โครงการเฝ้าระวังตรวจคัดกรองมะเร็งเต้านมและมะเร็งปากมดลูกด้วยตนเอง (HPV-Self-sampling) ประจำปีงบประมาณ 2567
โครงการเฝ้าระวังตรวจคัดกรองมะเร็งเต้านมและมะเร็งปากมดลูกด้วยตนเอง (HPV-Self-sampling) ประจำปีงบประมาณ 2567
| ชื่อโครงการ/กิจกรรม | โครงการเฝ้าระวังตรวจคัดกรองมะเร็งเต้านมและมะเร็งปากมดลูกด้วยตนเอง (HPV-Self-sampling) ประจำปีงบประมาณ 2567 | |
| รหัสโครงการ | 67-L5281-1-02 | |
| ชื่อองค์กรที่รับผิดชอบ | โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบล บ้านควนบ่อทอง | |
| วันที่อนุมัติ | 21 มีนาคม 2567 | |
| ปี | 2567 | |
| ระยะเวลาดำเนินโครงการ | 1 มีนาคม 2567 - 30 กันยายน 2567 | |
| งบประมาณ | 21,650.00 | |
| ผู้รับผิดชอบโครงการ | นายปรีดี เรืองพูน | |
| พื้นที่ดำเนินการ | ตำบลทุ่งนุ้ย อำเภอควนกาหลง จังหวัดสตูล |
ปัจจุบันโรคมะเร็งเป็นสาเหตุการตายอันดับหนึ่งในประเทศไทยและมีแนวโน้มที่เพิ่มขึ้น และโรคมะเร็งที่พบมากที่สุดในประเทศไทย คือ โรคมะเร็งตับ รองลงมาคือมะเร็งปอด มะเร็งปากมดลูก มะเร็งเต้านมตามลำดับในประเทศไทย โรคมะเร็งปากมดลูกเป็นโรคมะเร็งที่พบเป็นอันดับหนึ่งในสตรีไทย มีผู้ป่วยรายใหม่ประมาณปีละ 6,300 รายพบมากที่สุดอายุระหว่าง 45-50 ปี ระยะที่พบส่วนใหญ่อยู่ในระยะลุกลาม การรักษาจึงเป็นไปได้ยาก ต้องเสียค่าใช้จ่ายในการรักษาสูง การป้องกัน และการควบคุมโรคมะเร็งปากมดลูก ต้องมีการค้นหาด้วยการตรวจหาเซลล์มะเร็งให้พบตั้งแต่อยู่ในระยะเริ่มแรก และระยะก่อนเป็นมะเร็ง ซึ่งสามารถรักษาให้หายได้และเสียค่าใช้จ่ายน้อยกว่าการรักษาในระยะลุกลามและจากการศึกษาขององค์การอนามัยโลก ได้พบว่าการคัดกรองด้วยการทำ pap smear ในสตรีกลุ่มเป้าหมายอายุ 30-60 ปี ทำให้ช่วยลดอัตราการเกิดและอัตราการตายจากโรคมะเร็งปากมดลูกได้ เนื่องจากโรคมะเร็งเป็นโรคที่เป็นแล้วจะทำให้เกิดอาการป่วยและเสียชีวิตก่อนวัยอันสมควร แต่ในขณะเดียวกันโรคมะเร็งเป็นโรคหนึ่งที่สามารถรักษาให้หายขาดได้ถ้าหากว่าได้รับการตรวจวินิจฉัยและมาพบแพทย์ตั้งแต่ในระยะเริ่มแรก ปัจจุบันสตรีจำนวนไม่น้อยที่ยังขาดความรู้ในเรื่องโรคมะเร็งปากมดลูก และมะเร็งเต้านม เดิมการตรวจแป๊บสเมียร์ (Conventional Pap Smear) เป็นการเก็บเซลล์ปากมดลูกมาป้ายบนสไลด์ ความแม่นยำในการตรวจขึ้นอยู่กับความชำนาญของผู้อ่านสไลด์ ปัจจุบันนี้สาธารณสุขไทยได้มีการตรวจหาเชื้อมะเร็งปากมดลูกแบบใหม่ เรียกว่า HPV DNA Test เป็นเทคนิคทางด้านชีวโมเลกุลที่จะตรวจหาตัวเชื้อ HPV ได้โดยตรง ทำให้สามารถตรวจหาระยะของโรคก่อนที่จะกลายเป็นมะเร็ง คือการตรวจในระดับโมเลกุล เพื่อหาเชื้อ HPV ความเสี่ยงสูงทั้ง 14 สายพันธุ์ ซึ่งเป็นสาเหตุของมะเร็งปากมดลูก ประมาณ 99% โดยมี วิธีการตรวจเหมือนตรวจภายใน คือเก็บเซลล์บริเวณตัวอย่างที่ปากมดลูกช่องคลอดด้านใน ส่งตรวจเหมือนวิธีการตรวจด้วยน้ำยา
