กองทุนสุขภาพตำบล - กองทุนหลักประกันสุขภาพท้องถิ่น - กปท

กิตติกรรมประกาศ

"ควบคุมป้องกันโรคที่เกิดจากยุงลายเป็นพาหะนำโรค ประจำปีงบประมาณ พศ.2568 จังหวัดสงขลา" สำเร็จได้ด้วยดี ด้วยความร่วมมือจาก สมาชิกในชุมชน ตำบลหาดใหญ่ อำเภอหาดใหญ่ จังหวัดสงขลา

คณะทำงานโครงการฯ ขอขอบคุณ กองทุนสุขภาพตำบล เทศบาลนครหาดใหญ่ ที่ให้การสนับสนุนงบประมาณในการดำเนินโครงการฯ รวมทั้ง ภาคีเครือข่ายที่สำคัญระดับพื้นที่ ที่ให้การสนับสนุน ช่วยเหลือ ชี้แนะ สุดท้ายขอขอบคุณผู้เกี่ยวข้องที่มิได้ระบุชื่อไว้ในที่นี้ ซึ่งมีส่วนสำคัญในการขับเคลื่อนการดำเนินงานให้มีความยั่งยืนในพื้นที่ต่อไป

คณะทำงานโครงการ
ควบคุมป้องกันโรคที่เกิดจากยุงลายเป็นพาหะนำโรค ประจำปีงบประมาณ พศ.2568

บทคัดย่อ

โครงการ " ควบคุมป้องกันโรคที่เกิดจากยุงลายเป็นพาหะนำโรค ประจำปีงบประมาณ พศ.2568 " ดำเนินการในพื้นที่ ตำบลหาดใหญ่ อำเภอหาดใหญ่ จังหวัดสงขลา รหัสโครงการ 68-L7258-1-2 ระยะเวลาการดำเนินงาน 1 พฤศจิกายน 2567 - 15 กันยายน 2568 ได้รับการสนับสนุนงบประมาณจำนวน 602,560.00 บาท จาก กองทุนสุขภาพตำบล เทศบาลนครหาดใหญ่ เพื่อใช้ในการดำเนินกิจกรรมโครงการ หลังจากสิ้นสุดระยะเวลาโครงการ ผลที่เกิดขึ้นจากการดำเนินงานปรากฏดังนี้

โครงการนี้ยังไม่มีการเขียนหรือแก้ไขบทคัดย่อ

หมายเหตุ : รายละเอียดของบทสรุปคัดย่อการดำเนินงาน ให้ผู้รับผิดชอบโครงการเป็นผู้เขียนสรุปภาพรวมของโครงการใน "ผลลัพธ์โครงการ"

