีอยู่มาพัฒนาตนเองให้เกิดประโยชน์กับตนเองและการให้ประโยชน์แก่คนในชุมชน ด้วยการถ่ายทอดความรู้ที่มีอยู่ให้เกิดทักษะเหมือนตนเอง

-แบบบันทึกการถ่ายทอดความรู้สู่ชุมชน

ควจจัดให้มีเวทีการคืนข้อมูล(ด้านประโยชน์)ในชุมชนหรือการถ่ายทอดความรู้สู่คนในชุมชนใให้ประชาชนได้รับประโยชน์สูงสุด

การนำสมุนไพรมาใช้ในชีวิตประจำวัน ทั้งการบริโภคอาหาร และการดูแลสุขภาพทางกายภาพ เช่น การนำสมุนไพรมาปรุงอาหารกินเอง

แบบสอบถามพฤติกรรมการใช้สมุนไพรในชีวิตประจำวัน

จัดให้มีแผนพัฒนาชุมชน/หมุ่บ้าน ด้านเศรษฐพอเพียง การนำสมุนไพรพื้นบ้านมาใช้

คนในชุมชนมีการหยิบยื่นสมุนไพรพื้นบ้านให้แก่กัน รวมถึงการเเลกเปลี่ยนประสบการณ์การนำสมุนไพรมาใช้ในชีวิตประจำวันของแต่ละบุคคล

-แบบบันทึกกิจกรรม

จัดให้มีโครงการหรือกิจกรรม สมุนไพรเคลื่อนที่ โดยการนำสมุนไพรแต่ละบ้านมาแลกเปลี่ยนหรือแลกกันเพื่อให้ทุกครัวเรือนมีสมุนไพรที่หลากหลายชนิด

การได้รับองค์ความรู้ด้านการใช้สมุนไพรที่ถูกวิธี สามารถนำความรู้ที่มีอยู่มาปรับใช้ในชีวิตประจำวัน ตลอดจนสามารถตัดสินใจในการแก้ไขปัญหา/การเลือกใช้ประเภทของสมุนไพรอย่างเหมาะสมหรือสามารถตัดสินใจการนำข้อมูลที่มีอยู่สู่การต่อยอดการพัฒนาชุมชนได้อย่างสมเหตุสมผล

-แบบประเมินผลการนำความรู้ไปใช้ประโยชน์

จัดให้มีรูปแบบการประเมินผลลัพท์ด้านการนำองค์ความรู้ที่มีอยู่ต่อยอดในการพัฒนาตนเองและชุมชนแบบมีลายลักษณ์อักษร