ซึ่งสามารถที่จะตรวจหาเซลล์และแยกน้ำยาเพื่อจะตรวจหาเชื้อ HPV DNA ได้ และในปัจจุบันได้มีการพัฒนาเป็นการตรวจด้วยตัวเองตามขั้นตอนดังกล่าว ซึ่งเรียกว่า การตรวจคัดกรองมะเร็งปากมดลูกด้วยวิธี HPV Self-sampling และสปสช.จัดให้อยู่ในสิทธิประโยชน์กลุ่มสตรีที่มีอายุ 30-60 ปี
จากการดำเนินงานคัดกรองมะเร็งปากมดลูกในสตรีอายุ 30-60 ปี โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบล บ้านควนบ่อทอง มีเป้าหมายสะสมที่จะต้องดำเนินการระหว่างปี 2563 – 2567 จำนวน 722 คน ระยะเวลาที่ผ่านมาได้ทำการตรวจคัดกรองมะเร็งปากมดลูกแล้วจำนวน 115 คน ยังไม่พบผลผิดปกติ และในปี 2567 นี้ได้กำหนดเป้าหมายที่จะต้องดำเนินการคัดกรองมะเร็งปากมดลูก จำนวน 319 คน และสตรีอายุ 30-70 ปี ได้รับการตรวจคัดกรองเต้านมด้วยเจ้าหน้าที่และด้วยตนเอง ปีงบประมาณ 2566 จำนวน 870 คน พบความผิดปกติ จำนวน 4 คน ในปีงบประมาณ 2567 นี้ ได้กำหนดเป้าหมายจะต้องดำเนินการตรวจจำนวน 779 คน เพื่อเป็นการเฝ้าระวังภาวะทางสุขภาพ ลดอัตราการเกิดโรคมะเร็งปากมดลูก โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบล บ้านควนบ่อทอง จึงได้จัดทำโครงการเฝ้าระวังตรวจคัดกรองมะเร็งเต้านมและมะเร็งปากมดลูกด้วยตนเอง ประจำปีงบประมาณ 2567 เพื่อให้ประชาชนเข้าถึงบริการและสิทธิประโยชน์ด้านหลักประกันสุขภาพ และมีคุณภาพชีวิตที่ดีปลอดภัยจากโรคมะเร็งเต้านมและมะเร็งปากมดลูกได้ในที่สุด
- เพื่อให้สตรีกลุ่มเป้าหมายมีความรู้ความเข้าใจในเรื่องโรคมะเร็งเต้านมและมะเร็งปากมดลูก
- เพื่อให้สตรีกลุ่มเป้าหมายได้รับการคัดกรองมะเร็งเต้านมและมะเร็งปากมดลูก โดยเจ้าหน้าที่หรือตรวจด้วยตัวเอง เพิ่มขึ้น
- เพื่อให้สตรีกลุ่มเป้าหมายที่ได้รับการ ตรวจคัดกรองและพบความผิดปกติได้รับการส่งต่อพบแพทย์ทุกราย
- กิจกรรม อบรมให้ความรู้การตรวจมะเร็งเต้านมและมะเร็งปากมดลูกด้วยตนเอง แก่สตรี
7.1 ขั้นเตรียมการ
7.1.1 เตรียมรวบรวมรายชื่อสตรีกลุ่มเป้าหมาย อายุ 30-70 ปี ในเขตพื้นที่รับผิดชอบที่ยังไม่ได้รับการตรวจคัดกรองภายใน 5 ปี
7.1.2 จัดทำและเสนออนุมัติโครงการ
7.2 ขั้นดำเนินการ
7.2.1 กำหนดแผนการอบรมฯ ให้ความรู้
7.2.2 ประชาสัมพันธ์ให้สตรีกลุ่มเป้าหมายทราบ
7.2.3 อบรมให้ความรู้เรื่องโรคมะเร็งเต้านมและโรคมะเร็งปากมดลูก
7.2.4 กำหนดวันตรวจคัดกรองและตรวจคัดกรองโดยวิธี HPV Self-sampling
7.3 ขั้นสรุปโครงการ
7.3.1 ประเมินความรู้ ก่อนและหลังเข้าร่วมโครงการ
7.3.2 จัดทำรายงานสรุปผลโครงการ
- สตรีกลุ่มเป้าหมายมีความรู้ความเข้าใจในเรื่องโรคมะเร็งเต้านมและมะเร็งปากมดลูก เพิ่มขึ้นร้อยละ 100
2. สตรีกลุ่มเป้าหมายได้รับการคัดกรองมะเร็งเต้านมและมะเร็งปากมดลูก โดยเจ้าหน้าที่หรือด้วยตนเอง
ร้อยละ 60 3. สตรีกลุ่มเป้าหมายที่ได้รับการ ตรวจคัดกรองและพบความผิดปกติได้รับการส่งต่อพบแพทย์ทุกราย