โครงการศาสนบำบัดพุทธและอิสลามในพื้นที่พหุวัฒนธรรม
โครงการ
" โครงการศาสนบำบัดพุทธและอิสลามในพื้นที่พหุวัฒนธรรม "
ตำบลเบตง อำเภอเบตง จังหวัดยะลา
หัวหน้าโครงการ
นายอนุชา นวลไทย ตำแหน่ง ผู้บัญชาการเรือนจำอำเภอเบตง
พฤษภาคม 2568
ที่อยู่ ตำบลเบตง อำเภอเบตง จังหวัดยะลา จังหวัด ยะลา
รหัสโครงการ 2568-L7161-1-1
ระยะเวลาดำเนินงาน ตั้งแต่ 3 กุมภาพันธ์ 2568 ถึง 31 พฤษภาคม 2568
กิตติกรรมประกาศ
"โครงการศาสนบำบัดพุทธและอิสลามในพื้นที่พหุวัฒนธรรม จังหวัดยะลา" สำเร็จได้ด้วยดี ด้วยความร่วมมือจาก สมาชิกในชุมชน ตำบลเบตง อำเภอเบตง จังหวัดยะลา
คณะทำงานโครงการฯ ขอขอบคุณ กองทุนสุขภาพตำบล เทศบาลเมืองเบตง ที่ให้การสนับสนุนงบประมาณในการดำเนินโครงการฯ รวมทั้ง ภาคีเครือข่ายที่สำคัญระดับพื้นที่ ที่ให้การสนับสนุน ช่วยเหลือ ชี้แนะ สุดท้ายขอขอบคุณผู้เกี่ยวข้องที่มิได้ระบุชื่อไว้ในที่นี้ ซึ่งมีส่วนสำคัญในการขับเคลื่อนการดำเนินงานให้มีความยั่งยืนในพื้นที่ต่อไป
คณะทำงานโครงการ
โครงการศาสนบำบัดพุทธและอิสลามในพื้นที่พหุวัฒนธรรม
บทคัดย่อ
โครงการ " โครงการศาสนบำบัดพุทธและอิสลามในพื้นที่พหุวัฒนธรรม " ดำเนินการในพื้นที่ ตำบลเบตง อำเภอเบตง จังหวัดยะลา รหัสโครงการ 2568-L7161-1-1 ระยะเวลาการดำเนินงาน 3 กุมภาพันธ์ 2568 - 31 พฤษภาคม 2568 ได้รับการสนับสนุนงบประมาณจำนวน 28,440.00 บาท จาก กองทุนสุขภาพตำบล เทศบาลเมืองเบตง เพื่อใช้ในการดำเนินกิจกรรมโครงการ หลังจากสิ้นสุดระยะเวลาโครงการ ผลที่เกิดขึ้นจากการดำเนินงานปรากฏดังนี้
โครงการนี้ยังไม่มีการเขียนหรือแก้ไขบทคัดย่อ
หมายเหตุ : รายละเอียดของบทสรุปคัดย่อการดำเนินงาน ให้ผู้รับผิดชอบโครงการเป็นผู้เขียนสรุปภาพรวมของโครงการใน "ผลลัพธ์โครงการ"
สารบัญ
| กิตติกรรมประกาศ | » |
| บทคัดย่อ | » |
| ความเป็นมา/หลักการเหตุผล | » |
| วัตถุประสงค์โครงการ | » |
| กิจกรรม/การดำเนินงาน | » |
| กลุ่มเป้าหมาย | » |
| ผลลัพธ์ที่ได้ | » |
| การประเมินผล | » |
| ปัญหาและอุปสรรค | » |
| ข้อเสนอแนะ | » |
| เอกสารประกอบอื่นๆ | » |
ความเป็นมา/หลักการเหตุผล