สารบัญ

ความเป็นมา/หลักการเหตุผล

ยุงลายเป็นสัตว์พาหะนำโรคที่สำคัญ เพราะที่ทำให้เกิดโรคในมนุษย์ได้ถึง 3 โรค คือ โรคไข้เลือดออก โรคชิคุนกุนยาหรือโรคไข้ปวดข้อยุงลาย และโรคติดเชื้อไวรัสซิกา โดยเฉพาะในช่วงฤดูฝนของทุกปี จะเป็นฤดูที่มีการระบาดของโรคที่เกิดจากยุงลายสูงสุด เนื่องจากฝนที่ตกมาจะทำให้เกิดแหล่งน้ำขังเพาะพันธุ์ยุงลาย ทำให้จำนวนยุงเพิ่มขึ้นมากกว่าช่วงอื่น ๆ ของปี ดังนั้นการกำจัดยุงลายจึงเป็นมาตรการควบคุมและป้องกันโรคที่สำคัญ สำหรับสถานการณ์การเกิดโรคที่มียุงลายเป็นพาหะ ในเขตเทศบาลนครหาดใหญ่ จากศูนย์ระบาดวิทยาโรงพยาบาลหาดใหญ่ ข้อมูลย้อนหลัง 5 ปี ตั้งแต่ พ.ศ.2562 - พ.ศ.2566 พบว่า 1.โรคไข้เลือดออก ปี พ.ศ.2562 (ข้อมูลวันที่ 1 ม.ค. - 31 ธ.ค. 2562) มีผู้ป่วย จำนวน 265 ราย ไม่มีผู้เสียชีวิต ปี พ.ศ.2563 (ข้อมูลวันที่ 1 ม.ค. - 31 ธ.ค. 2564) มีผู้ป่วย จำนวน 53 ราย ไม่มีผู้เสียชีวิต ปี พ.ศ.2564 (ข้อมูลวันที่ 1 ม.ค. - 31 ธ.ค. 2562) มีผู้ป่วย จำนวน 14 ราย ไม่มีผู้เสียชีวิต ปี พ.ศ.2565 (ข้อมูลวันที่ 1 ม.ค. - 24 ธ.ค. 2565) มีผู้ป่วย จำนวน 35 ราย ไม่มีผู้เสียชีวิต ปี พ.ศ.2566 (ข้อมูลวันที่ 1 ม.ค. – 31 ต.ค. 2566) มีผู้ป่วย จำนวน 630 ราย ไม่มีผู้เสียชีวิต ถึงแม้ว่าปัจจุบัน สถานการณ์โรคไข้เลือดออกในพื้นที่เทศบาลนครหาดใหญ่จะมีแนวโน้มลดลงเนื่องจากมีการดำเนินงานในการป้องกันและควบคุมโรคที่เกิดจากยุงลายเป็นพาหะอย่างต่อเนื่องและมีประสิทธิภาพ ซึ่งทำให้เทศบาลนครหาดใหญ่ได้รับรางวัลการบริหารจัดการโรคไข้เลือดออกดีเด่นจากกรมควบคุมโรค เมื่อวันที่ 22 มิถุนายน 2561 แต่ก็ยังคงวางใจไม่ได้เนื่องจากปัญหาของการเกิดโรคที่เกิดจากยุงลายเป็นพาหะ มักเกิดจากสภาวะสิ่งแวดล้อมที่อยู่อาศัย ซึ่งเป็นปัจจัยหนึ่งที่ต้องควบคุม
2.โรคชิคุนกุนยาหรือไข้ปวดข้อยุงลาย ปี พ.ศ.2562 (ข้อมูลวันที่ 1 ม.ค. - 31 ธ.ค. 2562) มีผู้ป่วย จำนวน 438 ราย ปี พ.ศ.2563 (ข้อมูลวันที่ 1 ม.ค. - 31 ธ.ค. 2564) มีผู้ป่วย จำนวน 8 ราย
ปี พ.ศ.2564 (ข้อมูลวันที่ 1 ม.ค. - 31 ธ.ค. 2562) มีผู้ป่วย จำนวน 3 ราย
ปี พ.ศ.2565 (ข้อมูลวันที่ 1 ม.ค. - 24 ธ.ค. 2565) ไม่มีผู้ป่วย ปี พ.ศ.2566 (ข้อมูลวันที่ 1 ม.ค. - 31 ต.ค. 2562) ไม่มีผู้ป่วย
สำหรับโรคชิคุนกุนยา พบการระบาดล่าสุดในเขตเทศบาลนครหาดใหญ่ เมื่อปี พ.ศ.2552 หลังจากนั้นได้ทิ้งช่วงระบาดนานประมาณ 9 ปี โดยไม่พบผู้ป่วยด้วยโรคชิคุนกุนยา จนกระทั่งปลายเดือนกรกฎาคม พ.ศ. 2561 จึงพบผู้ป่วยรายแรก ถึงแม้อาการของโรคจะไม่รุนแรงถึงจนทำให้ผู้ป่วยเสียชีวิตแต่ก็ทำให้เกิดการปวดในข้อและกระดูกเรื้อรังได้นานเป็นปี 3.โรคไวรัสซิกา
ตั้งแต่ พ.ศ.2562 - พ.ศ.2565 ไม่พบรายงานผู้ป่วยในเขตเทศบาลนครหาดใหญ่ ปีพ.ศ.2566 (ข้อมูลวันที่ 1 ม.ค. – 31 ต.ค. 66) พบรายงานผู้ป่วย มีจำนวน 2 ราย ไม่มีผู้เสียชีวิต ดังนั้น เพื่อให้ประชาชนในเขตเทศบาลนครหาดใหญ่ ไม่เจ็บป่วยด้วยโรคที่เกิดจากยุงลายเป็นพาหะ ทั้ง 3 โรค คือ โรคไข้เลือดออก โรคชิคุนกุนยาและโรคติดเชื้อไวรัสซิกา ฝ่ายป้องกันและควบคุมโรค สำนักสาธารณสุขและสิ่งแวดล้อม เทศบาลนครหาดใหญ่ จึงได้จัดทำโครงการควบคุมป้องกันโรคที่เกิดจากยุงลายเป็นพาหะขึ้น โดยมุ่งเน้นมาตรการที่สำคัญคือ การป้องกันโรคล่วงหน้าและการเฝ้าระวังป้องกันเชิงรุก การกำจัดยุงลายและทำลายแหล่งเพาะพันธุ์อย่างมีประสิทธิภาพและต่อเนื่อง รวมถึงการรณรงค์ ประชาสัมพันธ์ให้ความรู้แก่ประชาชน เพื่อให้ ปลอดโรคที่เกิดจากยุงลายเป็นพาหะ (ทั้งนี้งบประมาณในการจัดซื้อเคมีภัณฑ์ในการกำจัดยุงพาหะ กรณีงบประจำ ไม่เพียงพอในการดำเนินงาน)

