แผนงานอาหารและโภชนาการ ปี 2566 อำเภอคำเขื่อนแก้ว จังหวัดยโสธร | กองทุนสุขภาพตำบล - กองทุนหลักประกันสุขภาพท้องถิ่น - กปท

แผนงานอาหารและโภชนาการ ปี 2566 อำเภอคำเขื่อนแก้ว จังหวัดยโสธร
ประจำปีงบประมาณ 2566

	สถานการณ์ปัญหา	ขนาด	คำนวณ
1	ร้อยละของประชาชนในพื้นที่ที่ตรวจพบสารเคมีตกค้างในเลือดเกินมาตรฐานความปลอดภัย	3.82
2	ร้อยละของตัวอย่างอาหารที่ตรวจพบสารปนเปื้อนเกินมาตรฐาน (สารเร่งเนื้อแดงในเนื้อสุกร สารกันราหรือกรดซาลิซิลิค สารฟอกขาว สารบอแรกซ์ สารฟอร์มาลิน หรือสารละลายฟอร์มาลดีไฮด์ และยาฆ่าแมลงหรือสารเคมีกำจัดศัตรูพืช)	36.78
3	ร้อยละของหญิงตั้งครรภ์ที่มีภาวะซีด	5.60
4	ร้อยละของเด็กแรกเกิดที่มีน้ำหนักน้อยกว่า 2,500 กรัม	3.00
5	ร้อยละของเด็ก 0-6 เดือน ที่กินนมแม่อย่างเดียว 6 เดือน	85.49
6	ร้อยละของเด็กอายุ 0-5 ปี ที่มีภาวะผอม	2.18
7	ร้อยละของเด็กอายุ 0-5 ปี ที่มีภาวะเตี้ย	9.12
8	ร้อยละของเด็กอายุ 0-5 ปี ที่มีภาวะอ้วน	1.94
9	ร้อยละของเด็ก 6-14 ปี ที่มีภาวะอ้วน	3.11
10	ร้อยละของเด็ก 6-14 ปี ที่มีภาวะสูงดีสมส่วน	86.50
11	ร้อยละของประชากร อายุ 18 ปีขึ้นไป ที่มีภาวะน้ำหนักเกิน อ้วนระดับ 1 และอ้วนระดับ 2	10.19
12	ร้อยละของคนในชุมชนที่ดื่มน้ำอัดลมและเครื่องดื่มรสหวานจัดเป็นประจำ (มากกว่า 5 วันต่อสัปดาห์)	39.37
13	ร้อยละของคนในชุมชนที่กินผัก ผลไม้ อย่างน้อยวันละ 500 กรัม	60.18

	วัตถุประสงค์	ตัวชี้วัด	ขนาด	เป้าหมาย 1 ปี
1	เพื่อลดประชาชนในพื้นที่ที่ตรวจพบสารเคมีตกค้างในเลือดเกินมาตรฐานความปลอดภัย	ร้อยละของประชาชนในพื้นที่ที่ตรวจพบสารเคมีตกค้างในเลือดเกินมาตรฐานความปลอดภัย	3.82	2.00
2	เพื่อลดตัวอย่างอาหารที่ตรวจพบสารปนเปื้อนเกินมาตรฐาน	ร้อยละของตัวอย่างอาหารที่ตรวจพบสารปนเปื้อนเกินมาตรฐาน (สารเร่งเนื้อแดงในเนื้อสุกร สารกันราหรือกรดซาลิซิลิค สารฟอกขาว สารบอแรกซ์ สารฟอร์มาลิน หรือสารละลายฟอร์มาลดีไฮด์ และยาฆ่าแมลงหรือสารเคมีกำจัดศัตรูพืช)	36.78	30.00
3	เพื่อลดภาวะซีดในหญิงตั้งครรภ์	ร้อยละของหญิงตั้งครรภ์ที่มีภาวะซีด	5.60	3.00
4	เพื่อลดเด็กแรกเกิดที่มีน้ำหนักน้อยกว่า 2,500 กรัม	ร้อยละของเด็กแรกเกิดที่มีน้ำหนักน้อยกว่า 2,500 กรัม	3.00	1.00
5	เพื่อเพิ่มเด็ก 0-6 เดือน ที่กินนมแม่อย่างเดียว 6 เดือน	ร้อยละของเด็ก 0-6 เดือน ที่กินนมแม่อย่างเดียว 6 เดือน	85.49	90.00
