กองทุนสุขภาพตำบล - กองทุนหลักประกันสุขภาพท้องถิ่น - กปท

กิตติกรรมประกาศ

"โครงการครอบครัวรอบรู้ใส่ใจพัฒนาการลูกน้อย จังหวัดสงขลา" สำเร็จได้ด้วยดี ด้วยความร่วมมือจาก สมาชิกในชุมชน ตำบลท่าบอน อำเภอระโนด จังหวัดสงขลา

คณะทำงานโครงการฯ ขอขอบคุณ กองทุนสุขภาพตำบล อบต.ท่าบอน ที่ให้การสนับสนุนงบประมาณในการดำเนินโครงการฯ รวมทั้ง ภาคีเครือข่ายที่สำคัญระดับพื้นที่ ที่ให้การสนับสนุน ช่วยเหลือ ชี้แนะ สุดท้ายขอขอบคุณผู้เกี่ยวข้องที่มิได้ระบุชื่อไว้ในที่นี้ ซึ่งมีส่วนสำคัญในการขับเคลื่อนการดำเนินงานให้มีความยั่งยืนในพื้นที่ต่อไป

คณะทำงานโครงการ
โครงการครอบครัวรอบรู้ใส่ใจพัฒนาการลูกน้อย

บทคัดย่อ

เด็กเป็นทรัพยากรบุคคลที่มีคุณค่า และเป็นอนาคตที่สำคัญของชาติ ในหลายประเทศล้วนมุ่งเน้นการพัฒนาทรัพยากรมนุษย์ ซึ่งจะต้องเริ่มต้นจากเด็ก โดยเฉพาะในช่วง แรกเกิด - 5 ปี ซึ่งเป็นช่วงที่เริ่มมีการพัฒนา  ในด้านต่างๆ อย่างรวดเร็ว ทั้งทางด้านร่างกาย สติปัญญา อารมณ์ จิตใจ และสังคม เด็กในวัยนี้ถ้าจะได้รับการเลี้ยงดูที่เหมาะสม มีการตอบสนองความต้องการขั้นพื้นฐาน และมีการส่งเสริมพัฒนาการที่ดีในแต่ละด้าน ก็จะทำให้เด็กนั้นเติบโตเป็นผู้ใหญ่ที่มีคุณภาพในอนาคต ซึ่งพัฒนาการเด็กเกิดจาก การเปลี่ยนแปลงหลายด้านผสมผสานกัน โดยพัฒนาการทุกด้านไม่ว่าจะเป็นด้านร่างกาย สติปัญญา อารมณ์ จิตใจ และสังคม ล้วนมีความสำคัญและเกี่ยวข้องสัมพันธ์กันหมด การเปลี่ยนแปลงของพัฒนาการด้านหนึ่งย่อมมีผลให้พัฒนาการอีกด้านหนึ่งเปลี่ยนแปลงไปด้วย เช่น เด็กที่มีร่างกายแข็งแรงสมบูรณ์มักเคลื่อนไหวคล่องแคล่ว สามารถช่วยเหลือตนเองได้ มีอารมณ์แจ่มใส รู้จักควบคุมอารมณ์ เข้ากับผู้อื่นได้ดี และมีความสนใจเรียนรู้สิ่งรอบตัว ในทางตรงกันข้ามเด็กที่มีสุขภาพไม่ดี มักประสบปัญญาด้านการเจริญเติบโต ของร่างกายล่าช้า หรือหยุดชะงักชั่วขณะ อารมณ์หงุดหงิดง่าย มีอาการเศร้าซึม ปรับตัวเข้ากับผู้อื่นได้ยาก และขาดสมาธิในการเรียนรู้สิ่งต่างๆซึ่งจากการสำรวจพัฒนาการในเด็กไทย พบว่า เด็กอายุ 0 - 5 ปี มีพัฒนาการล่าช้ากว่าร้อยละ 30 หรือประมาณ 4 ล้านคน
จากสถานการณ์ปัญหาการพัฒนาเด็กปฐมวัยไทย (0 - 5 ปี) ในรอบ 36 ปีที่ผ่านมา (ตั้งแต่ปี 2522 จนถึงปัจจุบัน) กลับพบว่า เด็กปฐมวัยร้อยละ 30 หรือ 1 ใน 3 ของเด็กเล็กในประเทศไทยมีแนวโน้ม พัฒนาการล่าช้า  ซึ่งถือว่ามีจำนวนสูงมากและรายงานล่าสุดของกรมอนามัย ปี 2557 ยืนยันว่า เด็กอายุ 0 - 2 ปี มีพัฒนาการไม่สมวัยร้อยละ 22 และเด็กอายุ 3 - 5 ปี มีพัฒนาการไม่สมวัยสูงถึงร้อยละ 34 โดยเฉพาะ การพัฒนาด้านภาษา การใช้ภาษา และกล้ามเนื้อมัดเล็ก ซึ่งเป็นพื้นฐานในการเรียนรู้ สิ่งต่างๆ และจากการประเมินพัฒนาการเด็กในเด็ก 0 – 5 ปี ในคลินิกใกล้ใจ โรงพยาบาลระโนด ปีงบประมาณ 2560 พบว่า เด็กมีพัฒนาการสงสัยล่าช้า จำนวน 17 คน คิดเป็นร้อยละ 20.57 คน เด็กพัฒนาการล่าช้า จำนวน 7 คน คิดเป็นร้อย 8.47 เด็กมีพัฒนาการปกติ จำนวน 97 คน คิดเป็นร้อยละ 80.17
จากสถานการณ์ปัญหาดังกล่าวข้างต้น นับว่าน่าเป็นห่วงอย่างยิ่งสำหรับเด็กไทย ซึ่งสาเหตุสำคัญ ประการหนึ่งคือ เป็นเพราะไม่มีใคร ให้ความสนใจพัฒนาการเด็กปฐมวัยอย่างจริงจัง ประกอบกับปัญหา การเลี้ยงดูของพ่อแม่ ผู้ปกครอง และ สถานรับดูแลเด็กขาดความรู้ที่ถูกต้องในการดูแล รวมถึงปัญหาด้านโภชนาการปัญหาการใช้เทคโนโลยีเลี้ยงดูเด็ก ซึ่งส่งผลให้เด็กขาดจินตนาการ ความคิดสร้างสรรค์ ซึ่งเป็นสาเหตุสำคัญอย่างหนึ่งที่ทำให้เด็กไทยมีพัฒนาการช้าลง คลินิกใกล้ใจ โรงพยาบาลระโนดและองค์การบริหารส่วนตำบลท่าบอน จึงจัดทำโครงการขึ้นเพื่อส่งเสริมให้เด็กมีพัฒนาการที่ดี สุขภาพร่างกายสมบูรณ์แข็งแรง

หมายเหตุ : รายละเอียดของบทสรุปคัดย่อการดำเนินงาน ให้ผู้รับผิดชอบโครงการเป็นผู้เขียนสรุปภาพรวมของโครงการใน "ผลลัพธ์โครงการ"

