แผนงานอาหารและโภชนาการ ปี 2568 กองทุนสุขภาพตำบล อบต.กาหลง
อำเภอศรีสาคร จังหวัดนราธิวาส
ประจำปีงบประมาณ 2568
| ชื่อแผนงาน | แผนงานอาหารและโภชนาการ ปี 2568 กองทุนสุขภาพตำบล อบต.กาหลง |
| ประเด็นแผนงาน | แผนงานอาหารและโภชนาการ |
| องค์กร | กองทุนสุขภาพตำบล อบต.กาหลง |
| ปีงบประมาณ | 2568 |
| สถานการณ์ปัญหา | แบบสอบถาม navigate_before 2567 navigate_next | ขนาดปัญหา | |
|---|---|---|---|
| 1 | ร้อยละของพื้นที่การทำเกษตรปลอดภัยและเกษตรอินทรีย์ เมื่อเทียบกับพื้นที่การทำเกษตรทั้งหมด
|
30.00 | |
| 2 | ร้อยละของประชาชนในพื้นที่ที่ตรวจพบสารเคมีตกค้างในเลือดเกินมาตรฐานความปลอดภัย
|
60.00 | |
| 3 | ร้อยละของตัวอย่างอาหารที่ตรวจพบสารปนเปื้อนเกินมาตรฐาน (สารเร่งเนื้อแดงในเนื้อสุกร สารกันราหรือกรดซาลิซิลิค สารฟอกขาว สารบอแรกซ์ สารฟอร์มาลิน หรือสารละลายฟอร์มาลดีไฮด์ และยาฆ่าแมลงหรือสารเคมีกำจัดศัตรูพืช)
|
||
| 4 | ร้อยละของหญิงตั้งครรภ์ที่มีภาวะซีด
|
50.00 | |
| 5 | ร้อยละของเด็กแรกเกิดที่มีน้ำหนักน้อยกว่า 2,500 กรัม
|
80.00 | |
| 6 | ร้อยละของเด็ก 0-6 เดือน ที่กินนมแม่อย่างเดียว 6 เดือน
|
50.00 | |
| 7 | ร้อยละของเด็กอายุ 0-5 ปี ที่มีภาวะผอม
|
30.00 | |
| 8 | ร้อยละของเด็กอายุ 0-5 ปี ที่มีภาวะเตี้ย
|
60.00 | |
| 9 | ร้อยละของเด็กอายุ 0-5 ปี ที่มีภาวะอ้วน
|
20.00 | |
| 10 | ร้อยละของเด็ก 6-14 ปี ที่มีภาวะอ้วน
|
30.00 | |
| 11 | ร้อยละของเด็ก 6-14 ปี ที่มีภาวะสูงดีสมส่วน
|
60.00 | |
| 12 | ร้อยละของคนในชุมชนที่ดื่มน้ำอัดลมและเครื่องดื่มรสหวานจัดเป็นประจำ (มากกว่า 5 วันต่อสัปดาห์)
|
80.00 |
หลักการและเหตุผล
เด็กเป็นทรัพยากรบุคคลที่มีคุณค่า และเป็นอนาคตที่สำคัญของชาติ ในหลายประเทศล้วนมุ่งเน้นการพัฒนาทรัพยากรมนุษย์ ซึ่งจะต้องเริ่มต้นจากเด็ก โดยเฉพาะเด็กระดับก่อนวัยเรียน ซึ่งเป็นช่วงที่เริ่มมีการพัฒนาในด้านต่างๆ อย่างรวดเร็ว ทั้งทางด้านร่างกาย สติปัญญา อารมณ์ จิตใจ และสังคม เด็กในวัยนี้ถ้าจะได้รับการเลี้ยงดูที่เหมาะสม มีการตอบสนองความต้องการขั้นพื้นฐาน และมีการส่งเสริมพัฒนาการที่ดีในแต่ละด้าน ก็จะทำให้เด็กนั้นเติบโตเป็นผู้ใหญ่ที่มีคุณภาพในอนาคต ซึ่งพัฒนาการเด็กเกิดจากการเปลี่ยนแปลงหลายด้านผสมผสานกัน โดยพัฒนาการทุกด้านไม่ว่าจะเป็นด้านร่างกาย สติปัญญา อารมณ์ จิตใจ และสังคม ล้วนมีความสำคัญและเกี่ยวข้องสัมพันธ์กันหมด การมีสุขภาพดี ไม่เจ็บป่วย ซึ่งการกินอาหารถูกต้อง เหมาะสม และพอเพียงจะทำให้มีโภชนาการดี และนำไปสู่การมีสุขภาพดี ในทางตรงกันข้ามหากกินอาหารที่ไม่มีประโยชน์ไม่เพียงพอจะทำให้ขาดสารอาหาร หรือถ้ากินอาหารมากเกินไป