โครงการรักษ์สุขภาพด้วยภูมิปัญญาท้องถิ่น
โครงการรักษ์สุขภาพด้วยภูมิปัญญาท้องถิ่น
| ชื่อโครงการ/กิจกรรม | โครงการรักษ์สุขภาพด้วยภูมิปัญญาท้องถิ่น | |
| รหัสโครงการ | 46-L4155-02-13 | |
| ชื่อองค์กรที่รับผิดชอบ | กลุ่มสตรีตำบลกาลูปัง | |
| วันที่อนุมัติ | 19 มกราคม 2564 | |
| ปี | 2564 | |
| ระยะเวลาดำเนินโครงการ | 1 เมษายน 2564 - 30 กันยายน 2564 | |
| งบประมาณ | 15,000.00 | |
| ผู้รับผิดชอบโครงการ | นางรอบียะ แซะโง๊ะ | |
| พื้นที่ดำเนินการ | ตำบลกาลูปัง อำเภอรามัน จังหวัดยะลา |
การดูแลสุขภาพแบบพื้นบ้านดั้งเดิมอยู่คู่กับคนไทยมาช้านาน โดยจะมีความหลากหลายและเป็นเอกลักษณ์ที่แตกต่างกันไปตามแต่ละสังคม วัฒนธรรมท้องถิ่น รูปแบบการรักษามีทั้งการใช้ยาสมุนไพร การนวด ตลอดจนการรักษาทางจิตใจโดยใช้พิธีกรรมหรือคาถาต่างๆ ปัจจุบันความเจริญก้าวหน้าด้านการแพทย์สมัยใหม่ เทคโนโลยีต่าง ๆ เข้ามามีบทบาทในชีวิตประจำวันของคนมากขึ้น สิ่งเหล่านี้ส่งผลให้ภูมิปัญญาท้องถิ่นด้านองค์ความรู้การดูแลสุขภาพ ที่มีอยู่ในชุมชนไม่ได้รับการพัฒนาและถูกทอดทิ้งจากคนรุ่นใหม่ ขาดการสืบทอด และผู้รู้ส่วนใหญ่เป็นผู้สูงอายุซึ่งนับวันจะมีจำนวนลดลง ทำให้ชุมชนรับประโยชน์จากภูมิปัญญาการแพทย์พื้นบ้านน้อยกว่าที่ควรจะเป็น ทั้งๆ ที่ความรู้เหล่านี้สามารถช่วยดูแลรักษาความเจ็บป่วยเบื้องต้นให้กับชุมชนได้ อีกทั้งองค์ความรู้ทางการแพทย์พื้นบ้าน ได้แก่หมอยาพื้นบ้าน ตำราพื้นบ้าน พันธุ์พืชที่ใช้เป็นยาสมุนไพร วิธีการการรักษาโรคของคนในสมัยโบราณ มีความสำคัญและเป็นสิ่งล้ำค่าที่ควรจะเก็บรวบรวม อนุรักษ์ ฟื้นฟู ให้อยู่คู่กับชุมชนต่อไป เพื่อเป็นมรดกส่งต่อให้ลูกหลานในการสืบทอดองค์ความรู้ อีกทั้งการส่งเสริมให้ชุมชนรู้คุณค่าของยาสมุนไพรที่มีอยู่ จะเป็นการอนุรักษ์ภูมิปัญญาท้องถิ่นเอาไว้ โดยค่อยๆ ลดการใช้ยาแผนปัจจุบัน หรือให้ยาสมุนไพรค่อยๆ เข้าไปทดแทนยาแผนปัจจุบันอย่างช้าๆ อีกทั้งในปัจจุบันกระทรวงสาธารณสุขมีนโยบายส่งเสริมให้องค์กรด้านสาธารณสุขทุกระดับจัดให้มีการส่งเสริมสุขภาพด้วยภูมิปัญญาท้องถิ่นโดยมียุทธศาสตร์ในการดำเนินงานเพื่อส่งเสริมการดูแลสุขภาพตามกลุ่มวัย การบริการด้านการแพทย์ทางเลือก การแพทย์แผนไทย เป็นต้น