วัตถุประสงค์โครงการ

1. เพื่อสร้างจิตสำนึกให้ประชาชนตระหนักถึงปัญหาในการป้องกันโรคล่วงหน้าก่อนการระบาด ในการทำลายแหล่งเพาะพันธุ์ยุงลายในชุมชน
2. เพื่อลดอัตราการเกิดโรคที่เกิดจากยุงลายเป็นพาหะโดยชุมชนมีส่วนร่วมกำจัดและควบคุมแหล่ง เพาะพันธ์ยุงลาย
3. เพื่อบูรณาการจากทุกภาคส่วน สร้างเครือข่ายในการปรับปรุงสิ่งแวดล้อม ในการทำลายแหล่งเพาะพันธุ์ยุงลาย ในวัด โรงเรียน และชุมชน

กิจกรรม/การดำเนินงาน

1. กิจกรรมรณรงค์ป้องกันโรคไข้เลือดออก
2. กิจกรรมสื่อสารและประชาสัมพันธ์
3. กิจกรรมจัดซื้อเคมีภัณฑ์ เพื่อใช้ทำลายแหล่งเพาะพันธ์ยุงและพ่นสารเคมีกำจัดยุงตัวเต็มวัย
4. กิจกรรมเดินรณรงค์ควบคุมและป้องกัน โรคไข้เลือดออกในชุมชน(ป้องกันโรคล่วงหน้าก่อนการระบาด) ทั้ง 4 เขตๆ ละ 2 ครั้ง รวมจำนวน 8 ครั้ง
5. กิจกรรมสื่อสารและประชาสัมพันธ์
6. จัดซื้อเคมีภัณฑ์ เพื่อใช้ทำลายแหล่งเพาะพันธ์ยุงและพ่นสารเคมีกำจัดยุงตัวเต็มวัย
7. กิจกรรมอบรมให้ความรู้และกำจัดแหล่งเพาะพันธุ์ลูกน้ำยุงลายในโรงเรียนที่มีความเสี่ยงสูง
8. กิจกรรมกิจกรรมอบรมให้ความรู้เรื่องการป้องกันและควบคุมโรคไข้เลือดออก แก่ อสม.ทั้ง 4 เขต จำนวน 3 ครั้ง/ปี จำนวน 3 ครั้ง/ปี

กลุ่มเป้าหมาย

ผลที่คาดว่าจะได้รับ

1.อัตราการเกิดโรคที่มียุงลายเป็นพาหะลดลงเปรียบเทียบก่อนและหลังดำเนินโครงการ 2.ประชาชนเกิดความตระหนัก และสร้างความร่วมมือในชุมชนตลอดจนมีความรู้ และพฤติกรรมในการเฝ้าระวังและป้องกันโรคที่มียุงลายเป็นพาหะ 3.เกิดการบูรณาการจากภาคส่วนต่าง ๆ มีการสร้างเครือข่ายในการปรับปรุงสิ่งแวดล้อม ทำลายแหล่งเพาะพันธ์ยุงเพื่อป้องกันโรคที่มียุงลายเป็นพาหะ
4.สร้างความรับผิดชอบและความตระหนักในการควบคุมป้องกันโรคที่มียุงลายเป็นพาหะในโรงเรียน

ส่วนที่ 1 ผลการดำเนินงาน

* ผลผลิต หมายถึง ผลที่เกิดขึ้นเชิงปริมาณจากการทำกิจกรรม เช่น จำนวนผู้เข้าร่วมประชุม จำนวนผู้ผ่านการอบรม จำนวนครัวเรือนที่ปลูกผักสวนครัว เป็นต้น
** ผลลัพธ์ หมายถึง การเปลี่ยนแปลงที่นำไปสู่การแก้ปัญหา เช่น หลังอบรมมีผู้ปรับเปลี่ยนพฤติกรรมจำนวนกี่คน มีข้อบังคับหรือมาตรการของชุมชนที่นำไปสู่การปรับเปลี่ยนพฤติกรรมหรือสภาพแวดล้อม เป็นต้น ทั้งนี้ต้องมีข้อมูลอ้างอิงประกอบการรายงาน เช่น ข้อมูลรายชื่อแกนนำ , แบบสรุปการประเมินความรู้ , รูปภาพกิจกรรมพร้อมคำอธิบายใต้ภาพ เป็นต้น