ก็จะทำให้เป็นโรคอ้วน หรือโภชนาการเกิน“โภชนาการ” จึงเป็นเรื่องของการกิน “อาหาร” ที่ร่างกายเรานำ “สารอาหาร” จากอาหารไปใช้ประโยชน์และดำรงชีวิตอยู่ได้อย่างเป็นสุข อาหารและโภชนาการเป็นพื้นฐานที่สำคัญยิ่งต่อสุขภาพ และคุณภาพชีวิตของประชากรในวัยต่าง ๆ ในวงจรชีวิตมนุษย์ทุกเพศ ทุกวัยทั้งเด็ก วัยรุ่น ผู้ใหญ่ และผู้สูงอายุ ฯโดยเฉพาะในเด็กวัยเรียนเป็นวัยที่อยู่ในระยะสำคัญของชีวิต เป็นวัยรากฐานของพัฒนาการ การเจริญเติบโตทั้งร่างกายอารมณ์ จิตใจ สังคมและสติปัญญาจึงเป็นวัยที่มีความสำคัญเหมาะสมที่สุดในการวางพื้นฐานเพื่อยกระดับการพัฒนาคุณภาพชีวิต ในเด็ก เป็นระยะที่ร่างกายและสมอง มีการเจริญเติบโตอย่างรวดเร็วจำเป็นต้องได้รับการเลี้ยงดูที่ดีที่สุดเพื่อส่งเสริมพัฒนาการรอบด้านอาหารและภาวะโภชนาการที่ดีเป็นปัจจัยที่มีความสำคัญต่อการเจริญเติบโตและพัฒนาของเด็ก ปัญหาทางโภชนาการที่พบบ่อยในเด็กวัยนี้ ได้แก่ ภาวะการเจริญเติบโตไม่สมวัย จากโรคขาดสารอาหาร ภาวะโภชนาการเกิน การขาดสารไอโอดีนภาวะโลหิตจางจากการขาดธาตุเหล็กโดยมีสาเหตุสำคัญจากพฤติกรรมการเลี้ยงดูที่ไม่เหมาะสม เด็กในช่วงอายุ 2-6 ปี เป็นวัยที่มีความสำคัญที่สุดวัยหนึ่งของชีวิต เพราะเป็นวัยที่จำเป็นต้องได้รับการพัฒนาครบทุกด้าน ได้แก่ ด้านร่างกายอารมณ์ จิตใจ สังคม และสติปัญญา ไปพร้อมๆ กันโภชนาการเป็นสิ่งที่มีความสำคัญในการพัฒนาของเด็กการรับประทานอาหารของเด็กในแต่ละมื้อจึงมีความสำคัญในการเจริญเติบโต ซ่อมแซมส่วนต่างๆ ของร่างกาย ป้องกันโรคดำรงไว้ซึ่งสุขภาพที่ดีเพื่อให้มีสภาวะร่างกายและจิตใจที่สมบูรณ์แข็งแรงโภชนาการจึงมีความสัมพันธ์โดยตรงต่อสุขภาพเด็กที่มีการส่งเสริมพัฒนาด้านต่างๆ โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลบ้านป่าไผ่ได้ตระหนึกถึงความสำคัญดังกล่าวจึงได้จัดทำโครงการส่งเสริมอาหารและโภชนาการสำหรับเด็กเพื่อพัฒนาการที่สมวัย ขึ้น เพื่อให้ผู้ปกครอง ครูผู้ดูแลเด็ก ผู้ประกอบอาหารและผู้ที่มีส่วนเกี่ยวข้อง ได้รับความรู้เกี่ยวกับการดูแลสุขภาพของเด็กในการรับประทานอาหารที่ถูกต้องรวมถึงสัดส่วนของอาหารพอเหมาะกับความต้องการของร่างกาย สามารถนำสารอาหารไปใช้ให้เกิดประโยชน์ในการส่งเสริมสุขภาพอนามัยได้อย่างถูกต้องและถูกวิธีซึ่งเรียกว่า ภาวะโภชนาการที่ดี
โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลบ้านป่าไผ่ จึงได้จัดทำโครงการส่งเสริมอาหารและโภชนาการสำหรับเด็กเพื่อพัฒนาการที่สมวัย ขึ้น
| วัตถุประสงค์ | ตัวชี้วัด | ขนาดปัญหา | เป้าหมาย 1 ปี | |
|---|---|---|---|---|
| 1 | เพื่อเพิ่มพื้นที่การทำเกษตรปลอดภัยและเกษตรอินทรีย์ | ร้อยละของพื้นที่การทำเกษตรปลอดภัยและเกษตรอินทรีย์ เมื่อเทียบกับพื้นที่การทำเกษตรทั้งหมด |