6	เพื่อลดภาวะผอม ในเด็กอายุ 0-5 ปี	ร้อยละของเด็กอายุ 0-5 ปี ที่มีภาวะผอม	2.18	1.00
7	เพื่อลดภาวะเตี้ยในเด็กอายุ 0-5 ปี	ร้อยละของเด็กอายุ 0-5 ปี ที่มีภาวะเตี้ย	9.12	6.00
8	เพื่อลดภาวะอ้วน ในเด็กอายุ 0-5 ปี	ร้อยละของเด็กอายุ 0-5 ปี ที่มีภาวะอ้วน	1.94	1.00
9	เพื่อลดภาวะอ้วนในเด็ก 6-14 ปี	ร้อยละของเด็ก 6-14 ปี ที่มีภาวะอ้วน	3.11	2.00
10	เพื่อเพิ่มภาวะสูงดีสมส่วนในเด็ก 6-14 ปี	ร้อยละของเด็ก 6-14 ปี ที่มีภาวะสูงดีสมส่วน	86.50	90.00
11	เพื่อลดภาวะน้ำหนักเกิน อ้วนระดับ 1 และอ้วนระดับ 2 ของประชากร (อายุมากกว่า 18 ปี)	ร้อยละของประชากร อายุ 18 ปีขึ้นไป ที่มีภาวะน้ำหนักเกิน อ้วนระดับ 1 และอ้วนระดับ 2	10.19	8.00
12	เพื่อลดคนในชุมชนที่ดื่มน้ำอัดลมและเครื่องดื่มรสหวานจัด เป็นประจำ (มากกว่า 5 วันต่อสัปดาห์)	ร้อยละของคนในชุมชนที่ดื่มน้ำอัดลมและเครื่องดื่มรสหวานจัดเป็นประจำ (มากกว่า 5 วันต่อสัปดาห์)	39.37	35.00
13	เพื่อเพิ่มคนในชุมชนที่กินผัก ผลไม้ อย่างน้อยวันละ 500 กรัม	ร้อยละของคนในชุมชนที่กินผัก ผลไม้ อย่างน้อยวันละ 500 กรัม	60.18	65.00

	แนวทาง	วิธีการสำคัญ
1	การสร้างสภาพแวดล้อมที่เอื้อต่อการจัดการระบบอาหารในชุมชน	• การเพิ่มที่ผลิตอาหารในบ้าน โรงเรียน หรือสถานที่สาธารณะในชุมชน • การใช้หลักปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียงมาใช้ในการเพิ่มพื้นที่อาหารปลอดภัยในระดับครัวเรือน /ชุมชน หน่วยงานเช่นโรงเรียน ศูนย์พัฒนาเด็กเล็ก • การเพิ่มพื้นที่เกษตรอินทรีย์หรือเกษตรปลอดภัยในชุมชน • การปรับงานอนามัยสิ่งแวดล้อมที่เอื้อต่อการดำเนินงานอาหารปลอดภัยและสุขาภิบาลอาหาร • การใช้บริบท วัฒนธรรม ภูมิปัญญาทางด้านอาหาร เพื่อการจัดการระบบอาหารในชุมชน • การทำระบบกระจาย หรือเชื่อมโยงผลผลิต (matching model) โดยการเชื่อมโยงอาหารจากผู้ผลิตไปยังหน่วยงานเช่น โรงเรียน ศูนย์เด็กเล็ก ร้านอาหาร หรือผู้บริโภค วิธีการ การส่งเสริมให้สมาชิกในชุมชนปลูกพืชผักสวนครัวรั้วกินได้ หรือการส่งเสริมการทำสวนผักในเมืองในพื้นที่ๆ เป็นชุมชนเมือง เพื่อเพิ่มการเข้าถึงอาหารปลอดภัยแก้ปัญหาอาหารโภชนาการและอาหารปลอดภัย ส่งเสริมการทำเกษตรเพื่ออาหารกลางวัน ในโรงเรียนเพื่อแก้ปัญหาการขาดอาหาร เช่นการปลูกผัก นาข้าว การเลี้ยงไก่ไข่ เลี้ยงปลา ฯลฯ ส่งเสริมการนำหลักปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียงและเกษตรอินทรีย์มาใช้ในระบบอาหารของครัวเรือน ชุมชน การใช้เมนูอาหารที่เหมาะสมกับทุกช่วงวัยในศูนย์เด็กเล็ก โรงเรียน และชุมชน การปรับปรุงสุขาภิบาลอาหารในโรงครัว โรงเรียน/ศูนย์เด็กเล็ก/ร้านอาหาร/แผงลอยจำหน่ายอาหารในพื้นที่ การพัฒนาตลาด (ตลาดปลอดภัย/ตลาดสีเขียว/ตลาดอินทรีย์/ตลาดน่าซื้อ ตลดออนไลน์ ฯลฯ ของชุมชน) การส่งเสริมการบริโภคโดยใช้เมนูอาหารพื้นบ้าน เมนูอาหารเป็นยา เมนูชูสุขภาพ ผักสมุนไพรเพื่อสุขภาพ เพื่อการส่งเสริมป้องกันโรค
2	การพัฒนาทักษะส่วนบุคคล	• การพัฒนาศักยภาพของคนในชุมชน ให้มีความรู้ ทักษะ ความสามารถในการจัดการอาหารในชุมชน • การปรับเปลี่ยนพฤติกรรมการบริโภคตามกลุ่มวัย (วัยเด็ก/วัยเรียน.วันทำงาน/วัยสูงอายุ) วิธีการ การพัฒนาศักยภาพครู ผู้ปกครอง ผู้ดูแลเด็ก ด้านอาหารในโรงเรียนและชุมชน เช่นการอบรมโปรแกรม Menu Thai School Lunch การปรับเปลี่ยนพฤติกรรมการบริโภคในกลุ่มเป้าหมายที่มีปัญหาเช่น เด็ก/ผู้ป่วยโรคเรื้อรัง/ผู้สูงอายุ ฯลฯ เช่น การส่งเสริมการบริโภค ผัก ผลไม้ การปรับเปลี่ยนพฤติกรรมการบริโภคในครัวเรือน /โรงเรียน/ศูนย์เด็กเล็ก และชุมชน เช่น ลด หวาน มัน เค็ม ลดการบริโภคน้ำหวานน้ำอัดลม การฝึกทักษะการปรุง การใช้ตำรับอาหารพื้นบ้านที่เป็นยา อาหารเพื่อการส่งเสริมสุขภาพ การสร้างบุคคล ครัวเรือน ต้นแบบ (Role model) การส่งเสริมความรอบรู้เรื่องสุขภาพ (Health literacy) ความรอบรู้เรื่องอาหาร (food literacy)
3	การปรับระบบ กลไก	• การพัฒนาระบบเฝ้าระวังเรื่องการจัดการอาหารในชุมชน • การพัฒนาระบบคุ้มครองผู้บริโภคด้านอาหาร • การจัดตั้งชมรม กลุ่ม เครือข่ายต่างๆ ในชุมชนเพื่อการจัดการอาหาร • การใช้กลไกคณะกรรมการอาหารปลอดภัยระดับจังหวัดในการดำเนินงานอาหารปลอดภัย วิธีการ การพัฒนาระบบการจัดการข้อมูลภาวะโภชนาการในศูนย์เด็กเล็กและในโรงเรียน การใช้โปรแกรม Menu Thai School Lunch เพื่อจัดการอาหารในศูนย์เด็กเล็กและโรงเรียน การติดตามภาวะโภชนาการของคนในชุมชน โดยเฉพาะ กลุ่มเด็กและผู้สูงอายุ การสนับสนุนชมรม กลุ่ม เครือข่ายต่างๆ ในชุมชนเพื่อการจัดการอาหาร เช่น กลุ่มเกษตรกรปลอดสารพิษ.เกษตรอินทรีย์ กลุ่มแม่บ้าน กลุ่มเครื่องแกง กลุ่มสัจจะออมทรัพย์ ฯลฯ
