กองทุนสุขภาพตำบล - กองทุนหลักประกันสุขภาพท้องถิ่น - กปท

จากปัญหาที่พบในการมารับบริการของมารดาหลังคลอดส่วนใหญ่มีปัญหาเรื่องน้ำนมไหลน้อยและการคัดเต้านม ทำให้มารดาหลังคลอดและญาติมีความกังวล ในเรื่องน้ำนมที่ไม่พอเลี้ยงดูบุตร มารดาบางคนจึงหันไปให้นมผสมแก่บุตรทำให้บุตรได้รับสารอาหารน้อยกว่านมแม่ที่ควรจะได้รับ ซึ่งตามนโยบายทางสาธารณสุขได้กำหนดให้เลี้ยงลูกด้วยนมแม่อย่างน้อย 6 เดือน เพื่อให้ลูกได้รับสารอาหาร และคุณประโยชน์ต่างๆ จากนมมารดา ซึ่งถ้าลูกได้รับการเลี้ยงดูจากนมผสมแล้ว จะสามารถก่อให้เกิดปัญหาลูกไม่กลับมาดูดนมมารดาอีก อาจก่อให้เกิดปัญหาโรคอ้วนแก่ลูก ปัญหาค่าใช้จ่ายที่เพิ่มขึ้น และอื่นๆ ส่วนมารดาเมื่อบุตรไม่ดูดนม ทำให้เกิดการคั่งของน้ำนม ส่งผลให้เกิดการคัดของเต้านมได้ ทำให้มีอาการปวด บวม ในระยะต่อไปอาจเกิดเป็นฝีที่เต้านมได้ ดังนั้นจึงมีการคิดลูกประคบเต้านมเพื่อการกระตุ้นน้ำนมให้ไหลเวียนได้ดีมีปริมาณที่เพียงพอต่อการเลี้ยงดูบุตร โดยใช้ความร้อนจากลูกประคบและสรรพคุณในตัวยาสมุนไพรที่ใส่ในลูกประคบมาประคบที่เต้านมเพื่อเพิ่มการกระจายของลมที่ติดอยู่ส่งผลให้น้ำนมไหลเวียนดีขึ้น โดยการทำเป็นลูกประคบวงกลมและมีรูตรงกลางเพื่อเว้นที่สำหรับหัวนม และรูปแบบลูกประคบแบบนี้จะสะดวกในการที่เจ้าหน้าที่หรือมารดาสามารถนวดเต้านมได้โดยไม่ขัดเขิน จากการดำเนินงานดูแลมารดาหลังคลอด 2 ปีที่ผ่านมา ของศูนย์บริการสาธารณสุขเตาหลวง ปีงบประมาณ2562 มีมารดาหลังคลอดที่ได้รับการเยี่ยมหลังคลอดจำนวน 48 คน พบว่าหญิงหลังคลอดที่มีปัญหาเต้านมคัดตึง และน้ำนมไหลน้อยจำนวน 1 คน ปีงบประมาณ2563 มีมารดาหลังคลอดที่ได้รับการเยี่ยมหลังคลอดจำนวน 56 คน พบว่าหญิงหลังคลอดที่มีปัญหาเต้านมคัดตึง และน้ำนมไหลน้อยจำนวน 7 คน ดังนั้นศูนย์บริการสาธารณสุขเตาหลวง เทศบาลนครสงขลา จึงได้จัดทำโครงการลูกประคบเต้านมและอาหารบำรุงน้ำนมด้วยศาสตร์แพทย์แผนไทย เพื่อเป็นทางเลือกในการดูแลสุขภาพมารดาหลังคลอดโดยใช้ภูมิปัญญาแพทย์พื้นบ้านด้วยการแพทย์แผนไทย เพื่อช่วยลดอาการปวดคัดตึงเต้านม และกระตุ้นการหลั่งน้ำนม

1. 2.1 .เพื่อให้มารดาหลังคลอดมีอาการปวดคัดตึงเต้านมลดลง มีน้ำนมไหลมากขึ้นทำให้สามารถเลี้ยงบุตรด้วยนมแม่ได้มากขึ้น
2. 2.2 .เพื่อให้มารดาหลังคลอดมีความรู้ในเรื่องอาหารบำรุงน้ำนมหลังคลอด

1. ประชุมชี้แจงคณะทำงานในการจัดเตรียมการดำเนินงาน
       3. จัดให้มีการอบรมให้ความรู้เรื่องการทำลูกประคบเต้านมและให้ความรู้เรื่องอาหารบำรุงน้ำนม แก่แม่หลัง       คลอดที่มีปัญหาคัดตึงเต้านม และน้ำนมไหลน้อย     4. ประชาสัมพันธ์โครงการ     5. ติดตามผลในกลุ่มมารดาหลังคลอดที่มีปัญหาเต้านมคัดตึง และน้ำนมไหลน้อย เดือนละ 1 ครั้ง เป็น
         ระยะเวลา 1 เดือน โดยการโทรศัพท์ติดตามอาการ (โดยใช้ pain score และแบบประเมินการไหลของ
         น้ำนม ในประเมินเต้านมคัดตึง และการไหลของน้ำนม)     6. ประเมินผลโครงการ
       7. สรุปผลการดำเนินงานตามโครงการ

1. กลุ่มเป้าหมายสามารถให้บุตรดูดนมแม่ได้มากขึ้น
   1. กลุ่มเป้าหมายได้รับความรู้เกี่ยวกับการทำลูกประคบเต้านมและได้รับความรู้เกี่ยวกับอาหารหลังคลอดบำรุงน้ำนมเพื่อช่วยลดอาการปวดคัดตึงเต้านม และกระตุ้นการหลั่งน้ำนม