กองทุนสุขภาพตำบล - กองทุนหลักประกันสุขภาพท้องถิ่น - กปท

มะเร็งปากมดลูก (Cervical cancer) เป็นโรคมะเร็งที่พบได้บ่อยที่สุดของมะเร็งในผู้หญิงไทย มักพบในช่วงอายุ 30-70 ปี (พบได้สูงในช่วงอายุ 45-55 ปี) แต่ก็อาจพบได้ในคนที่มีอายุน้อย ๆ เช่น 20 ปี และในผู้สูงอายุตั้งแต่ 70 ปีขึ้นไปก็ได้ โดยผู้ป่วยส่วนใหญ่มักจะมีประวัติการมีเพศสัมพันธ์ตั้งแต่อายุยังน้อย (น้อยกว่า 17 ปี) มีคู่นอนหรือมีสามีหลายคน หรือมีสามีที่มีความสำส่อนทางเพศ ซึ่งเชื่อว่าจะทำให้เกิดความเสี่ยงต่อการติดเชื้อไวรัสเอชพีวี (HPV) ที่เป็นปัจจัยเสี่ยงสำคัญต่อการเกิดมะเร็งปากมดลูกได้ปัจจุบันยังไม่ทราบสาเหตุที่แน่ชัด แต่พบว่าสาเหตุสำคัญที่ทำให้เกิดมะเร็งปากมดลูก (หรือประมาณ 70% ของผู้ป่วยโรคนี้) มีสาเหตุมาจากการอักเสบเรื้อรังของปากมดลูกจากการติดเชื้อไวรัสเอชพีวี (Human papilloma virus – HPV) ชนิด 16 และ 18 ซึ่งเป็นคนละสายพันธุ์กับชนิดที่ทำให้เกิดหูดและหงอนไก่ ที่ส่วนใหญ่มาจากเชื้อไวรัสเอชพีวีชนิด 6 และ 11 โดยเชื้อไวรัสชนิดนี้จะติดต่อจากการมีเพศสัมพันธ์ที่ทำให้มีรอยถลอกของผิวหรือเยื่อบุในอวัยวะสืบพันธุ์ จึงทำให้เชื้อไวรัสสามารถเข้าไปอยู่ที่ปากมดลูก ทำให้ปากมดลูกเกิดการเปลี่ยนแปลงของเนื้อเยื่อหรือเซลล์ของปากมดลูก จนกลายเป็นเซลล์หรือเนื้อเยื่ออักเสบเรื้อรัง (ระยะก่อนเป็นมะเร็งปากมดลูก) และเป็นมะเร็งในที่สุด (เชื้อชนิดนี้ยังเป็นปัจจัยของการเกิดมะเร็งช่องปากและองคชาตได้ด้วย) โดยระยะเวลาตั้งแต่เริ่มมีการติดเชื้อไวรัสจนทำให้เกิดการเปลี่ยนแปลงเป็นมะเร็งนั้นจะใช้เวลาประมาณ 10-15 ปี (อาจจะเร็วหรือช้ากว่านี้ก็ได้) ดังนั้นเพื่อให้ประชาชนในเขตรับผิดชอบของโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลนาเกลือ ได้ตระหนักและเห็นความสำคัญในเรื่องนี้โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลนาเกลือจึงได้จัดทำโครงการนี้ขึ้น

จากการดำเนินงานตรวจคัดกรองมะเร็งเต้านมของโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลบาเจาะตรวจปีพ.ศ. 2559– 2561 จำนวน 1,368 ราย พบความผิดปกติที่ส่งพบแพทย์จำนวน 2 ราย สำหรับมะเร็งเต้านมพบความผิดปกติที่ไม่ใช่มะเร็งจำนวน 2 รายและมีผู้เสียชีวิตจากการเป็นมะเร็งเต้านมจำนวน ๒ ราย โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลบาเจาะเห็นความสำคัญในการป้องกันมากกว่าการรักษาโรค โดยเฉพาะการตรวจคัดกรองค้นหาโรคระยะแรกในสตรีกลุ่มเป้าหมายซึ่งเป็นวิธีหนึ่งที่สามารถลดอัตราอุบัติการณ์มะเร็งเต้านมและมะเร็งปากมดลูกรายใหม่ได้ โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลบาเจาะจึงได้จัดทำโครงการเฝ้าระวังและป้องกันมะเร็งปากมดลูกและมะเร็งเต้านมขึ้นโดยเน้นการให้ความรู้ความเข้าใจเรื่องโรคมะเร็งเต้านมและตรวจคัดกรองหาCellมะเร็งปากมดลูกขึ้น

1. เพื่อให้สตรีกลุ่มเป้าหมายมีความรู้เรื่องโรคมะเร็งเต้านมและมะเร็งปากมดลูกเป็นอย่างดี
2. เพื่อเพิ่มทักษะในการตรวจเต้านมด้วยตัวเอง
3. เพื่อให้สตรีกลุ่มเป้าหมายได้รับการตรวจคัดกรอง

1. กิจกรรมให้ความรู้และประชาสัมพันธ์โครงการ

1. จัดทำโครงการ เสนอโครงการเพื่อขออนุมัติ
2. ประสานหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง
3. กำหนดการจัดโครงการ
4. ประเมินผลโครงการ สรุปการประเมินผล

1. สตรีกลุ่มเป้าหมายมีความรู้และตระหนักในการดูแลสุขภาพตัวเอง
2. สตรีกลุ่มเป้าหมายเห็นความสำคัญในการตรวจคัดกรองมะเร็งเต้านมและมะเร็งปากมดลูก
   
3. สตรีกลุ่มเป้าหมายมีความรู้เรื่องการตรวจเต้านมด้วยตัวเอง