ควบคุมป้องกันโรคที่เกิดจากยุงลายเป็นพาหะนำโรค ประจำปีงบประมาณ พศ.2568 | กองทุนสุขภาพตำบล - กองทุนหลักประกันสุขภาพท้องถิ่น

ชื่อโครงการ	ควบคุมป้องกันโรคที่เกิดจากยุงลายเป็นพาหะนำโรค ประจำปีงบประมาณ พศ.2568
ประเภทโครงการ	โครงการจากเงินเหมาจ่าย 45 บาท
รหัสโครงการ	68-L7258-1-2
ประเภทการสนับสนุน	ประเภท 1 สนับสนุนการจัดบริการสาธารณสุขของ หน่วยบริการ/สถานบริการ/หน่วยงานสาธารณสุข
หน่วยงาน/องค์กร/กลุ่มคน ที่รับผิดชอบโครงการ	หน่วยงานสาธารณสุขอื่นของ อปท. เช่น กองสาธารณสุขของเทศบาล
วันที่อนุมัติ	29 ตุลาคม 2567
ระยะเวลาดำเนินโครงการ	1 พฤศจิกายน 2567 - 15 กันยายน 2568
กำหนดวันส่งรายงาน
งบประมาณ	602,560.00 บาท
ชื่อองค์กรที่รับผิดชอบ	ฝ่ายป้องกันและควบคุมโรค
ผู้รับผิดชอบโครงการ	นางพิชามญช์ ติปะวาโร
พี่เลี้ยงโครงการ
พื้นที่ดำเนินการ	ตำบลหาดใหญ่ อำเภอหาดใหญ่ จังหวัดสงขลา
ละติจูด-ลองจิจูด	7.01,100.474

งวด	วันที่งวดโครงการ		วันที่งวดรายงาน		งบประมาณ (บาท)
งวด	จากวันที่	ถึงวันที่	จากวันที่	ถึงวันที่	งบประมาณ (บาท)
1	1 พฤศจิกายน 2568	15 กันยายน 2568			602,560.00
รวมงบประมาณ					602,560.00

(ตามแนบท้ายประกาศคณะอนุกรรมการส่งเสริมสุขภาพและป้องกันโรคฯ พ.ศ. 2557)

กลุ่มเป้าหมาย	จำนวน(คน)
กลุ่มเป้าหมายจำแนกตามช่วงวัย
กลุ่มเป้าหมายจำแนกกลุ่มเฉพาะ

