กองทุนสุขภาพตำบล - กองทุนหลักประกันสุขภาพท้องถิ่น - กปท

หลักการและเหตุผล (ระบุที่มาของการทำโครงการ)

ตามรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช 2560 ได้ให้ความสำคัญกับการพัฒนาเด็กปฐมวัยไว้หลายมาตรา คือ มาตรา 54 วรรคสอง กำหนดว่า “...รัฐต้องดำเนินการให้เด็กเล็กได้รับการดูแลและพัฒนาก่อนเข้ารับการศึกษา เพื่อพัฒนาร่างกาย จิตใจ วินัย อารมณ์ สังคม และสติปัญญาให้สมกับวัย โดยส่งเสริมให้องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นและภาคเอกชนเข้ามีส่วนร่วมในการดำเนินการด้วย” ปฐมวัยเป็นวัยเริ่มต้นของชีวิตและพัฒนาการในทุกด้าน เป็นช่วงวัยที่พัฒนาการทางด้านต่าง ๆ เป็นไปอย่างรวดเร็วที่สุดและเป็นฐานรากที่สำคัญสำหรับพัฒนาการในช่วงวัยต่อ ๆ ไป เด็กในวัยนี้จึงเป็นทรัพยากรบุคคลที่มีความสำคัญอย่างยิ่งของประเทศ เด็กปฐมวัยที่ได้รับการดูแลอย่างเหมาะสมตามช่วงวัยจะสามารถเติบโตเป็นผู้ใหญ่ที่ดีมีคุณภาพและจะเป็นกำลังสำคัญของประเทศชาติต่อไปในอนาคต ดังนั้นการพัฒนาเด็กปฐมวัยจึงเป็นรากฐานที่มีผลต่อคุณภาพและประสิทธิภาพของคนตลอดชีวิตและเป็นการลงทุนที่คุ้มค่าที่สุด กล่าวคือเด็ก เยาวชนและผู้ใหญ่ที่มีสุขภาพดีมีความสามารถเรียนรู้ ทำงานได้เก่ง และเป็นพลเมืองดีที่จะนำสู่ความสำเร็จในสังคมที่ท้าทายในศตวรรษที่ 21 ต้องได้รับโอกาสการพัฒนาอย่างรอบด้านในช่วงปฐมวัย แต่คุณภาพของเด็กปฐมวัยยังเป็นจุดอ่อนที่เข้าขั้นวิกฤตของประเทศไทยที่จำเป็นต้องแก้ไขอย่างเร่งด่วน รัฐ และทุกภาคส่วน พ่อแม่ผู้ปกครอง ครอบครัว ชุมชน สังคม บุคลากรทางการแพทย์และสาธารณสุข ครู/ผู้ดูแลเด็ก โรงเรียน องค์กรท้องถิ่นทุกระดับ บุคลากรพัฒนาสังคมทั้งภาครัฐ เอกชน ภาคศาสนาและภาคธุรกิจ จึงต้องมีความรู้ความเข้าใจในความสำคัญของช่วงปฐมวัย ตระหนักในพันธกิจและลงมือช่วยกันทำให้เด็กปฐมวัยมีโอกาสพัฒนาอย่างเต็มศักยภาพในภาวะแวดล้อมที่ปลอดภัย (คณะกรรมการพัฒนาเด็กปฐมวัยแห่งชาติ (ก.พ.ป., 2562)
    ภาวะทุพโภชนาการ (Malnutrition) หมายถึง ภาวะที่ร่างกายที่บริโภคอาหารและได้รับสารอาหารไม่เหมาะสมทั้งปริมาณและความครบถ้วนของอาหาร ซึ่งอาจจะได้รับน้อยหรือมากกว่าความต้องการ จึงทำให้ร่างกายเกิดภาวะผิดปกติขึ้น แบ่งออกเป็นภาวะโภชนาการต่ำ (Undernutrition) และภาวะโภชนาการเกิน (Overnutrition) โดยโภชนาการต่ำ หมายถึงสภาวะร่างกายที่เกิดจากการได้รับอาหารไม่เพียงพอ หรือ ได้รับสารอาหารไม่ครบ หรือมีปริมาณต่ำกว่าที่ร่างกายต้องการ เช่น เกิดโรคขาดสารอาหาร ภาวะเตี้ยแคระเกร็น ผอมแห้ง ในขณะที่ภาวะโภชนาการเกิน หมายถึงสภาวะร่างกายที่ได้รับสารอาหารทั้งหมดหรือบางอย่างเกินความต้องการของร่างกาย ทำให้เกิดการสะสมไว้และทำให้เกิดโรคตามมา เช่น ภาวะน้ำหนักเกิน โรคอ้วน การมีสุขภาพที่ดี ถือเป็นลักษณะอันพึงประสงค์ประการแรกของคนไทย แต่ปัจจุบันสถานการณ์ปัญหาสุขภาพและการสาธารณสุขได้เปลี่ยนไปตามความก้าวหน้าทางเทคโนโลยี ทั้งนี้สาเหตุเนื่องมาจากการมีพฤติกรรมสุขภาพที่ไม่ถูกต้องของบุคคลตลอดจนปัญหาสภาพแวดล้อมทั้งทางกายภาพและสังคม ซึ่ง นับวันแนวโน้มของปัญหาเหล่านี้ย่อมมีความรุนแรงขึ้น เพื่อส่งเสริมการป้องกันและควบคุมโรคติดต่อในศูนย์พัฒนาเด็กเล็ก และเสริมสร้างสุขลักษณะนิสัยอันดี เกี่ยวกับการดูแลความสะอาดของร่างกาย ซึ่งเป็นการวางรากฐานด้านสุขภาพให้เข้มแข็งด้วยการเตรียมความพร้อมเพื่อป้องกันปัญหาสุขภาพตั้งแต่แรกเริ่ม เพื่อให้เด็กปฐมวัยสามารถเผชิญกับปัญหาและสภาวการณ์ที่คุกคามต่อสุขภาพได้ ศูนย์พัฒนาเด็กเล็ก สังกัดองค์การบริหารส่วนตำบลเปียน มีจำนวน 3 แห่ง คือ ศูนย์พัฒนาเด็กเล็กบ้านเปียน ศูนย์พัฒนาเด็กเล็กบ้านเก่า-ตำแย และศูนย์พัฒนาเด็กเล็กบ้านควนหรัน ปีการศึกษา 2565 - 2566 มีเด็กปฐมวัยจำนวนทั้งหมด 138 คน พบมีเด็กปฐมวัยมีภาวะทุพโภชนาการ จำนวน 54 คน คิดเป็นร้อยละ 39.13 เมื่อจำแนกเป็นรายการพบว่ามีภาวะอ้วน จำนวน 4 คน คิดเป็นร้อยละ 2.90 ภาวะผอม จำนวน 22 คน คิดเป็นร้อยละ 15.94 และภาวะเตี้ย จำนวน 28 คน คิดเป็นร้อยละ 20.29 ตามลำดับ (ข้อมูลจากระบบโปรแกรม KidDiary, สืบค้นเมื่อเดือนสิงหาคม 2566) จากข้อมูลสถิติดังกล่าวพบว่าสถานการณ์ของเด็กปฐมวัยในศูนย์พัฒนาเด็กเล็กขององค์การบริหารส่วนตำบลเปียนน่าเป็นห่วงเป็นเหตุให้สมควรมีการดูแล คัดกรองและแก้ไขปัญหาดังกล่าวอย่างเร่งด่วน เพื่อช่วยเหลือให้เด็กปฐมวัยมีภาวะโภชนาการสมวัยยิ่งขึ้น และยังเป็นสาเหตุหลักของการมีพัฒนาการสมวัยทั้ง 4 ด้าน ด้วยเหตุผลดังกล่าว กองการศึกษา ศาสนาและวัฒนธรรม องค์การบริหารส่วนตำบลเปียน ได้ตระหนักและเห็นความสำคัญของการส่งเสริมการป้องกันและควบคุมโรคติดต่อในศูนย์พัฒนาเด็กเล็ก และเสริมสร้างสุขลักษณะนิสัยอันดี เกี่ยวกับการดูแลความสะอาดของร่างกาย จึงได้จัดกิจกรรมดังกล่าวขึ้น เพื่อแก้ปัญหาเกี่ยวกับพัฒนาการทางด้านสุขภาพให้แก่เด็กปฐมวัย จึงได้จัดทำโครงการส่งเสริม/ป้องกันสุขภาพเด็กในศูนย์พัฒนาเด็กเล็ก ขององค์การบริหารส่วนตำบลเปียน ขึ้น