โครงการลูกประคบเต้านมและอาหารบำรุงน้ำนมด้วยศาสตร์แพทย์แผนไทยในศูนย์บริการสาธารณสุขเทศบาลนครสงขลา

กองทุนหลักประกันสุขภาพ เทศบาลนครสงขลา

รายงานฉบับสมบูรณ์

โครงการ
" โครงการลูกประคบเต้านมและอาหารบำรุงน้ำนมด้วยศาสตร์แพทย์แผนไทยในศูนย์บริการสาธารณสุขเทศบาลนครสงขลา "
ตำบลบ่อยาง อำเภอเมืองสงขลา จังหวัดสงขลา

หัวหน้าโครงการ
(นายจิรสิน เสาวธารพงศ์) ตำแหน่ง แพทย์แผนไทย

ได้รับการสนับสนุนโดย กองทุนหลักประกันสุขภาพ เทศบาลนครสงขลา
กันยายน 2564

ชื่อโครงการ โครงการลูกประคบเต้านมและอาหารบำรุงน้ำนมด้วยศาสตร์แพทย์แผนไทยในศูนย์บริการสาธารณสุขเทศบาลนครสงขลา

ที่อยู่ ตำบลบ่อยาง อำเภอเมืองสงขลา จังหวัดสงขลา จังหวัด สงขลา

รหัสโครงการ 64-L7250-1-20

ระยะเวลาดำเนินงาน ตั้งแต่ 1 มกราคม 2564 ถึง 30 กันยายน 2564

กิตติกรรมประกาศ

"โครงการลูกประคบเต้านมและอาหารบำรุงน้ำนมด้วยศาสตร์แพทย์แผนไทยในศูนย์บริการสาธารณสุขเทศบาลนครสงขลา จังหวัดสงขลา" สำเร็จได้ด้วยดี ด้วยความร่วมมือจาก สมาชิกในชุมชน ตำบลบ่อยาง อำเภอเมืองสงขลา จังหวัดสงขลา

คณะทำงานโครงการฯ ขอขอบคุณ กองทุนหลักประกันสุขภาพ เทศบาลนครสงขลา ที่ให้การสนับสนุนงบประมาณในการดำเนินโครงการฯ รวมทั้ง ภาคีเครือข่ายที่สำคัญระดับพื้นที่ ที่ให้การสนับสนุน ช่วยเหลือ ชี้แนะ สุดท้ายขอขอบคุณผู้เกี่ยวข้องที่มิได้ระบุชื่อไว้ในที่นี้ ซึ่งมีส่วนสำคัญในการขับเคลื่อนการดำเนินงานให้มีความยั่งยืนในพื้นที่ต่อไป

คณะทำงานโครงการ
โครงการลูกประคบเต้านมและอาหารบำรุงน้ำนมด้วยศาสตร์แพทย์แผนไทยในศูนย์บริการสาธารณสุขเทศบาลนครสงขลา

บทคัดย่อ

โครงการ " โครงการลูกประคบเต้านมและอาหารบำรุงน้ำนมด้วยศาสตร์แพทย์แผนไทยในศูนย์บริการสาธารณสุขเทศบาลนครสงขลา " ดำเนินการในพื้นที่ ตำบลบ่อยาง อำเภอเมืองสงขลา จังหวัดสงขลา รหัสโครงการ 64-L7250-1-20 ระยะเวลาการดำเนินงาน 1 มกราคม 2564 - 30 กันยายน 2564 ได้รับการสนับสนุนงบประมาณจำนวน 11,220.00 บาท จาก กองทุนหลักประกันสุขภาพ เทศบาลนครสงขลา เพื่อใช้ในการดำเนินกิจกรรมโครงการ หลังจากสิ้นสุดระยะเวลาโครงการ ผลที่เกิดขึ้นจากการดำเนินงานปรากฏดังนี้

โครงการนี้ยังไม่มีการเขียนหรือแก้ไขบทคัดย่อ

หมายเหตุ : รายละเอียดของบทสรุปคัดย่อการดำเนินงาน ให้ผู้รับผิดชอบโครงการเป็นผู้เขียนสรุปภาพรวมของโครงการใน "ผลลัพธ์โครงการ"

สารบัญ

กิตติกรรมประกาศ	»
บทคัดย่อ	»
ความเป็นมา/หลักการเหตุผล	»
วัตถุประสงค์โครงการ	»
กิจกรรม/การดำเนินงาน	»
กลุ่มเป้าหมาย	»
ผลลัพธ์ที่ได้	»
การประเมินผล	»
ปัญหาและอุปสรรค	»
ข้อเสนอแนะ	»
เอกสารประกอบอื่นๆ	»

ความเป็นมา/หลักการเหตุผล

จากปัญหาที่พบในการมารับบริการของมารดาหลังคลอดส่วนใหญ่มีปัญหาเรื่องน้ำนมไหลน้อยและการคัดเต้านม ทำให้มารดาหลังคลอดและญาติมีความกังวล ในเรื่องน้ำนมที่ไม่พอเลี้ยงดูบุตร มารดาบางคนจึงหันไปให้นมผสมแก่บุตรทำให้บุตรได้รับสารอาหารน้อยกว่านมแม่ที่ควรจะได้รับ ซึ่งตามนโยบายทางสาธารณสุขได้กำหนดให้เลี้ยงลูกด้วยนมแม่อย่างน้อย 6 เดือน เพื่อให้ลูกได้รับสารอาหาร และคุณประโยชน์ต่างๆ จากนมมารดา ซึ่งถ้าลูกได้รับการเลี้ยงดูจากนมผสมแล้ว จะสามารถก่อให้เกิดปัญหาลูกไม่กลับมาดูดนมมารดาอีก อาจก่อให้เกิดปัญหาโรคอ้วนแก่ลูก ปัญหาค่าใช้จ่ายที่เพิ่มขึ้น และอื่นๆ ส่วนมารดาเมื่อบุตรไม่ดูดนม ทำให้เกิดการคั่งของน้ำนม ส่งผลให้เกิดการคัดของเต้านมได้ ทำให้มีอาการปวด บวม ในระยะต่อไปอาจเกิดเป็นฝีที่เต้านมได้ ดังนั้นจึงมีการคิดลูกประคบเต้านมเพื่อการกระตุ้นน้ำนมให้ไหลเวียนได้ดีมีปริมาณที่เพียงพอต่อการเลี้ยงดูบุตร โดยใช้ความร้อนจากลูกประคบและสรรพคุณในตัวยาสมุนไพรที่ใส่ในลูกประคบมาประคบที่เต้านมเพื่อเพิ่มการกระจายของลมที่ติดอยู่ส่งผลให้น้ำนมไหลเวียนดีขึ้น โดยการทำเป็นลูกประคบวงกลมและมีรูตรงกลางเพื่อเว้นที่สำหรับหัวนม และรูปแบบลูกประคบแบบนี้จะสะดวกในการที่เจ้าหน้าที่หรือมารดาสามารถนวดเต้านมได้โดยไม่ขัดเขิน จากการดำเนินงานดูแลมารดาหลังคลอด 2 ปีที่ผ่านมา ของศูนย์บริการสาธารณสุขเตาหลวง ปีงบประมาณ2562 มีมารดาหลังคลอดที่ได้รับการเยี่ยมหลังคลอดจำนวน 48 คน พบว่าหญิงหลังคลอดที่มีปัญหาเต้านมคัดตึง และน้ำนมไหลน้อยจำนวน 1 คน ปีงบประมาณ2563 มีมารดาหลังคลอดที่ได้รับการเยี่ยมหลังคลอดจำนวน 56 คน พบว่าหญิงหลังคลอดที่มีปัญหาเต้านมคัดตึง และน้ำนมไหลน้อยจำนวน 7 คน ดังนั้นศูนย์บริการสาธารณสุขเตาหลวง เทศบาลนครสงขลา จึงได้จัดทำโครงการลูกประคบเต้านมและอาหารบำรุงน้ำนมด้วยศาสตร์แพทย์แผนไทย เพื่อเป็นทางเลือกในการดูแลสุขภาพมารดาหลังคลอดโดยใช้ภูมิปัญญาแพทย์พื้นบ้านด้วยการแพทย์แผนไทย เพื่อช่วยลดอาการปวดคัดตึงเต้านม และกระตุ้นการหลั่งน้ำนม