ความสำคัญของโครงการ สถานการณ์ หลักการและเหตุผล

ยุงลายเป็นสัตว์พาหะนำโรคที่สำคัญ เพราะที่ทำให้เกิดโรคในมนุษย์ได้ถึง 3 โรค คือ โรคไข้เลือดออก โรคชิคุนกุนยาหรือโรคไข้ปวดข้อยุงลาย และโรคติดเชื้อไวรัสซิกา โดยเฉพาะในช่วงฤดูฝนของทุกปี จะเป็นฤดูที่มีการระบาดของโรคที่เกิดจากยุงลายสูงสุด เนื่องจากฝนที่ตกมาจะทำให้เกิดแหล่งน้ำขังเพาะพันธุ์ยุงลาย ทำให้จำนวนยุงเพิ่มขึ้นมากกว่าช่วงอื่น ๆ ของปี ดังนั้นการกำจัดยุงลายจึงเป็นมาตรการควบคุมและป้องกันโรคที่สำคัญ สำหรับสถานการณ์การเกิดโรคที่มียุงลายเป็นพาหะ ในเขตเทศบาลนครหาดใหญ่ จากศูนย์ระบาดวิทยาโรงพยาบาลหาดใหญ่ ข้อมูลย้อนหลัง 5 ปี ตั้งแต่ พ.ศ.2562 - พ.ศ.2566 พบว่า 1.โรคไข้เลือดออก ปี พ.ศ.2562 (ข้อมูลวันที่ 1 ม.ค. - 31 ธ.ค. 2562) มีผู้ป่วย จำนวน 265 ราย ไม่มีผู้เสียชีวิต ปี พ.ศ.2563 (ข้อมูลวันที่ 1 ม.ค. - 31 ธ.ค. 2564) มีผู้ป่วย จำนวน 53 ราย ไม่มีผู้เสียชีวิต ปี พ.ศ.2564 (ข้อมูลวันที่ 1 ม.ค. - 31 ธ.ค. 2562) มีผู้ป่วย จำนวน 14 ราย ไม่มีผู้เสียชีวิต ปี พ.ศ.2565 (ข้อมูลวันที่ 1 ม.ค. - 24 ธ.ค. 2565) มีผู้ป่วย จำนวน 35 ราย ไม่มีผู้เสียชีวิต ปี พ.ศ.2566 (ข้อมูลวันที่ 1 ม.ค. – 31 ต.ค. 2566) มีผู้ป่วย จำนวน 630 ราย ไม่มีผู้เสียชีวิต ถึงแม้ว่าปัจจุบัน สถานการณ์โรคไข้เลือดออกในพื้นที่เทศบาลนครหาดใหญ่จะมีแนวโน้มลดลงเนื่องจากมีการดำเนินงานในการป้องกันและควบคุมโรคที่เกิดจากยุงลายเป็นพาหะอย่างต่อเนื่องและมีประสิทธิภาพ ซึ่งทำให้เทศบาลนครหาดใหญ่ได้รับรางวัลการบริหารจัดการโรคไข้เลือดออกดีเด่นจากกรมควบคุมโรค เมื่อวันที่ 22 มิถุนายน 2561 แต่ก็ยังคงวางใจไม่ได้เนื่องจากปัญหาของการเกิดโรคที่เกิดจากยุงลายเป็นพาหะ มักเกิดจากสภาวะสิ่งแวดล้อมที่อยู่อาศัย ซึ่งเป็นปัจจัยหนึ่งที่ต้องควบคุม
2.โรคชิคุนกุนยาหรือไข้ปวดข้อยุงลาย ปี พ.ศ.2562 (ข้อมูลวันที่ 1 ม.ค. - 31 ธ.ค. 2562) มีผู้ป่วย จำนวน 438 ราย ปี พ.ศ.2563 (ข้อมูลวันที่ 1 ม.ค. - 31 ธ.ค. 2564) มีผู้ป่วย จำนวน 8 ราย
ปี พ.ศ.2564 (ข้อมูลวันที่ 1 ม.ค. - 31 ธ.ค. 2562) มีผู้ป่วย จำนวน 3 ราย
ปี พ.ศ.2565 (ข้อมูลวันที่ 1 ม.ค. - 24 ธ.ค. 2565) ไม่มีผู้ป่วย ปี พ.ศ.2566 (ข้อมูลวันที่ 1 ม.ค. - 31 ต.ค. 2562) ไม่มีผู้ป่วย
สำหรับโรคชิคุนกุนยา พบการระบาดล่าสุดในเขตเทศบาลนครหาดใหญ่ เมื่อปี พ.ศ.2552 หลังจากนั้นได้ทิ้งช่วงระบาดนานประมาณ 9 ปี โดยไม่พบผู้ป่วยด้วยโรคชิคุนกุนยา จนกระทั่งปลายเดือนกรกฎาคม พ.ศ. 2561 จึงพบผู้ป่วยรายแรก ถึงแม้อาการของโรคจะไม่รุนแรงถึงจนทำให้ผู้ป่วยเสียชีวิตแต่ก็ทำให้เกิดการปวดในข้อและกระดูกเรื้อรังได้นานเป็นปี 3.โรคไวรัสซิกา
ตั้งแต่ พ.ศ.2562 - พ.ศ.2565 ไม่พบรายงานผู้ป่วยในเขตเทศบาลนครหาดใหญ่ ปีพ.ศ.2566 (ข้อมูลวันที่ 1 ม.ค. – 31 ต.ค. 66) พบรายงานผู้ป่วย มีจำนวน 2 ราย ไม่มีผู้เสียชีวิต ดังนั้น เพื่อให้ประชาชนในเขตเทศบาลนครหาดใหญ่ ไม่เจ็บป่วยด้วยโรคที่เกิดจากยุงลายเป็นพาหะ ทั้ง 3 โรค คือ โรคไข้เลือดออก โรคชิคุนกุนยาและโรคติดเชื้อไวรัสซิกา ฝ่ายป้องกันและควบคุมโรค สำนักสาธารณสุขและสิ่งแวดล้อม เทศบาลนครหาดใหญ่ จึงได้จัดทำโครงการควบคุมป้องกันโรคที่เกิดจากยุงลายเป็นพาหะขึ้น โดยมุ่งเน้นมาตรการที่สำคัญคือ การป้องกันโรคล่วงหน้าและการเฝ้าระวังป้องกันเชิงรุก การกำจัดยุงลายและทำลายแหล่งเพาะพันธุ์อย่างมีประสิทธิภาพและต่อเนื่อง รวมถึงการรณรงค์ ประชาสัมพันธ์ให้ความรู้แก่ประชาชน เพื่อให้ ปลอดโรคที่เกิดจากยุงลายเป็นพาหะ (ทั้งนี้งบประมาณในการจัดซื้อเคมีภัณฑ์ในการกำจัดยุงพาหะ กรณีงบประจำ ไม่เพียงพอในการดำเนินงาน)