พหุวัฒนธรรม คือความหลากหลายในด้านเชื้อชาติศาสนา เพศสภาพ การยอมรับทางสังคม และชนชั้นทางสังคม ซึ่งส่งผลกระทบพบเจอของความแตกต่างกัน ซึ่งหลายครั้งนั้นนำมาสู่ความไม่ไว้วางใจกัน ต่อวัฒนธรรมนั้นแต่ไม่แตกแยก มิใช่วาทกรรม แต่ได้ผุดขึ้น และงอกงามในวัฒนธรรมสามจังหวัดชายแดนภาคใต้ ดังเห็นได้จากความมีน้ำจิตน้ำใจช่วยเหลือซึ่งกันและกัน โดยไม่เกี่ยวศาสนา ภาพเหล่านี้ข้าพเจ้าได้เห็นมากับตา เมื่อเร็ว ๆ นี้เกิดอุทกภัยที่จังหวัดยะลา เขื่อนบางลางรับน้ำไม่ไหวต้องระบายออก และมวลน้ำเหล่านี้ได้เข้ามาท่วมในตัวเมืองปัตตานี อุทกภัยนี้หากมองในแง่ร้ายจะเห็นเพียงความสูญเสีย แต่ในแง่ของความเอื้ออาทรเราจะเห็นจากเหตุการณ์นี้ได้ทันที ภาพทหารที่คอยช่วยเหลือชาวบ้านถามไถ่สารทุกข์สุขดิบ และหยิบยื่นข้าวของยังชีพในภาวะวิกฤตน้ำท่วม ภาพนักศึกษาหญิงชาวมุสลิมไปช่วยแจกถุงยังชีพให้กับชาวบ้านชุมชน ไทย – พุทธ ภาพเหล่านี้ประทับตรึงใจข้าพเจ้า ทั้งความรักและความสามัคคีปรองดอง ดังคำกล่าวที่ว่า “มีสุขร่วมเสพ มีทุกข์ร่วมต้าน” เพราะเรายืนอยู่บนผืนแผ่นดินไทยผืนเดียวกัน ฉะนั้นแล้วสิ่งที่มีคุณค่าและล้ำค่าที่สุดคือความเป็นคนไทย ที่สะท้อนผ่านความดี ความรัก และความสามัคคีปรองดองศาสนบำบัด ปรองดองศาสนบำบัด คือการนำหลักธรรมตามหลักศาสนามาจัดเป็นกิจกรรม ควบคู่ไปกับหลักการทางด้านจิตวิทยา ซึ่งจะเป็นแนวทางหนึ่งที่สามารถขัดเกลาและส่งเสริมให้กับผู้ต้องขังมีสมาธิ มีสติ และเกิดปัญญา มีคุณธรรม มีความเอื้ออารี เป็นการขัดเกลาพื้นฐานทางจิตใจในกรอบคุณธรรมจริยธรรม และส่งผลให้ผู้ต้องขังมีทัศนคติที่ดีต่อการดำเนินชีวิตทั้งขณะต้องโทษ และเมื่อพ้นโทษไปแล้ว ทั้งนี้ ระบบหลักประกันสุขภาพแห่งชาติ ได้สร้างความเท่าเทียมด้านสุขภาพ ตามหลักสิทธิมนุษยชน โดยจัดระบบการให้บริการสาธารณสุขที่จำเป็นต่อสุขภาพในการดำรงชีวิตและการรักษาพยาบาลที่มีมาตรฐานให้ประชาชนชาวไทย และระบบหลักประกันสุขภาพแห่งชาติเป็น
เสมือนระบบศีลธรรมที่เกื้อกูลดูแลเพื่อนมนุษย์ โดยหลักการเฉลี่ยทุกข์เฉลี่ยสุขด้านสุขภาพให้กับคนทุกคน ไม่เว้นแม้แต่กลุ่มผู้ต้องขังซึ่งมักถูกตีตราจากสังคมว่าเป็นบุคคลไม่พึงประสงค์ ด้วยโทษความผิดที่รับ โดยสภาวะที่ต้องควบคุมตัวตามหมายศาลภายในเรือนจำ อาจเป็นสาเหตุให้เกิดความเครียด ความวิตกกังวล
จากข้อมูลสถิติเมื่อเดือนตุลาคม ผู้ต้องขังนับถือศาสนาอิสลาม จำนวน 133 คน คิดเป็นร้อยละ 55.65 ผู้ต้องขังนับถือศาสนาพุทธ จำนวน 100 คน คิดเป็นร้อยละ 41.84 และผู้ต้องขังที่นับถือศาสนาคริสต์ จำนวน 6 คน คิดเป็นร้อยละ 2.51 ผู้ต้องขังรวมทั้งสิ้น 239 คน ดังนั้นเรือนจำอำเภอเบตงจึงจัดโครงการศาสนบำบัดพุทธ “หลักสูตรสัคคสาสมาธิ”ตามแนวทางสมเด็จพระญาณวชิโรดม (หลวงพ่อวิริยังค์ สิริญธโร) และโครงการศาสนบำบัดอิสลาม “หลักสูตรอิสลามเบื้องต้น” เพื่อเป็นการเพิ่มการเข้าถึงบริการสุขภาพให้กับผู้ต้องขัง ด้านสร้างเสริมสุขภาพจิต เรือนจำจึงทำโครงการศาสนบำบัดพุทธและอิสลามในพื้นที่พหุวัฒนธรรม