ในการนี้ กลุ่มสตรีตำบลกาลูปัง เห็นว่าการดูแลสุขภาพแบบองค์รวมโดยอาศัยการนำองค์ความรู้ด้านการแพทย์แผนไทย การแพทย์พื้นบ้านและสมุนไพร รวมถึงการนำเอาธรรมชาติรอบตัวมาใช้เพื่อดูแลรักษาสุขภาพ
จะเป็นการส่งเสริมให้ชุมชนสามารถดูแลรักษาสุขภาพตนเองเบื้องต้นได้ โดยไม่ต้องพึ่งยาที่ผลิตจากสารเคมีมากนัก จึงได้จัดทำโครงการรักษ์สุขภาพด้วยภูมิปัญญาท้องถิ่นขึ้น เพื่อส่งเสริมให้ประชาชนและผู้มีศาสตร์ด้านการแพทย์แผนไทย สมุนไพร ได้เกิดการรวมตัวและรวบรวมองค์ความรู้มาใช้ตามบริบทของพื้นที่และส่งเสริมสุขภาพตามแต่ละกลุ่มวัยต่อไป
- 1) เพื่อรวบรวมองค์ความรู้และภูมิปัญญาไทยในชุมชนทั้งในเรื่องสมุนไพรและและหมอพื้นบ้าน 2) เพื่อส่งเสริมภูมิปัญญาท้องถิ่นในการบำบัดรักษาโรคและแพทย์ทางเลือกสำหรับประชาชน 3) เพื่อสร้างเครือข่ายกลุ่มดูแลสุขภาพด้วยสมุนไพรท้องถิ่นและการแพทย์แผนไทย 4) ผู้เข้าร่วมอบรมได้มีทักษะในการนวดประคบสมุนไพรได้อย่างถูกต้อง และสามารถนำเอาไปใช้ให้เกิดประโยชน์ต่อคนในชุมชน ร้อยละ 70
- จัดอบรม
1) เสนอโครงการเพื่อขออนุมัติต่อกองทุนหลักประกันสุขภาพตำบลกาลูปัง
2) ประสานวิทยากรเพื่อให้ความรู้ในเรื่องการส่งเสริมสุขภาพด้วยแพทย์แผนไทยและสมุนไพร
3) จัดอบรมการส่งเสริมสุขภาพด้วยแพทย์แผนไทยและการใช้สมุนไพรต่าง ๆ ในการรักษาโรค จำนวน 2 รุ่น
รุ่นที่ 1 การจัดทำลูกประคบสมุนไพรสดและแห้งในการอบประคบด้วยสมุนไพร
รุ่นที่ 2 การอบรมวิธีการทำยาหม่องด้วยสมุนไพรใช้เองภายในครัวเรือน
4) การประชาสัมพันธ์และรณรงค์อย่างต่อเนื่อง
5) สรุปผลการดำเนินงาน
1) สามารถรวบรวมองค์ความรู้และภูมิปัญญาไทยในชุมชนทั้งในเรื่องสมุนไพรและและหมอพื้นบ้าน
2) ส่งเสริมภูมิปัญญาท้องถิ่นในการบำบัดรักษาโรคและแพทย์ทางเลือกสำหรับประชาชน
3) สร้างเครือข่ายกลุ่มดูแลสุขภาพด้วยสมุนไพรท้องถิ่นและการแพทย์แผนไทย
4) ผู้เข้าร่วมอบรมได้มีทักษะในการนวดประคบสมุนไพรได้อย่างถูกต้อง และสามารถนำเอาไปใช้ให้เกิดประโยชน์ต่อคนในชุมชน ร้อยละ 70