วัตถุประสงค์โครงการ

2.1 .เพื่อให้มารดาหลังคลอดมีอาการปวดคัดตึงเต้านมลดลง มีน้ำนมไหลมากขึ้นทำให้สามารถเลี้ยงบุตรด้วยนมแม่ได้มากขึ้น
2.2 .เพื่อให้มารดาหลังคลอดมีความรู้ในเรื่องอาหารบำรุงน้ำนมหลังคลอด

กิจกรรม/การดำเนินงาน

กลุ่มเป้าหมาย

กลุ่มเป้าหมาย	จำนวนที่วางไว้
กลุ่มเป้าหมายจำแนกตามช่วงวัย
กลุ่มเด็กเล็กและเด็กก่อนวัยเรียน
กลุ่มเด็กวัยเรียนและเยาวชน
กลุ่มวัยทำงาน
กลุ่มผู้สูงอายุ
กลุ่มเป้าหมายจำแนกกลุ่มเฉพาะ
กลุ่มหญิงตั้งครรภ์และหญิงหลังคลอด	10
กลุ่มผู้ป่วยโรคเรื้อรัง
กลุ่มคนพิการและทุพพลภาพ
กลุ่มประชาชนทั่วไปที่มีภาวะเสี่ยง
สำหรับการบริหารหรือพัฒนากองทุนฯ [ข้อ 10(4)]

ผลที่คาดว่าจะได้รับ

กลุ่มเป้าหมายสามารถให้บุตรดูดนมแม่ได้มากขึ้น
1. กลุ่มเป้าหมายได้รับความรู้เกี่ยวกับการทำลูกประคบเต้านมและได้รับความรู้เกี่ยวกับอาหารหลังคลอดบำรุงน้ำนมเพื่อช่วยลดอาการปวดคัดตึงเต้านม และกระตุ้นการหลั่งน้ำนม

วัตถุประสงค์ที่ตั้งไว้ ผลลัพธ์และตัวชี้วัดผลลัพธ์^** กิจกรรมของโครงการ	ผลผลิต^*
	ผลผลิตที่ตั้งไว้	ผลผลิตที่เกิดขึ้นจริง

* ผลผลิต หมายถึง ผลที่เกิดขึ้นเชิงปริมาณจากการทำกิจกรรม เช่น จำนวนผู้เข้าร่วมประชุม จำนวนผู้ผ่านการอบรม จำนวนครัวเรือนที่ปลูกผักสวนครัว เป็นต้น
** ผลลัพธ์ หมายถึง การเปลี่ยนแปลงที่นำไปสู่การแก้ปัญหา เช่น หลังอบรมมีผู้ปรับเปลี่ยนพฤติกรรมจำนวนกี่คน มีข้อบังคับหรือมาตรการของชุมชนที่นำไปสู่การปรับเปลี่ยนพฤติกรรมหรือสภาพแวดล้อม เป็นต้น ทั้งนี้ต้องมีข้อมูลอ้างอิงประกอบการรายงาน เช่น ข้อมูลรายชื่อแกนนำ , แบบสรุปการประเมินความรู้ , รูปภาพกิจกรรมพร้อมคำอธิบายใต้ภาพ เป็นต้น

ผลการดำเนินโครงการ

สรุปผลการดำเนินโครงการ

ผลการดำเนินโครงการ/กิจกรรม:
บรรลุตามวัตถุประสงค์ของโครงการ
บรรลุตามวัตถุประสงค์บางส่วนของโครงการ
ไม่บรรลุตามวัตถุประสงค์ของโครงการ