สารบัญ

ความเป็นมา/หลักการเหตุผล

เด็กเป็นทรัพยากรบุคคลที่มีคุณค่า และเป็นอนาคตที่สำคัญของชาติ ในหลายประเทศล้วนมุ่งเน้นการพัฒนาทรัพยากรมนุษย์ซึ่งจะต้องเริ่มต้นจากเด็ก โดยเฉพาะในช่วง แรกเกิด - 5 ปี ซึ่งเป็นช่วงที่เริ่มมีการพัฒนา ในด้านต่างๆ อย่างรวดเร็ว ทั้งทางด้านร่างกาย สติปัญญา อารมณ์ จิตใจ และสังคม เด็กในวัยนี้ถ้าจะได้รับการเลี้ยงดูที่เหมาะสม มีการตอบสนองความต้องการขั้นพื้นฐาน และมีการส่งเสริมพัฒนาการที่ดีในแต่ละด้าน ก็จะทำให้เด็กนั้นเติบโตเป็นผู้ใหญ่ที่มีคุณภาพในอนาคต ซึ่งพัฒนาการเด็กเกิดจาก การเปลี่ยนแปลงหลายด้านผสมผสานกัน โดยพัฒนาการทุกด้านไม่ว่าจะเป็นด้านร่างกาย สติปัญญา อารมณ์ จิตใจ และสังคม ล้วนมีความสำคัญและเกี่ยวข้องสัมพันธ์กันหมด การเปลี่ยนแปลงของพัฒนาการด้านหนึ่งย่อมมีผลให้พัฒนาการอีกด้านหนึ่งเปลี่ยนแปลงไปด้วย เช่น เด็กที่มีร่างกายแข็งแรงสมบูรณ์มักเคลื่อนไหวคล่องแคล่ว สามารถช่วยเหลือตนเองได้ มีอารมณ์แจ่มใส รู้จักควบคุมอารมณ์ เข้ากับผู้อื่นได้ดี และมีความสนใจเรียนรู้สิ่งรอบตัว ในทางตรงกันข้ามเด็กที่มีสุขภาพไม่ดี มักประสบปัญญาด้านการเจริญเติบโต ของร่างกายล่าช้า หรือหยุดชะงักชั่วขณะ อารมณ์หงุดหงิดง่าย มีอาการเศร้าซึม ปรับตัวเข้ากับผู้อื่นได้ยาก และขาดสมาธิในการเรียนรู้สิ่งต่างๆซึ่งจากการสำรวจพัฒนาการในเด็กไทย พบว่า เด็กอายุ 0 - 5 ปี มีพัฒนาการล่าช้ากว่าร้อยละ 30 หรือประมาณ 4 ล้านคน จากสถานการณ์ปัญหาการพัฒนาเด็กปฐมวัยไทย (0 - 5 ปี) ในรอบ 36 ปีที่ผ่านมา (ตั้งแต่ปี 2522 จนถึงปัจจุบัน) กลับพบว่า เด็กปฐมวัยร้อยละ 30 หรือ 1 ใน 3 ของเด็กเล็กในประเทศไทยมีแนวโน้ม พัฒนาการล่าช้าซึ่งถือว่ามีจำนวนสูงมากและรายงานล่าสุดของกรมอนามัย ปี 2557 ยืนยันว่า เด็กอายุ 0 - 2 ปี มีพัฒนาการไม่สมวัยร้อยละ 22 และเด็กอายุ 3 - 5 ปี มีพัฒนาการไม่สมวัยสูงถึงร้อยละ 34 โดยเฉพาะ การพัฒนาด้านภาษาการใช้ภาษา และกล้ามเนื้อมัดเล็ก ซึ่งเป็นพื้นฐานในการเรียนรู้สิ่งต่างๆ และจากการประเมินพัฒนาการเด็กในเด็ก 0 – 5 ปี ในคลินิกใกล้ใจ โรงพยาบาลระโนด ปีงบประมาณ 2560 พบว่า เด็กมีพัฒนาการสงสัยล่าช้า จำนวน 17 คน คิดเป็นร้อยละ 20.57คน เด็กพัฒนาการล่าช้า จำนวน 7 คน คิดเป็นร้อย 8.47 เด็กมีพัฒนาการปกติ จำนวน 97 คน คิดเป็นร้อยละ 80.17 จากสถานการณ์ปัญหาดังกล่าวข้างต้น นับว่าน่าเป็นห่วงอย่างยิ่งสำหรับเด็กไทย ซึ่งสาเหตุสำคัญ ประการหนึ่งคือ เป็นเพราะไม่มีใคร ให้ความสนใจพัฒนาการเด็กปฐมวัยอย่างจริงจัง ประกอบกับปัญหา การเลี้ยงดูของพ่อแม่ ผู้ปกครอง และ สถานรับดูแลเด็กขาดความรู้ที่ถูกต้องในการดูแล รวมถึงปัญหาด้านโภชนาการปัญหาการใช้เทคโนโลยีเลี้ยงดูเด็ก ซึ่งส่งผลให้เด็กขาดจินตนาการ ความคิดสร้างสรรค์ ซึ่งเป็นสาเหตุสำคัญอย่างหนึ่งที่ทำให้เด็กไทยมีพัฒนาการช้าลง คลินิกใกล้ใจ โรงพยาบาลระโนดและองค์การบริหารส่วนตำบลท่าบอน จึงจัดทำโครงการขึ้นเพื่อส่งเสริมให้เด็กมีพัฒนาการที่ดี สุขภาพร่างกายสมบูรณ์แข็งแรง

