โครงการคัดกรองมะเร็งเต้านมและมะเร็งปากมดลูก
โครงการคัดกรองมะเร็งเต้านมและมะเร็งปากมดลูก
| ชื่อโครงการ/กิจกรรม | โครงการคัดกรองมะเร็งเต้านมและมะเร็งปากมดลูก | |
| รหัสโครงการ | 64-L4120-02-03 | |
| ชื่อองค์กรที่รับผิดชอบ | ชมรม อสม.บ้านซาไก | |
| วันที่อนุมัติ | 17 พฤศจิกายน 2563 | |
| ปี | 2564 | |
| ระยะเวลาดำเนินโครงการ | 1 ธันวาคม 2563 - 31 ตุลาคม 2566 | |
| งบประมาณ | 15,700.00 | |
| ผู้รับผิดชอบโครงการ | นางธนัทถา หมื่นวุ่นหนู | |
| พื้นที่ดำเนินการ | ตำบลบ้านแหร อำเภอธารโต จังหวัดยะลา |
ในปัจจุบันโรคมะเร็งปากมดลูกและมะเร็งเต้านมเป็นสาเหตุการตายจากโรคมะเร็งของสตรีในประเทศ ไทย ซึ่งทำให้เป็นปัญหาสาธารณสุขที่สำคัญ โดยเฉพาะโรคมะเร็งปากมดลูกเป็นมะเร็งที่พบมากเป็น อันดับหนึ่งของมะเร็งในสตรี พบได้ถึง ๓ คน ในประชากรหนึ่งแสนคน ในแต่ละปีมีผู้ป่วยด้วยโรคมะเร็งปาก มดลูกเสียชีวิต ประมาณ ๔,๕๐๐ ราย ส่วนใหญ่มีอายุประมาณ ๓๐ - ๕๐ ปี ซึ่งที่ผ่านมาใช้วิธีการตรวจมะเร็ง ปากมดลูกด้วยการตรวจ Pap Smear ถึงแม้กระบวนการตรวจเพื่อค้นหามะเร็งปากมดลูก จะง่าย สะดวก ราคาถูก แต่ยังพบว่าสตรีจำนวนมากไม่เห็นความสำคัญ มีทัศนคติ ที่ไม่ดีต่อการตรวจ Pap Smear ส่วนโรคมะเร็งเต้านม ผู้ป่วยมักไม่มีอาการ ผิดปกติในระยะเริ่มต้น ดังนั้นจึงมีความจำเป็นและสำคัญที่ต้องท้าการตรวจค้นหามะเร็งเต้านมใน ระยะเริ่มต้น การรักษามะเร็งเต้านมในปัจจุบันมีความก้าวหน้าไปมาก การค้นพบมะเร็งเต้านมในระยะเริ่มต้นสามารถรักษา ให้หายขาดได้และการรักษาอาจทำได้โดยการตัดเฉพาะก้อนมะเร็งออกไม่จ้าเป็นต้องผ่าตัดทั้งเต้านม ในทาง ตรงกันข้ามหากไม่มีการตรวจค้นหามะเร็งเต้านม รอจนกระทั่งมีอาการผิดปกติ มะเร็งอาจแพร่กระจายไปยัง อวัยวะอื่น ๆ แล้ว และไม่สามารถรักษาให้หายขาดได้
สถานการณ์ การตรวจคัดกรองมะเร็งปากมดลูกในสตรีกลุ่มเป้าหมายอายุ ๓๐ - ๖๐ ในเขตพื้นที่ รพ. สต.