โครงการคัดกรองภาวะโลหิตจางเพื่อลดภาวะซีดระยะก่อนตั้งครรภ์ในหญิงวัยเจริญพันธุ์ ปีงบประมาณ พ.ศ. 2566

กองทุนสุขภาพตำบล อบต.ควนสตอ

รายละเอียดโครงการ
ชื่อโครงการ/กิจกรรม	โครงการคัดกรองภาวะโลหิตจางเพื่อลดภาวะซีดระยะก่อนตั้งครรภ์ในหญิงวัยเจริญพันธุ์ ปีงบประมาณ พ.ศ. 2566
รหัสโครงการ	66-L5284-01-10
ชื่อองค์กรที่รับผิดชอบ	ผู้อำนวยการโรงพยาบาลควนโดน
วันที่อนุมัติ	6 ธันวาคม 2565
ปี	2566
ระยะเวลาดำเนินโครงการ	1 ตุลาคม 2565 - 30 กันยายน 2566
งบประมาณ	18,500.00
ผู้รับผิดชอบโครงการ	นพ.สุพล เจริญวิกกัย
พื้นที่ดำเนินการ	ตำบลควนสตอ อำเภอควนโดน จังหวัดสตูล

หลักการและเหตุผล (ระบุที่มาของการทำโครงการ) ภาวะโลหิตจางจากการขาดธาตุเหล็กเป็นปัญหาสำคัญทางสาธารณสุขที่เกี่ยวข้องกับการได้รับสารอาหาร ไม่เพียงพอที่พบบ่อยที่สุด ซึ่งผลของการขาดธาตุเหล็ก จะทำให้ประสิทธิภาพการเจริญเติบโตของร่างกายและสมองลดลง ส่งผลต่อสุขภาพสติปัญญา และความสามารถในการเรียนรู้และประสิทธิภาพในการทำงานสตรีวัยเจริญพันธุ์เป็นประชากรกลุ่มหนึ่งที่เสี่ยงต่อการเกิดภาวะโลหิตจาง เนื่องจากมีการสูญเสียธาตุเหล็กไปกับประจำเดือน ประมาณ 12.5-15 มิลลิกรัมต่อเดือนหรือเฉลี่ยวันละ 0.4-0.5มิลลิกรัม ซึ่งปกติร่างกายจะสูญเสียธาตุเหล็กจากการขับถ่ายวันละ 0.5-1 มิลลิกรัม และยังมีการสูญเสียธาตุเหล็กออกไปทางปัสสาวะ ผิวหนัง บาดแผล และการบริจาคโลหิต หากหญิงวัยเจริญพันธ์ ขาดธาตุเหล็กในระยะก่อนตั้งครรภ์ จะส่งผลกระทบในขณะตั้งครรภ์ ต่อการเจริญเติบโตทั้งทางร่างกายและสมองของทารกในครรภ์ ส่งผลให้มีพัฒนาการ ด้านร่างกายล่าช้า และสติปัญญาต่ำกว่าปกติดังนั้นหญิงตั้งครรภ์จึงควรได้รับธาตุเหล็กอย่างเพียงพอและควรมีการป้องกันและแก้ไขปัญหาการขาดธาตุเหล็กในวงกว้างให้ครอบคลุมทั้งหญิงตั้งครรภ์และหญิงวัยเจริญพันธุ์ที่พร้อมมีบุตร
จากสถิติของกรมอนามัย กระทรวงสาธารณสุข ปี 2564 พบหญิงตั้งครรภ์ทั่วประเทศมีภาวะโลหิตจางร้อยละ ๑๖.๔ จากการสำรวจสถานการณ์ภาวะโลหิตจางจากการขาดธาตุเหล็กในหญิงตั้งครรภ์ในจังหวัดสตูล ปีงบประมาณ 2563-2565มีหญิงตั้งครรภ์ทั้งหมดจำนวน ๓,๑๘๕, ๒,๘๘๑ และ ๒,๖๐๒ คน พบหญิงตั้งครรภ์ที่มีภาวะซีด จำนวน ๔๒๘ , ๔๑๖ และ ๒๐๗ คนคิดเป็นร้อยละ ๑๓.๔๔ , ๑๔.๔๔ และ ๑๐.๓๘และจากการสำรวจสถานการณ์ภาวะโลหิตจางจากการขาดธาตุเหล็กในหญิงตั้งครรภ์ในอำเภอควนโดน จังหวัดสตูล ปีงบประมาณ ๒๕๖๓ – ๒๕๖๕ มีหญิงตั้งครรภ์ทั้งหมดจำนวน ๒๕๖ , ๒๓๗ และ ๒๐๖ คนพบหญิงตั้งครรภ์ที่มีภาวะซีด จำนวน ๒๓ , ๒๒ และ ๑๐ คนคิดเป็นร้อยละ ๘.๙๘ , ๙.๒๘ และ ๔.๘๕ จากการดำเนินงานของทางโรงพยาบาลควนโดน ปี ๒๕๖๓-๒๕๖๕ พบว่าหญิงตั้งครรภ์มีภาวะโลหิตจาง จากการเจาะเลือด ในครั้งแรกที่มาฝากครรภ์ คิดเป็นร้อยละ ๙.๕๒, ๙.๒๑ และ ๑๑.๙๐ ตามลำดับ ซึ่งสูงกว่าเกณฑ์ที่กระทรวงสาธารณสุขกำหนดคือร้อยละ ๑๐ ของหญิงตั้งครรภ์ที่มารับการฝากครรภ์ทั้งหมดจากสถิติดังกล่าวสะท้อนให้เห็นว่าภาวะโลหิตจางในหญิงตั้งครรภ์เป็นปัญหาสาธารณสุขที่สำคัญในโรงพยาบาลควนโดน ที่จะต้องได้รับการแก้ไขอย่างเร่งด่วนเพื่อป้องกันการเกิดภาวะแทรกซ้อนต่อมารดาและทารก จึงได้จัดทำ โครงการคัดกรองภาวะโลหิตจางเพื่อลดภาวะซีดระยะก่อนตั้งครรภ์ในหญิงวัยเจริญพันธุ์ซึ่งเป็นกลุ่มวัยที่มีความสำคัญและส่งผลต่อทารกและเด็กซึ่งเป็นเยาวชนของชาติอันจะก่อให้เกิดความยั่งยืนต่อไป

ผลที่คาดว่าจะได้รับ ๑. คัดกรองแยกกลุ่มปกติ/กลุ่มเสี่ยง/กลุ่มซีดในหญิงวัยเจริญพันธุ์
๒. แก้ปัญหาภาวะซีดตั้งแต่ก่อนตั้งครรภ์ เพื่อลดภาวะซีดเมื่อตั้งครรภ์
๓. ทำให้ผู้ที่มารับบริการได้รู้ผลเลือดของตนเอง และสามารถนำไปประเมินอาการเบื้องต้นของตนเองได้อย่างเหมาะสม และสามารถเฝ้าระวังภาวะโลหิตจางได้ด้วยตนเอง ๔. ผู้ที่เข้ารับบริการตระหนักและเห็นคุณค่าความสำคัญของการเลือกรับประทานอาหารเสริมธาตุเหล็ก เพิ่มมากขึ้น