วัตถุประสงค์โครงการ

1. ผู้ปกครองหรือผู้เลี้ยงดูเด็กมีความรู้เกี่ยวกับการส่งเสริมพัฒนาการเด็ก 0 - 5 ปี ที่ถูกต้อง
2. ผู้ปกครองหรือผู้เลี้ยงดูเด็กมีทักษะในการกระตุ้นพัฒนาการเด็ก 0 - 5 ปี ได้ถูกต้อง
3. เด็ก 0 - 5 ปี ที่มีพัฒนาการสงสัยล่าช้าได้รับการกระตุ้นพัฒนาการ
4. เด็ก 0 - 5 ปี ที่มีพัฒนาการล่าช้าการส่งต่อเพื่อรักษาอย่างต่อเนื่อง

กิจกรรม/การดำเนินงาน

1. ประชาสัมพันธ์โครงการด้วยป้ายประชาสัมพันธ์
2. จัดกิจกรรมให้ความรู้แก่ผู้ปกครองหรือผู้เลี้ยงดูเด็ก 0 - 5 ปี ตามคู่มือเฝ้าระวังและส่งเสริมพัฒนาการเด็กปฐมวัย ( DSPM)

กลุ่มเป้าหมาย

ผลที่คาดว่าจะได้รับ

1. ผู้ปกครองหรือผู้เลี้ยงดูเด็กมีความรู้เกี่ยวกับการส่งเสริมพัฒนาการเด็ก 0 - 5 ปี ที่ถูกต้อง ร้อยละ 80
2. ผู้ปกครองหรือผู้เลี้ยงดูเด็กมีทักษะในการกระตุ้นพัฒนาการเด็ก0 - 5 ปี ได้ถูกต้อง ร้อยละ 80
3. เด็ก 0 - 5 ปี ที่มีพัฒนาการสงสัยล่าช้าได้รับการกระตุ้นพัฒนาการ ร้อยละ 100
4. เด็ก 0 - 5 ปี ที่มีพัฒนาการล่าช้าได้รับการส่งต่อเพื่อรักษาอย่างต่อเนื่อง ร้อยละ 100

ส่วนที่ 1 ผลการดำเนินงาน

* ผลผลิต หมายถึง ผลที่เกิดขึ้นเชิงปริมาณจากการทำกิจกรรม เช่น จำนวนผู้เข้าร่วมประชุม จำนวนผู้ผ่านการอบรม จำนวนครัวเรือนที่ปลูกผักสวนครัว เป็นต้น
** ผลลัพธ์ หมายถึง การเปลี่ยนแปลงที่นำไปสู่การแก้ปัญหา เช่น หลังอบรมมีผู้ปรับเปลี่ยนพฤติกรรมจำนวนกี่คน มีข้อบังคับหรือมาตรการของชุมชนที่นำไปสู่การปรับเปลี่ยนพฤติกรรมหรือสภาพแวดล้อม เป็นต้น ทั้งนี้ต้องมีข้อมูลอ้างอิงประกอบการรายงาน เช่น ข้อมูลรายชื่อแกนนำ , แบบสรุปการประเมินความรู้ , รูปภาพกิจกรรมพร้อมคำอธิบายใต้ภาพ เป็นต้น