	วัตถุประสงค์/ตัวชี้วัดความสำเร็จ	ขนาดปัญหา	เป้าหมาย 1 ปี
1	เพื่อสร้างจิตสำนึกให้ประชาชนตระหนักถึงปัญหาในการป้องกันโรคล่วงหน้าก่อนการระบาด ในการทำลายแหล่งเพาะพันธุ์ยุงลายในชุมชน ตัวชี้วัดความสำเร็จ : 1.ดัชนีความชุกชุมของลูกน้ำยุงลายในชุมชนมีค่า HI น้อยกว่า 10 (HI < 10) 2.ร้อยละ 100 ของโรงเรียน มีค่าดัชนีความชุกชุมลูกน้ำยุงลายเท่ากับศูนย์ (CI = O)
2	เพื่อลดอัตราการเกิดโรคที่เกิดจากยุงลายเป็นพาหะโดยชุมชนมีส่วนร่วมกำจัดและควบคุมแหล่ง เพาะพันธ์ยุงลาย ตัวชี้วัดความสำเร็จ : 1.อัตราป่วยด้วยโรคไข้เลือดออกลดลง มากกว่าร้อยละ 20(จากค่ามัธยฐานย้อนหลัง 5 ปี) 2.อัตราป่วยด้วยโรคที่เกิดจากยุงลายเป็นพาหะ ได้แก่โรคชิคุนกุนยา โรคไวรัสซิกา ลดลง
3	เพื่อบูรณาการจากทุกภาคส่วน สร้างเครือข่ายในการปรับปรุงสิ่งแวดล้อม ในการทำลายแหล่งเพาะพันธุ์ยุงลาย ในวัด โรงเรียน และชุมชน ตัวชี้วัดความสำเร็จ : มีภาคีเครือข่ายในการป้องกันและควบคุมโรคที่เกิดจากยุงลายเป็นพาหะ เช่น วัด มัสยิด โรงเรียน ชุมชน และหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง

ลำดับ	กิจกรรมหลัก	งบประมาณ
1	กิจกรรมรณรงค์ป้องกันโรคไข้เลือดออก(1 พ.ย. 2567-15 ก.ย. 2568)	17,600.00
2	กิจกรรมสื่อสารและประชาสัมพันธ์(1 พ.ย. 2567-15 ก.ย. 2568)	89,460.00
3	กิจกรรมจัดซื้อเคมีภัณฑ์ เพื่อใช้ทำลายแหล่งเพาะพันธ์ยุงและพ่นสารเคมีกำจัดยุงตัวเต็มวัย(28 เม.ย. 2568-28 มี.ค. 2568)	495,500.00
	รวม	602,560.00