4	การเสริมสร้างความเข้มแข็งแก่ชุมชน	• ชุมชนสามารถจัดการข้อมูลอาหารและโภชนาการได้ • ชุมชนสามารถจัดทำแผนชุมชนด้านระบบอาหารแบบมีส่วนร่วม ตั้งแต่การจัดทำข้อมูล วิเคราะห์ข้อมูล จัดเวทีคืนข้อมูล กำหนดแผนงาน โครงการร่วมกัน ปฏิบัติร่วมกัน และร่วมติดตามประเมินผล วิธีการ พัฒนาแกนนำและผู้ที่เกี่ยวข้อง ให้สามารถเก็บข้อมูล การจัดทำข้อมูล วิเคราะห์ข้อมูล จัดเวทีคืนข้อมูล การทำแผนชุมชน การทำแผนท้องถิ่น การจัดทำโครงการหรือกิจกรรมร่วมกับชุมชน สนับสนุนให้ชุมชนที่ส่วนร่วมในการทำกิจกรรมเพื่อการมีและเข้าถึงอาหาร ทำให้มีอาหารปลอดภัยบริโภค และบริโภคที่ถูกต้อง มีโภชนาการที่สมวัย
5	การพัฒนานโยบายสาธารณะด้านอาหารในชุมชน	• เกิดธรรมนูญสุขภาพ เรื่องระบบอาหาร • เกิดกติกาหรือข้อตกลงร่วมเรื่องระบบอาหาร • เกิดมาตรการของชุมชนและท้องถิ่นเรื่องระบบอาหาร วิธีการ การกำหนดนโยบายชุมชนเรื่องการไม่ขายเครื่องดื่มน้ำหวาน ขนมขบเคี้ยวในบริเวณ ใกล้หรือในศูนย์เด็กเล็กและโรงเรียน นโยบายชุมชนปลอดน้ำอัดลม เหล้า สุรา ในงานเลี้ยง งานบุญ งานประเพณี ข้อตกลงชุมชนให้คนในชุมชนปลูกผักปลอดสารพิษไว้รับประทานเองในครัวเรือน การกำหนดมาตรการ ข้อตกลงร่วม กฏ กติกาของชุมชน ในการลดการใช้สารเคมีในภาคเกษตร การกำหนดมาตรการ ข้อตกลงร่วม กฏ กติกาของชุมชน ในการอนุรักษ์ ทรัพยากรธรรมชาติ ที่เป็นแหล่งอาหารของชุมชน นโยบายบายการนำอาหารสุขภาพไปถวายพระ (ปิ่นโตเพื่อสุขภาพ) การส่งเสริมให้เกิดธรรมนูญลุ่มน้ำ ธรรมนูญป่าชุมชน เพื่อการจัดการทรัพยากรธรรมชาติ

	ชื่อโครงการย่อย	ผู้รับผิดชอบ	งบประมาณที่ตั้งไว้ (บาท)
1	โครงการลดเค็ม ลดโรค ปีงบประมาณ 2566 กองทุนสุขภาพตำบล เทศบาลตำบลดงแคนใหญ่	โรงเรียนบ้านผักบุ้ง	15,000.00
2	อบรมให้ความรู้ด้านอาหารและโภชนาการเพื่อยกระดับคุณภาพชีวิตนักเรียน กองทุนสุขภาพตำบล เทศบาลตำบลดงแคนใหญ่	โรงเรียนบ้านนาถ่ม	25,000.00
3	โครงการกินอยู่ปลอดภัยห่างไกลเบาหวาน กองทุนสุขภาพตำบล อบต.กู่จาน	บ้านสมบูรณ์พัฒนา หมู่ที่ 3	20,000.00
4	โครงการป้องกันควบคุมและรักษาโรคพยาธิใบไม้ตับและมะเร็งท่อน้ำดี กองทุนสุขภาพตำบล อบต.กู่จาน	โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลกู่จาน	25,000.00
5	โครงการรักษ์ไต ป้องกันเบาหวาน ความดันโลหิตสูง และโรคแทรกซ้อน กองทุนสุขภาพตำบล อบต.กู่จาน	โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลนาเวียง	7,000.00
