โครงการชะลอไตเสื่อม เพื่อลดผู้ป่วยโรคไตรายใหม่
โครงการชะลอไตเสื่อม เพื่อลดผู้ป่วยโรคไตรายใหม่
| ชื่อโครงการ/กิจกรรม | โครงการชะลอไตเสื่อม เพื่อลดผู้ป่วยโรคไตรายใหม่ | |
| รหัสโครงการ | 67-L1523-1-06 | |
| ชื่อองค์กรที่รับผิดชอบ | โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลบ้านเขาเพดาน | |
| วันที่อนุมัติ | 14 พฤศจิกายน 2566 | |
| ปี | 2567 | |
| ระยะเวลาดำเนินโครงการ | 1 มกราคม 2567 - 30 กันยายน 2567 | |
| งบประมาณ | 34,440.00 | |
| ผู้รับผิดชอบโครงการ | นางสาวอิษยา ศรีชูชาติ | |
| พื้นที่ดำเนินการ | ตำบลนาเมืองเพชร อำเภอสิเกา จังหวัดตรัง |
โรคไตเรื้อรัง (Chronic Kidney Disease, CKD) เป็นปัญหาสาธารณสุขระดับโลกรวมถึงประเทศไทย ภาวะไตเรื้อรังมักมีการดำเนินโรคไปสู่โรคไตวายเรื้อรังระยะสุดท้าย (End-Stage Renal Disease, ESRD) ที่จำเป็นต้องได้รับการบำบัดทดแทนไตหรือการปลูกถ่ายไต และยังเป็นปัจจัยเสี่ยงสำคัญในการเกิดโรคหัวใจ และหลอดเลือด ทำให้สูญเสียสุขภาวะ เสียชีวิตก่อนวัยอันควร ประกอบกับสถานการณ์ปัญหาของผู้ป่วยโรค ไตเรื้อรังในประเทศไทยในปัจจุบันมีจำนวนมากขึ้นอย่างต่อเนื่อง ผู้ป่วยที่จำเป็นต้องได้รับการบำบัดทดแทนไต เพิ่มมากขึ้น ก่อให้เกิดปัญหาเศรษฐกิจต่อตัวผู้ป่วยเองและต่อประเทศไทยในอนาคต เพราะต้องแบกรับ ค่าใช้จ่ายในการรักษาซึ่งมีราคาสูงโดยเฉพาะในระยะที่เข้าสู่การบำบัดทดแทนไต การป้องกันไม่ให้เกิดโรคไต เรื้อรังและชะลอความเสื่อยมของไต ในกลุ่มประชาชนทั่วไปที่มีความเสี่ยง กลุ่มผู้ป่วยเบาหวานและความดัน โลหิตสูง กลุ่มผู้ป่วยโรคไตเรื้อรัง จึงเป็นเรื่องที่สำคัญโดยเฉพาะการค้นหา คัดกรอง เพื่อการเฝ้าระวัง รวมถึงการติดตามดูแลให้ความรู้และคำแนะนำเพื่อให้เกิดการปรับเปลี่ยนพฤติกรรม การรับประทาน อาหาร การออกกำลังกาย การใช้ยาอย่างเหมาะสม จากการดำเนินของโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลบ้านเขาเพดาน ปีงบประมาณ ๒๕๖๕ และ ปี ๒๕๖๖ พบผู้ป่วยในโรคไม่ติดต่อเรื้อรังเป็นโรคไตเสื่อมระยะที่ ๓ จำนวน ๑๒ รายคิดเป็นร้อยละ ๘.๐๐ ส่งเข้าสู่คลินิคชะลอไตเสื่อม (CKD clinic) ทั้ง ๑๒ ราย ในระยะ 5 เดือน พบว่าค่าทำงานของไตดีขึ้น ๙ ราย คิดเป็นร้อยละ ๗๕ และในปีงบประมาณ ๒๕๖๖ พบป่วยในโรคไม่ติดต่อเรื้อรังเป็นโรคไตเสื่อมระยะที่ ๓เพิ่มขึ้น จำนวน ๑๘ รายคิดเป็น ร้อยละ ๓๐.๐๐ จากปัญหาดังกล่าวทางโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลบ้านเขาเพดาน จึงได้จัดทำโครงการชะลอไต เสื่อม เพื่อลดผู้ป่วยโรคไตรายใหม่ปีงบประมาณ ๒๕๖๗ ขึ้นเพื่อให้ผู้ป่วยโรคไตเสื่อมและผู้ดูแล มีความรู้ เกี่ยวกับการดูแลสุขภาพการปรับเปลี่ยนพฤติกรรม การรับประทาน อาหาร การออกกำลังกาย การใช้ยาอย่าง เหมาะสม ตั้งแต่การดูแลตนเองที่บ้านจนถึงเกิดการกระตุ้นให้ชุมชนมีความเข้มแข็ง มีประสิทธิภาพในการ ดูแลตนเองและดูแลผู้อื่น จนทำให้จำนวนผู้ป่วยโรคไตเรื้อรังมีจำนวนลดลงได้ในอนาคต ซึ่งเริ่มจากการดูแลคน ในชุมชน ดังนั้น เพื่อให้เกิดการสร้างเสริมสุขภาพ ป้องกันโรค และการฟื้นฟูสมรรถภาพในกลุ่มประชาชนที่มี ความเสี่ยง และเกิดการชะลอการเสื่อมของไตในกลุ่มผู้ป่วยโรคไม่ติดต่อเรื้อรัง