1.00 | |
| 2 | เพื่อลดประชาชนในพื้นที่ที่ตรวจพบสารเคมีตกค้างในเลือดเกินมาตรฐานความปลอดภัย | ร้อยละของประชาชนในพื้นที่ที่ตรวจพบสารเคมีตกค้างในเลือดเกินมาตรฐานความปลอดภัย |
1.00 | |
| 3 | เพื่อลดตัวอย่างอาหารที่ตรวจพบสารปนเปื้อนเกินมาตรฐาน | ร้อยละของตัวอย่างอาหารที่ตรวจพบสารปนเปื้อนเกินมาตรฐาน (สารเร่งเนื้อแดงในเนื้อสุกร สารกันราหรือกรดซาลิซิลิค สารฟอกขาว สารบอแรกซ์ สารฟอร์มาลิน หรือสารละลายฟอร์มาลดีไฮด์ และยาฆ่าแมลงหรือสารเคมีกำจัดศัตรูพืช) |
||
| 4 | เพื่อลดภาวะซีดในหญิงตั้งครรภ์ | ร้อยละของหญิงตั้งครรภ์ที่มีภาวะซีด |
1.00 | |
| 5 | เพื่อลดเด็กแรกเกิดที่มีน้ำหนักน้อยกว่า 2,500 กรัม | ร้อยละของเด็กแรกเกิดที่มีน้ำหนักน้อยกว่า 2,500 กรัม |
1.00 | |
| 6 | เพื่อเพิ่มเด็ก 0-6 เดือน ที่กินนมแม่อย่างเดียว 6 เดือน | ร้อยละของเด็ก 0-6 เดือน ที่กินนมแม่อย่างเดียว 6 เดือน |
1.00 | |
| 7 | เพื่อลดภาวะผอม ในเด็กอายุ 0-5 ปี | ร้อยละของเด็กอายุ 0-5 ปี ที่มีภาวะผอม |
1.00 | |
| 8 | เพื่อลดภาวะเตี้ยในเด็กอายุ 0-5 ปี | ร้อยละของเด็กอายุ 0-5 ปี ที่มีภาวะเตี้ย |
1.00 | |
| 9 | เพื่อลดภาวะอ้วน ในเด็กอายุ 0-5 ปี | ร้อยละของเด็กอายุ 0-5 ปี ที่มีภาวะอ้วน |
1.00 | |
| 10 | เพื่อลดภาวะอ้วนในเด็ก 6-14 ปี | ร้อยละของเด็ก 6-14 ปี ที่มีภาวะอ้วน |
1.00 | |
| 11 | เพื่อเพิ่มภาวะสูงดีสมส่วนในเด็ก 6-14 ปี | ร้อยละของเด็ก 6-14 ปี ที่มีภาวะสูงดีสมส่วน |
1.00 | |
| 12 | เพื่อลดคนในชุมชนที่ดื่มน้ำอัดลมและเครื่องดื่มรสหวานจัด เป็นประจำ (มากกว่า 5 วันต่อสัปดาห์) | ร้อยละของคนในชุมชนที่ดื่มน้ำอัดลมและเครื่องดื่มรสหวานจัดเป็นประจำ (มากกว่า 5 วันต่อสัปดาห์) |
1.00 |
| แนวทาง | วิธีการสำคัญ | |
|---|---|---|
| 1 | การสร้างสภาพแวดล้อมที่เอื้อต่อการจัดการระบบอาหารในชุมชน | • การเพิ่มที่ผลิตอาหารในบ้าน โรงเรียน หรือสถานที่สาธารณะในชุมชน
• การใช้หลักปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียงมาใช้ในการเพิ่มพื้นที่อาหารปลอดภัยในระดับครัวเรือน /ชุมชน หน่วยงานเช่นโรงเรียน ศูนย์พัฒนาเด็กเล็ก วิธีการ
|
| 2 | การพัฒนาทักษะส่วนบุคคล | • การพัฒนาศักยภาพของคนในชุมชน ให้มีความรู้ ทักษะ ความสามารถในการจัดการอาหารในชุมชน • การปรับเปลี่ยนพฤติกรรมการบริโภคตามกลุ่มวัย (วัยเด็ก/วัยเรียน.วันทำงาน/วัยสูงอายุ) วิธีการ
|
| 3 | การปรับระบบ กลไก | • การพัฒนาระบบเฝ้าระวังเรื่องการจัดการอาหารในชุมชน • การพัฒนาระบบคุ้มครองผู้บริโภคด้านอาหาร • การจัดตั้งชมรม กลุ่ม เครือข่ายต่างๆ ในชุมชนเพื่อการจัดการอาหาร • การใช้กลไกคณะกรรมการอาหารปลอดภัยระดับจังหวัดในการดำเนินงานอาหารปลอดภัย วิธีการ