6	โครงการส่งเเสริมการเลี้ยงลูกด้วยนมแม่ กองทุนสุขภาพตำบล อบต.ทุ่งมน	โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบล	30,000.00
7	โครงการปรับปรุงภาวะโภชนาการและสุขภาพเด็ก กองทุนสุขภาพตำบล อบต.นาคำ	โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลนาคำ	10,000.00
8	โครงการ สุขภาพดี ไม่ต้องอด แค่ ลด หวาน มัน เค็ม กองทุนสุขภาพตำบล อบต.โพนทัน	รพสต โพนทัน	20,000.00
9	โครงการส่งเสริมการบริโภคเกลือไอโอดีน กองทุนสุขภาพตำบล อบต.สงเปือย	ชมรม อสม.	30,000.00
10	โครงการส่งเสริมอาหารและโภชนาการสำหรับเด็กเพื่อพัฒนยาการที่สมวัย กองทุนสุขภาพตำบล อบต.สงเปือย	ศูนย์พัฒนาเด็กเล็กบ้านสงเปือย	10,000.00
11	โครงการอบรมให้ความรู้ด้านอาหารและโภชนาการเพื่อยกระดับคุณภาพชีวิตของประชาชน กองทุนสุขภาพตำบล อบต.สงเปือย	รพ.สต.สงเปือย	20,000.00
12	โครงการอาหารกลางวันปลอดภัย โรงเรียนปลอดน้ำอัดลม กองทุนสุขภาพตำบล อบต.สงเปือย	โรงเรียนบ้านสงเปือย	20,000.00
13	โครงการส่งเสริมการดื่มน้ำผัก ผลไม้ในชุมชน เพื่อลดการเกิดโรคเบาหวาน กองทุนสุขภาพตำบล อบต.เหล่าไฮ	โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลเหล่าไฮ	20,000.00
14	โครงการส่งเสริมสุขภาพอนามัยเเม่เเละเด็กมหัศจรรย์ 1000 วัน Plus 2500 วัน กองทุนสุขภาพตำบล อบต.เหล่าไฮ	โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลเหล่าไฮ	7,800.00
15	โครงการ อย.น้อย ในโรงเรียน	โรงพยาบาลคำเขื่อนแก้ว	30,000.00
16	โครงการส่งเสริมเพิ่มพื้นที่เกษตรอินทรีย์ สร้างเครือข่ายเข้มแข็ง	สำนักงานเกษตรอำเภอคำเขื่อนแก้ว	100,000.00
17	โครงการปรับปรุงภาวะโภชนาการและสุขภาพเด็ก	คณะกรรมการหมู่บ้าน หมู่ที่ 1 บ้านนาห่อม	3,300.00
18	โครงการส่งเสริมสุขภาพอนามัยเเม่เเละเด็กมหัศจรรย์	โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลเหล่าไฮ/	7,800.00
19	โครงการส่งเสริมการบริโภคเกลือไอโอดีน	กองทุนสุขภาพตำบล อบต.สงเปือย	0.00

	ชื่อติดตามโครงการ	งบประมาณ (บาท)
1	โครงการปรับปรุงภาวะโภชนาการและสุขภาพเด็ก คณะกรรมการหมู่บ้าน หมู่ที่ 1 บ้านนาห่อม ตำบลนาคำ อำเภอคำเขื่อนแก้ว จังหวัดยโสธร/กองทุนสุขภาพตำบล อบต.นาคำ	3,300.00
2	โครงการส่งเสริมสุขภาพอนามัยเเม่เเละเด็กมหัศจรรย์ โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลเหล่าไฮ/กองทุนสุขภาพตำบล อบต.เหล่าไฮ	7,800.00
	รวม	11,100.00