ผลผลิตโครงการ

	วัตถุประสงค์	สถานการณ์	เป้าหมาย	ผลผลิต	อธิบาย
1	2.1 .เพื่อให้มารดาหลังคลอดมีอาการปวดคัดตึงเต้านมลดลง มีน้ำนมไหลมากขึ้นทำให้สามารถเลี้ยงบุตรด้วยนมแม่ได้มากขึ้น ตัวชี้วัด : 3.1 กลุ่มเป้าหมายสามารถให้บุตรดูดนมแม่ได้มากขึ้นร้อยละ40		40.00	70.00	กลุ่มเป้าหมายสามารถให้บุตรดูดนมแม่ได้มากขึ้นร้อยละ 70
2	2.2 .เพื่อให้มารดาหลังคลอดมีความรู้ในเรื่องอาหารบำรุงน้ำนมหลังคลอด ตัวชี้วัด : 3.2 กลุ่มเป้าหมายมีความรู้ในเรื่องการทำลูกประคบเต้านม และอาหารบำรุงน้ำนมหลังคลอดเพิ่มขึ้น ร้อยละ50		50.00	71.00	กลุ่มเป้าหมายมีความรู้ในเรื่องการทำลูกประคบเต้านม และอาหารบำรุงน้ำนมหลังคลอดเพิ่มขึ้น ร้อยละ 71

ผู้เข้าร่วมโครงการ

กลุ่มเป้าหมาย	จำนวนที่วางไว้(คน)	จำนวนที่เข้าร่วม(คน)
จำนวนกลุ่มเป้าหมายทั้งหมด	10	10
กลุ่มเป้าหมาย	จำนวนที่วางไว้(คน)	จำนวนที่เข้าร่วม(คน)
กลุ่มเป้าหมายจำแนกตามช่วงวัย
กลุ่มเด็กเล็กและเด็กก่อนวัยเรียน	-
กลุ่มเด็กวัยเรียนและเยาวชน	-
กลุ่มวัยทำงาน	-
กลุ่มผู้สูงอายุ	-
กลุ่มเป้าหมายจำแนกกลุ่มเฉพาะ
กลุ่มหญิงตั้งครรภ์และหญิงหลังคลอด	10	10
กลุ่มผู้ป่วยโรคเรื้อรัง	-
กลุ่มคนพิการและทุพพลภาพ	-
กลุ่มประชาชนทั่วไปที่มีภาวะเสี่ยง	-
สำหรับการบริหารหรือพัฒนากองทุนฯ [ข้อ 10(4)]	-

บทคัดย่อ^*

โครงการนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ (1) 2.1 .เพื่อให้มารดาหลังคลอดมีอาการปวดคัดตึงเต้านมลดลง มีน้ำนมไหลมากขึ้นทำให้สามารถเลี้ยงบุตรด้วยนมแม่ได้มากขึ้น (2) 2.2 .เพื่อให้มารดาหลังคลอดมีความรู้ในเรื่องอาหารบำรุงน้ำนมหลังคลอด

ผลการดำเนินงานที่สำคัญ ได้แก่

ข้อเสนอแนะ ได้แก่ (1) ...

หมายเหตุ *

บทคัดย่อ จะนำไปใส่ในส่วนบทคัดย่อของรายงานฉบับสมบูรณ์
หากต้องการใช้ค่าเริ่มต้นของบทคัดย่อ ให้ลบข้อความในช่องบทคัดย่อ ทั้งหมด แล้วกดปุ่ม Refresh

ปัญหาอุปสรรคและข้อเสนอแนะ

โครงการลูกประคบเต้านมและอาหารบำรุงน้ำนมด้วยศาสตร์แพทย์แผนไทยในศูนย์บริการสาธารณสุขเทศบาลนครสงขลา จังหวัด สงขลา

รหัสโครงการ 64-L7250-1-20

ได้ดำเนินกิจกรรมตามที่เสนอไว้เสร็จสมบูรณ์เรียบร้อยแล้ว

................................
( (นายจิรสิน เสาวธารพงศ์) ตำแหน่ง แพทย์แผนไทย )
ผู้รับผิดชอบโครงการ
......./............/.......

ไปบนสุด