1 กิจกรรมรณรงค์ป้องกันโรคไข้เลือดออก		กลุ่มเป้าหมาย (คน)	งบกิจกรรม (บาท)	ทำแล้ว	ใช้จ่ายแล้ว (บาท)	คงเหลือ (บาท)	รายละเอียดกิจกรรม ลบกิจกรรมไม่ได้
วันที่	กิจกรรมย่อย	50	17,600.00	0	0.00	17,600.00
4 - 24 มี.ค. 68	กิจกรรมเดินรณรงค์ควบคุมและป้องกัน โรคไข้เลือดออกในชุมชน(ป้องกันโรคล่วงหน้าก่อนการระบาด) ทั้ง 4 เขตๆ ละ 2 ครั้ง รวมจำนวน 8 ครั้ง	50	14,000.00		-	-	รายละเอียดกิจกรรม
4 มิ.ย. 68 - 19 พ.ค. 68	กิจกรรมอบรมให้ความรู้และกำจัดแหล่งเพาะพันธุ์ลูกน้ำยุงลายในโรงเรียนที่มีความเสี่ยงสูง	0	0.00		-	-	รายละเอียดกิจกรรม
10 มิ.ย. 68	กิจกรรมกิจกรรมอบรมให้ความรู้เรื่องการป้องกันและควบคุมโรคไข้เลือดออก แก่ อสม.ทั้ง 4 เขต จำนวน 3 ครั้ง/ปี จำนวน 3 ครั้ง/ปี	0	3,600.00		-	-	รายละเอียดกิจกรรม

2 กิจกรรมสื่อสารและประชาสัมพันธ์		กลุ่มเป้าหมาย (คน)	งบกิจกรรม (บาท)	ทำแล้ว	ใช้จ่ายแล้ว (บาท)	คงเหลือ (บาท)	รายละเอียดกิจกรรม ลบกิจกรรมไม่ได้
วันที่	กิจกรรมย่อย	0	89,460.00	0	0.00	89,460.00
17 เม.ย. 68	กิจกรรมสื่อสารและประชาสัมพันธ์	0	89,460.00		-	-	รายละเอียดกิจกรรม

3 กิจกรรมจัดซื้อเคมีภัณฑ์ เพื่อใช้ทำลายแหล่งเพาะพันธ์ยุงและพ่นสารเคมีกำจัดยุงตัวเต็มวัย		กลุ่มเป้าหมาย (คน)	งบกิจกรรม (บาท)	ทำแล้ว	ใช้จ่ายแล้ว (บาท)	คงเหลือ (บาท)	รายละเอียดกิจกรรม ลบกิจกรรมไม่ได้
วันที่	กิจกรรมย่อย	0	495,500.00	0	0.00	495,500.00
24 เม.ย. 68	จัดซื้อเคมีภัณฑ์ เพื่อใช้ทำลายแหล่งเพาะพันธ์ยุงและพ่นสารเคมีกำจัดยุงตัวเต็มวัย	0	495,500.00		-	-	รายละเอียดกิจกรรม

	รวมทั้งสิ้น	50	602,560.00	0	0.00	602,560.00

1.อัตราการเกิดโรคที่มียุงลายเป็นพาหะลดลงเปรียบเทียบก่อนและหลังดำเนินโครงการ 2.ประชาชนเกิดความตระหนัก และสร้างความร่วมมือในชุมชนตลอดจนมีความรู้ และพฤติกรรมในการเฝ้าระวังและป้องกันโรคที่มียุงลายเป็นพาหะ 3.เกิดการบูรณาการจากภาคส่วนต่าง ๆ มีการสร้างเครือข่ายในการปรับปรุงสิ่งแวดล้อม ทำลายแหล่งเพาะพันธ์ยุงเพื่อป้องกันโรคที่มียุงลายเป็นพาหะ
4.สร้างความรับผิดชอบและความตระหนักในการควบคุมป้องกันโรคที่มียุงลายเป็นพาหะในโรงเรียน