บ้านซาไก พบว่ากลุ่มเป้าหมาย 414 ราย ได้รับการตรวจคัดกรองมะเร็งปากมดลูก ปี 2563 จำนวน 112 ราย ร้อยละ 27.05 ซึ่งเป้าหมายใน 5 ปี ต้องครอบคลุมให้ได้ร้อยละ 100 กลุ่มคัดกรองมะเร็งปากมดลูกที่ยังไม่เข้ารับการตรวจฯจะเป็นกลุ่มที่ยาก ต่อการติดตามเข้ารับบริการ และการตรวจคัดกรองมะเร็งเต้านมด้วยตนเองกลุ่มป้าหมาย 35 ปีขึ้นไปจำนวน 486 ราย ได้รับการคัดกรองโดยตนเอง 436 ราย คิดเป็นร้อยละ 87.91 ( ข้อมูล HDC วันที่ กันยายน 2563) แต่จากการสุ่มที่ได้รับการประเมินจาก จนท. ผ่านการตรวจเพียงร้อยละ 20 สาเหตุไม่พบความผิดปกติ อาจเกิด จาก การตรวจที่ไม่ถูกต้อง เทคนิคหรือแบบการตรวจคัดกรองที่มีความซับซ้อนไม่เข้าใจ พร้อมทั้ง กลุ่มเป้าหมาย และ อสม. ยังขาดความรู้ความเข้าใจในเรื่องโรคมะเร็งปากมดลูกและมะเร็งเต้านม ดังนั้น ทีม อสม.เขตรับผิดชอบ รพ.สต.บ้านซาไก จึงได้จัดทำโครงการตรวจคัดกรองมะเร็งปากมดลูกและมะเร็งเต้านม ปี 2564 เพื่อใช้เป็นแนวทางในการสร้างเสริมพฤติกรรมการป้องกันโรคมะเร็งปากมดลูกและมะเร็งเต้านมแบบยั่งยืนต่อไป
- เพื่อหญิงวัยเจริญพันธ์อายุ 30-60 ปีได้รับการตรวจคัดกรองมะเร็งปากมดลูก
- หญิงวัยเจริญพันธ์อายุ 30-70 ปีได้รับการตรวจคัดกรองมะเร็งเต้านมด้วยตนร้อยละ 80
- เพื่อกลุ่มเป้าหมายที่มีอาการผิดปกติได้รับการรักษาโรคมะเร็งเต้านมและมะเร็งปากมดลูกได้ตามมาตรฐาน
- อบรบ อสม. และแกนนำจิตอาสาเพื่อเป็นแบบอย่างและนำความรู้และแชร์ประสบการณ์แก่ผู้อื่น
- กิจกรรมลงพื้นที่ให้ความรู้/ประเมินในหญิงวัยเจริญพันธ์ที่เป็นกลุ่มเป้าหมาย
- กิจกรรมรณรงค์และชักจูง/ติดตามกลุ่มเป้าหมายเพื่อตรวจคัดกรอง
1.จัดประชุมชี้แจงผู้ที่มีส่วนเกี่ยวข้อง 2.จัดทำโครงการ เพื่อขออนุมัติ พร้อมบันทึกข้อความในการปฏิบัติงาน 3.จัดอบรมให้ความรู้และประเมินความรู้ก่อนและหลังอบรมแก่กลุ่มเป้าหมายโดยเลือกกลุ่มที่เป็นแกนนำจิตอาสาที่สามารถถ่ายทอดความรู้และสามารถประเมินและสร้างแรงจูงในในการตรวจได้ 4.เยี่ยมติดตามให้ความรู้กลุ่มเป้าหมายในเขตรับผิดชอบ 5.ติดตามค้นหากลุ่มเป้าหมายมาตรวจคัดกรองมะเร็งปากมดลูก และมะเร็งเต้านม 6.ติดตามประเมินผลโครงการ
- อสม.และหญิงวัยเจริญพันธ์มีความรู้และมีทักษะในการตรวจคัดกรองมะเร็งเต้านมด้วยตนเองอย่างถูกต้อง
และมีความรู้เท่าทันเรื่องมะเร็งปากมดลูก
2.หญิงวัยเจริญพันธ์อายุ 30-70 ปีได้รับการตรวจคัดกรองมะเร็งปากมดลูกและมะเร็งเต้านมตามมาตรฐาน อย่าง
มีคุณภาพ 3.ประชากรกลุ่มเป้าหมายสามารถเข้าถึงบริการรักษาพยาบาลด้วยโรคมะเร็งเต้านมและมะเร็งปากมดลูกได้ตามมาตรฐาน