กองทุนสุขภาพตำบล - กองทุนหลักประกันสุขภาพท้องถิ่น - กปท

รายละเอียดโครงการ

ชื่อโครงการ/กิจกรรม	โครงการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมเสี่ยงจากการใช้สารเคมีกำจัดศัตรูพืช รพ.สต.บ้านทุ่งมะขาม ประจำปี 2567
รหัสโครงการ	67-L8402-1-20
ชื่อองค์กรที่รับผิดชอบ	โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลบ้านทุ่งมะขาม
วันที่อนุมัติ	5 เมษายน 2567
ปี	2567
ระยะเวลาดำเนินโครงการ	1 เมษายน 2567 - 30 กันยายน 2567
งบประมาณ	33,482.00
ผู้รับผิดชอบโครงการ	นายนคร กาเหย็ม
พื้นที่ดำเนินการ	ตำบลคูหาใต้ อำเภอรัตภูมิ จังหวัดสงขลา

แผนงานกลุ่มประชาชนทั่วไปที่มีความเสี่ยง

ประชากรไทยมีอาชีพพื้นฐานอยู่ในภาคเกษตรกรรม ซึ่งส่วนใหญ่เป็นแรงงานนอกระบบผู้มีรายได้น้อยแต่ทำงานที่มีความเสี่ยงต่อสุขภาพ จากสภาพภูมิอากาศที่ร้อนจัด ท่าทางการทำงานที่มีความเสี่ยงต่อการปวดหลังและกล้ามเนื้ออักเสบ รวมทั้งการใช้สารเคมีกำจัดศัตรูพืช ซึ่งเป็นอันตรายต่อสุขภาพมีพิษทั้งแบบเฉียบพลันและเรื้อรัง ตั้งแต่ระดับเล็กน้อย จนรุนแรงถึงแก่ชีวิต ขึ้นอยู่กับระดับความเข้มข้น ความเป็นพิษ และปริมาณที่ได้รับ สารเคมีกำจัดศัตรูพืชสามารถเข้าสู่ร่างกายได้หลายทาง โดยการสัมผัสทางผิวหนังที่ไม่สวมถุงมือและรองเท้าบูทป้องกันขณะทำงานกับสารเคมี การสูดหายใจละอองที่ฟุ้งกระจายในอากาศ การซื้อผักผลไม้ตามท้องตลาดมาบริโภคนั้นมีความเสี่ยงในเรื่องสารพิษตกค้าง ซึ่งหากบริโภคเป็น ประจำอาจเกิดการสะสม และส่งผลกระทบต่อสุขภาพในระยะยาว ทั้งในเรื่องของประสาทสัมผัส การเคลื่อนไหว บกพร่อง เกิดความผิดปกติทางกายภาพของต่อมไทรอยด์ นอกจากนี้ยังมีรายงานว่าสารป้องกันกำจัดแมลงบางชนิดมี ความสัมพันธ์กับการเกิดมะเร็ง เช่น มะเร็งต่อมลูกหมาก มะเร็งตับอ่อน มะเร็งเต้านม และมะเร็งผิวหนัง ปัจจุบัน เรื่องของปัญหาสุขภาพของประชาชนคนไทยเพิ่มทวีขึ้น ซึ่งเป็นได้จากสถิติจำนวนของผู้ป่วยมีจำนวนมากขึ้นเรื่อย ๆ และอัตราการป่วยจากโรคที่ไม่ติดต่อเพิ่มสูงขึ้น โดยมีสาเหตุสำคัญมากจากการบริโภคอาหารที่ไม่ถูกสุขลักษณะ อาหารที่มีสารปนสารเคมีหรือผักที่ไม่ปลอดภัย เนื่องจากผลิตผลทางการเกษตรส่วนใหญ่ มักจะมีการใช้สารกำจัดสัตรูพืชและยังตกค้างในผลผลิต ทำให้สารเคมีที่เป็นโทษเหล่านั้นตกอยู่กับผู้บริโภคอย่างยากที่จะหลีกเลี่ยง แนวทางในการป้องกันปัญหาที่เป็นการแก้ที่ต้นเหตุอย่างยั่งยืน คือ การส่งเสริมการปลูกผักเพื่อบริโภคในครัวเรือน การปลูกผักรับประทานเอง เป็นต้น
      โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลบ้านทุ่งมะขาม มีการดำเนินงานดูแลสุขภาพเกษตรกรมาอย่างต่อเนื่อง เพื่อให้เกษตรกรและประชาชนทั่วไปมีความตระหนักถึงโอกาสเสี่ยงในการได้รับอันตรายจากสารเคมีกำจัดศัตรูพืชและการป้องกันตนเอง จากการดำเนินงานในรอบปีที่ผ่านมา ซึ่งได้มีการตรวจคัดกรองความเสี่ยงเกษตรกรและประชาชน โดยการเจาะเลือดหาระดับเอนไซม์โคลีนเอสเตอเรส จำนวน 50 คน ผลเลือดปกติ จำนวน 2 คน คิดเป็นร้อยละ 4.00 ปลอดภัย จำนวน 12 คน คิดเป็นร้อยละ 24.00 มีความเสี่ยง จำนวน 24 คน คิดเป็นร้อยละ 48.00 และไม่ปลอดภัย จำนวน 12 คน คิดเป็นร้อยละ 24.00 จากกลุ่มเป้าหมายในการตรวจคัดกรองหาสารเคมีในเลือด มีความเสี่ยงจำนวน 24 คน และไม่ปลอดภัย จำนวน 12 คน ผลจากการศึกษา เข้ารับการขับสารพิษโดยรางจืด ติดต่อกันเป็นเวลาไม่เกิน 5 วัน เพื่อทำการเจาะเลือดซ้ำในครั้งที่ 2 ผลปรากฏว่า การขับสารพิษด้วยรางจืด สามารถลดระดับที่เอนไซม์โคลีนเอสเตอเรสในเลือด ปลอดภัย ร้อยละ 59.65 ส่วนหลังดำเนินการปลอดภัยร้อยละ 68.42 เพิ่มขึ้น (วารสารวิชาการสํานักงานปองกันควบคุมโรคที่ 8 จังหวัดอุดรธานี,2566) ดังนั้นโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลบ้านทุ่งมะขาม จึงได้จัดทำโครงการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมเสี่ยงจากการใช้สารเคมีกำจัดศัตรูพืชกลุ่มประชาชนทั่วไป โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลบ้านทุ่งมะขาม ประจำปี 256๗ นี้ขึ้น