วัตถุประสงค์โครงการ
- เพื่อเป็นการเข้าถึงบริการสร้างเสริมสุขภาพให้กับผู้ต้องขัง โดยใช้แนวทางศาสนบำบัด
- เพื่อส่งเสริมให้ผู้ต้องขังมีความรู้ความเข้าใจ และทักษะการดูแลสุขภาพตามหลักศาสนบำบัด
- เพื่อส่งเสริมให้ผู้ต้องขังสามารถนำคำสอนของศาสนามาเป็นแนวทางในการดูแลสุขภาพได้อย่างถูกต้องเหมาะสม
- เพื่อให้ผู้ต้องขังได้รับการอบรมแก้ไขพฤตินิสัย เพื่อกลับตนเป็นคนดีสู่สังคม
กิจกรรม/การดำเนินงาน
- โครงการศาสนบำบัดพุทธและอิสลามในพื้นที่พหุวัฒนธรรม
- กิจกรรมที่ 1. ศาสนาพุทธ
- กิจกรรมที่ 2. ศาสนาอิสลาม
กลุ่มเป้าหมาย
| กลุ่มเป้าหมาย | จำนวนที่วางไว้ | |
|---|---|---|
| กลุ่มเป้าหมายจำแนกตามช่วงวัย | ||
| กลุ่มเด็กเล็กและเด็กก่อนวัยเรียน | ||
| กลุ่มเด็กวัยเรียนและเยาวชน | ||
| กลุ่มวัยทำงาน | 100 | |
| กลุ่มผู้สูงอายุ | ||
| กลุ่มเป้าหมายจำแนกกลุ่มเฉพาะ | ||
| กลุ่มหญิงตั้งครรภ์และหญิงหลังคลอด | ||
| กลุ่มผู้ป่วยโรคเรื้อรัง | ||
| กลุ่มคนพิการและทุพพลภาพ | ||
| กลุ่มประชาชนทั่วไปที่มีภาวะเสี่ยง | ||
| สำหรับการบริหารหรือพัฒนากองทุนฯ [ข้อ 10(4)] |
ผลที่คาดว่าจะได้รับ
10.1 ผู้ต้องขังได้รับการแก้ไข ฟื้นฟูพัฒนานิสัย เพิ่มศักยภาพในการเรียนรู้ สร้างคุณค่าทางด้านคุณธรรม สร้างความรัก ความเมตตา ไมตรีจิต สร้างความเชื่อมั่น สร้างปัญญา สร้างพลังและ ความอดทนชี้ให้ผู้ต้องขังได้เห็นความถึงความสำคัญและคุณค่าของการนำหลักธรรมไปใช้ในการดำเนินชีวิตได้ภายหลังพ้นโทษ 10.2 ผู้ต้องขังได้รับการพัฒนาจิตใจและน้อมนำหลักธรรมไปสู่การปฏิบัติ ในการพัฒนาสุขภาพ และแนวทางการดำเนินชีวิต 10.3 ผู้ต้องขังได้รับการเสริมสร้างกำลังใจ สร้างความมุ่งมั่น และสร้างความเชื่อมั่นให้กับผู้ปฎิบัติ การสร้างภูมิคุ้มกัน ปลูกจิตสำนึก ทัศนคติ และค่านิยมที่ถูกต้องดีงาม
ส่วนที่ 1 ผลการดำเนินงาน
| วัตถุประสงค์ที่ตั้งไว้ ผลลัพธ์และตัวชี้วัดผลลัพธ์** กิจกรรมของโครงการ | ผลผลิต* | |
|---|---|---|
| ผลผลิตที่ตั้งไว้ | ผลผลิตที่เกิดขึ้นจริง | |
1. กิจกรรมที่ 1. ศาสนาพุทธ |