|
| 4 | การเสริมสร้างความเข้มแข็งแก่ชุมชน | • ชุมชนสามารถจัดการข้อมูลอาหารและโภชนาการได้ • ชุมชนสามารถจัดทำแผนชุมชนด้านระบบอาหารแบบมีส่วนร่วม ตั้งแต่การจัดทำข้อมูล วิเคราะห์ข้อมูล จัดเวทีคืนข้อมูล กำหนดแผนงาน โครงการร่วมกัน ปฏิบัติร่วมกัน และร่วมติดตามประเมินผล วิธีการ
|
| 5 | การพัฒนานโยบายสาธารณะด้านอาหารในชุมชน | • เกิดธรรมนูญสุขภาพ เรื่องระบบอาหาร
• เกิดกติกาหรือข้อตกลงร่วมเรื่องระบบอาหาร
• เกิดมาตรการของชุมชนและท้องถิ่นเรื่องระบบอาหาร วิธีการ
|
| ชื่อโครงการย่อย | ประเภท | ผู้รับผิดชอบ | งบประมาณที่ตั้งไว้ (บาท) | ||
|---|---|---|---|---|---|
| 1 | โครงการส่งเสริมอาหารและโภชนาการสำหรับเด็กเพื่อพัฒนาการที่สมวัย | ประเภท 1 สนับสนุนการจัดบริการสาธารณสุขของ หน่วยบริการ/สถานบริการ/หน่วยงานสาธารณสุข | โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลบ้านป่าไผ่ | 15,000.00 | find_in_pageพัฒนาโครงการ |
| 2 | โครงการอบรมปลูกผักเพื่อสุขภาพ ประจำปีงบประมาณ พ.ศ. 2568 | ประเภท 2 สนับสนุนกิจกรรมสร้างเสริมสุขภาพ การป้องกันโรคของกลุ่มหรือองค์กรประชาชน/หน่วยงานอื่น | ชมรมผู้สูงอายุบ้านผ่าไผ่ | 5,000.00 | find_in_pageพัฒนาโครงการ |
| 3 | โครงการอาหารเพื่อสุขภาพ | ประเภท 2 สนับสนุนกิจกรรมสร้างเสริมสุขภาพ การป้องกันโรคของกลุ่มหรือองค์กรประชาชน/หน่วยงานอื่น | นางสาวยุพดี ปิ่นละมัย | 15,000.00 | find_in_pageพัฒนาโครงการ |
| ปีงบประมาณ | ชื่อพัฒนาโครงการ | ประเภท | องค์กรรับผิดชอบ | งบประมาณ (บาท) | ||
|---|---|---|---|---|---|---|
| 1 | 2568 | โครงการส่งเสริมอาหารและโภชนาการสำหรับเด็กเพื่อพัฒนาการที่สมวัย | โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลบ้านป่าไผ่ | 15,000.00 | link | |
| 2 | 2568 | โครงการอบรมปลูกผักเพื่อสุขภาพ ประจำปีงบประมาณ พ.ศ. 2568 | ชมรมผู้สูงอายุบ้านป่าไผ่ | 5,000.00 | link | |
| 3 | 2568 | โครงการอาหารเพื่อสุขภาพ | กลุ่มสตรีและเยาวชนบ้านสายบน | 10,000.00 | link | |
| รวม | 30,000.00 |
| ปีงบประมาณ | ชื่อติดตามโครงการ | ประเภท | องค์กรรับผิดชอบ | งบประมาณ (บาท) | ||
|---|---|---|---|---|---|---|
| 1 | 2568 | โครงการส่งเสริมอาหารและโภชนาการสำหรับเด็กเพื่อพัฒนาการที่สมวัย | ประเภท 1 | โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลบ้านป่าไผ่ | 15,000.00 | link |
| 2 | 2568 | โครงการอบรมปลูกผักเพื่อสุขภาพ ประจำปีงบประมาณ พ.ศ. 2568 | ประเภท 2 | ชมรมผู้สูงอายุบ้านป่าไผ่ | 5,000.00 | link |
| รวม | 20,000.00 |