1. เพื่อให้กลุ่มประชาชนกลุ่มเสี่ยงได้รับการตรวจคัดกรองระดับโคลีนเอสเตอเรสในเลือด
2. เพื่อให้ประชาชนกลุ่มเสี่ยงมีความรู้และทักษะในการป้องกันตนเองจากการใช้สารเคมีกำจัดศัตรูพืช

1. ขั้นเตรียมการ 1.1 เก็บรวบรวมข้อมูล ปัญหาการใช้สารเคมีกำจัดศัตรูพืชกลุ่มประชาชนในพื้นที่ รพ.สต.บ้านทุ่งมะขาม 1.2 เขียนโครงการเพื่อพิจารณาอนุมัติของบประมาณสนับสนุนการดำเนินโครงการ 1.3 เตรียมเอกสารและอุปกรณ์ต่างๆ เพื่อใช้ในงานอบรม
2. ขั้นดำเนินการ 2.1 ส่งหนังสือเชิญประชุมคณะกรรมการพัฒนา รพ.สต.บ้านทุ่งมะขาม รวมทั้ง อสม. รพ.สต. และแกนนำชุมชน เพื่อชี้แจงปัญหาการใช้สารเคมีกำจัดศัตรูพืชกลุ่มประชาชนในพื้นที่ 2.2 จัดทำทะเบียนกลุ่มเป้าหมาย
   2.3 จัดอบรมให้ความรู้และทักษะในการป้องกันตนเองจากการใช้สารเคมีแก่กลุ่มประชาชน
   2.4 การให้บริการตรวจคัดกรองระดับโคลีนเอสเตอเรสในเลือดในกลุ่มประชาชน 2.5 จัดระบบติดตามกลุ่มที่ไม่ปลอดภัยและมีความเสี่ยง โดยการตรวจคัดกรองซ้ำ
3. สรุปผลโครงการ

๑. เกษตรกรกลุ่มเสี่ยงได้รับการตรวจคัดกรองระดับโคลีนเอสเตอเรสในเลือด     ๒. เกษตรกรกลุ่มเสี่ยงมีความรู้และทักษะในการป้องกันตนเองจากใช้สารเคมีกำจัดศัตรูพืช