- 1. เพื่อเฝ้าระวัง ป้องกันกลุ่มประชาชนที่มีความเสี่ยง และผู้ป่วยโรคไม่ติดต่อเรื้อรัง ดำเนินโรคไปสู่โรคไตเรื้อรัง 2. เพื่อลดจำนวนผู้ป่วยโรคไตเรื้อรัง 3. เพื่อลดจำนวนผู้ป่วยไตวายระยะสุดท้าย
- กิจกรรม1 กิจกรรมอบรมพัฒนาศักยภาพ สร้างความรู้ให้กับกลุ่มเสี่ยง ผู้ป่วยโรคไม่ติดต่อเรื้อรังผู้ป่วยโรคไตเรื้อรังและผู้ดูแลให้สามารถดูแลตนเองได้ มีกี่เปลี่ยนแปลงพฤติกรรม ลดพฤติกรรม
- กิจกรรมที่ 2 กิจกรรมเยี่ยมบ้าน
- กิจกรรมที่ 3 กิจกรรมติดตามค่าไตซ้ำ หลังจากร่วมกิจกรรม 6 เดือน
- กิจกรรมที่ 4 สื่อประชาสัมพันธ์ในชุมชน 3 หมู่บ้าน (ม.1,ม.2,และม.7)
- ประชุมทีมงานและผู้ที่เกี่ยวข้อง จนท.หน่วยบริการ ผู้นำชุมชน อสม. ฯลฯ เพื่อชี้แจงกระบวนการ และการดำเนินงานตามโครงการ (กรณีในพื้นที่ยังมีการแพร่ระบาดของโรคติดเชื้อไวรัสโคโรนา ให้ดำเนินงาน ตามแนวทางของกรมควบคุมโรค)
- ดำเนินการค้นหา/คัดกรอง หรือเชื่อมโยงฐานข้อมูลกับหน่วยบริการในพื้นที่ เพื่อจัดทำทะเบียน ฐานข้อมูลคัดกรองเบื้องต้น พร้อมซักประวัติตรวจวัดสัญญาณชีพ โดยกำหนดพื้นที่และกลุ่มเป้าหมาย ได้แก่ ประชาชนทั่วไปที่มีความเสี่ยง ผู้ปวยโรคไม่ติดต่อเรื้อรัง และผู้ป่วยโรคไตเรื้อรัง
- ติดตามเยี่ยมบ้านเพื่อให้ความรู้และคำแนะนำสู่การปรับเปลี่ยนพฤติกรรม ได้แก่ การบริโภคอาหาร การออกกำลังกาย และการใช้ยาอย่างเหมาะสม
- กรณีพบผู้ที่มีความเสี่ยงจะป่วยเป็นโรคไตวายเรื้อรัง ประสานคลินิคชะลอไตเสื่อม (CKD clinic) หรือ เครือข่ายบริการโรคไตเรื้อรัง เพื่อเชื่อมโยงการให้บริการระหว่างหน่วยบริการกับชุมชน
- ประสานหน่วยบริการและจัดพาหนะรับ-ส่ง ในรายที่พบความผิดปกติและมีความจำเป็นต้องให้แพทย์ วินิจฉัยเพื่อทำการรักษา
- สร้างเครือข่ายในชุมชนเพื่อสร้างความเข้มแข็งในการดูแลตนเองและการดูแลผู้อื่น โดยการถ่ายทอด ประสบณ์การที่ได้รับ เพื่อให้เกิดการแลกเปลี่ยนเรียนรู้ร่วมกันในชุมชน
- ติดตามประเมินผลและจัดทำฐานข้อมูลหลังดำเนินโครงการเสร็จสิ้นแล้ว เพื่อแลกเปลี่ยนข้อมูลให้กับ เครือข่ายหน่วยบริการในพื้นที่ เพื่อให้เกิดการเรียนรู้และพัฒนาระบบการดูแลในชุมชนอย่างมีประสิทธิภาพ
- จัดทำรายงานสรุปผลการดำเนินงานตามโครงการ พร้อมจัดส่งรายงานผลการดำเนินงานให้ คณะกรรมการกองทุนทราบเมื่อเสร็จสิ้นโครงการ
- ประชาชนที่มีความเสี่ยงและผู้ปวยโรคไม่ติดต่อเรื้อรัง ได้รับการดูแลในการเฝ้าระวัง ป้องกัน ไม่ดำเนินโรคไปสู่ผู้ป่วยโรคไตเรื้อรัง
- จำนวนผู้ป่วยโรคไตเรื้อรังลดลง
- จำนวนผู้ป่วยไตวายระยะสุดท้ายลดลง