||
วันที่ 25 กุมภาพันธ์ 2568 เวลา 09:00 น.กิจกรรมที่ทำ1 จัดทำโครงการเพื่อเสนอคณะกรรมการกองทุนหลักประกันสุขภาพ
2 ประสานงานสถาบันพลังจิตตานุภาพ และศูนย์มักตับเบตง ขอรับการสนับสนุนวิทยากร กำหนดวันเวลาในการอบรม
3 ดำเนินการอบรมตามตารางการอบรม วัน เดือน ปี เวลา หัวข้อบรรยาย
เทป วิทยากร วัน เดือน ปี เวลา หัวข้อบรรยาย
เทป วิทยากร วันที่ 21 09.00-10.00 น. สอบภาคทฤษฎี-ภาคปฏิบัติ/นักศึกษาแสดงความรู้สึก 4 ประเมินผลการอบรมตามแบบฟอร์มที่กำหนด 5 สรุปผลการอบรม นำเสนอหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง ผลผลิต/ผลลัพธ์ที่เกิดขึ้น๑) ได้รับการแก้ไข ฟื้นฟูพัฒนานิสัย เพิ่มศักยภาพในการเรียนรู้ สร้างคุณค่าทางด้านคุณธรรม สร้างความรู้ ความเมตตา ไมตรีจิต สร้างความเชื่อมั่น สร้างปัญญา สร้างพลัง และ ความอดทน ชี้ให้ผู้ต้องชังได้ เห็นถึงความสำคัญและคุณค่าของการนำหลักธรรมไปใช้ในการดำเนินชีวิตได้ภายหลังพ้นโทษ ๒) ผู้ต้องขังได้รับการพัฒนาจิตใจและน้อมนำหลักธรรมไปสู่การปฏิบัติ ในการพัฒนาสุขภาพ และ แนว ทางการดำเนินชีวิต ๓๓) ผู้ต้องขังได้รับการเสริมสร้างกำลังใจ สร้างความมุ่งมั่น และสร้างความเชื่อมั่นให้กับผู้ปฏิบัติ การสร้าง ภูมิคุ้มกัน ปลูกจิตสำนึก ทัศนคติ และค่านิยมที่ถูกต้อง
|
100 | 0 |
2. กิจกรรมที่ 2. ศาสนาอิสลาม |
||
วันที่ 25 เมษายน 2568 เวลา 09:00 น.กิจกรรมที่ทำวิธีดำเนินการ วัน เดือน ปี เวลา หัวข้อบรรยาย
วิทยากร วัน เดือน ปี เวลา หัวข้อบรรยาย
วิทยากร 4 ประเมินผลการอบรมตามแบบฟอร์มที่กำหนด 5 สรุปผลการอบรม นำเสนอหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง ผลผลิต/ผลลัพธ์ที่เกิดขึ้น๑) ได้รับการแก้ไข ฟื้นฟูพัฒนานิสัย เพิ่มศักยภาพในการเรียนรู้ สร้างคุณค่าทางด้านคุณธรรม สร้างความรู้ ความเมตตา ไมตรีจิต สร้างความเชื่อมั่น สร้างปัญญา สร้างพลัง และ ความอดทน ชี้ให้ผู้ต้องชังได้ เห็นถึงความสำคัญและคุณค่าของการนำหลักธรรมไปใช้ในการดำเนินชีวิตได้ภายหลังพ้นโทษ ๒) ผู้ต้องขังได้รับการพัฒนาจิตใจและน้อมนำหลักธรรมไปสู่การปฏิบัติ ในการพัฒนาสุขภาพ และ แนว ทางการดำเนินชีวิต ๓๓) ผู้ต้องขังได้รับการเสริมสร้างกำลังใจ สร้างความมุ่งมั่น และสร้างความเชื่อมั่นให้กับผู้ปฏิบัติ การสร้าง ภูมิคุ้มกัน ปลูกจิตสำนึก ทัศนคติ และค่านิยมที่ถูกต้อง
|
100 | 0 |
* ผลผลิต หมายถึง ผลที่เกิดขึ้นเชิงปริมาณจากการทำกิจกรรม เช่น จำนวนผู้เข้าร่วมประชุม จำนวนผู้ผ่านการอบรม จำนวนครัวเรือนที่ปลูกผักสวนครัว เป็นต้น
** ผลลัพธ์ หมายถึง การเปลี่ยนแปลงที่นำไปสู่การแก้ปัญหา เช่น หลังอบรมมีผู้ปรับเปลี่ยนพฤติกรรมจำนวนกี่คน มีข้อบังคับหรือมาตรการของชุมชนที่นำไปสู่การปรับเปลี่ยนพฤติกรรมหรือสภาพแวดล้อม เป็นต้น ทั้งนี้ต้องมีข้อมูลอ้างอิงประกอบการรายงาน เช่น ข้อมูลรายชื่อแกนนำ , แบบสรุปการประเมินความรู้ , รูปภาพกิจกรรมพร้อมคำอธิบายใต้ภาพ เป็นต้น
ส่วนที่ 2 ประเมินความพึงพอใจต่อความสำเร็จและปัญหาอุปสรรคในการดำเนินโครงการในภาพรวม
ผลการดำเนินโครงการ
สรุปผลการดำเนินโครงการ
ผลการดำเนินโครงการ/กิจกรรม:
บรรลุตามวัตถุประสงค์ของโครงการ
บรรลุตามวัตถุประสงค์บางส่วนของโครงการ
ไม่บรรลุตามวัตถุประสงค์ของโครงการ
ผลผลิตโครงการ
| วัตถุประสงค์ | สถานการณ์ | เป้าหมาย | ผลผลิต | อธิบาย | |
|---|---|---|---|---|---|
| 1 | เพื่อเป็นการเข้าถึงบริการสร้างเสริมสุขภาพให้กับผู้ต้องขัง โดยใช้แนวทางศาสนบำบัด ตัวชี้วัด : ผู้ต้องขังเข้ารับบริการสร้างเสริมสุขภาพให้กับผู้ต้องขัง โดยใช้แนวทางศาสนบำบัด ร้อยละ 100 |
100.00 |
|
||
| 2 | เพื่อส่งเสริมให้ผู้ต้องขังมีความรู้ความเข้าใจ และทักษะการดูแลสุขภาพตามหลักศาสนบำบัด ตัวชี้วัด : ผู้ต้องขังได้เสริมสร้างความรู้ความเข้าใจและพัฒนาคุณธรรมจริยธรรม ร้อยละ 80 |
80.00 |
|
||
| 3 | เพื่อส่งเสริมให้ผู้ต้องขังสามารถนำคำสอนของศาสนามาเป็นแนวทางในการดูแลสุขภาพได้อย่างถูกต้องเหมาะสม ตัวชี้วัด : ผู้ต้องขังสามารถปฏิบัติแนวตามคำสั่งสอนของศาสนาได้ ร้อยละ 100 |
100.00 |
|
||
| 4 | เพื่อให้ผู้ต้องขังได้รับการอบรมแก้ไขพฤตินิสัย เพื่อกลับตนเป็นคนดีสู่สังคม ตัวชี้วัด : ผู้ต้องขังได้รับการอบรมแก้ไขพฤตินิสัย เพื่อกลับตนเป็นคนดีสู่สังคม ร้อยละ 100 |
100.00 |
|
ผู้เข้าร่วมโครงการ
| กลุ่มเป้าหมาย | จำนวนที่วางไว้(คน) | จำนวนที่เข้าร่วม(คน) | |
|---|---|---|---|
| จำนวนกลุ่มเป้าหมายทั้งหมด | 100 | ||
| กลุ่มเป้าหมาย | จำนวนที่วางไว้(คน) | จำนวนที่เข้าร่วม(คน) | |
| กลุ่มเป้าหมายจำแนกตามช่วงวัย | |||
| กลุ่มเด็กเล็กและเด็กก่อนวัยเรียน | - | ||
| กลุ่มเด็กวัยเรียนและเยาวชน | - | ||
| กลุ่มวัยทำงาน | 100 | ||
| กลุ่มผู้สูงอายุ | - | ||
| กลุ่มเป้าหมายจำแนกกลุ่มเฉพาะ | |||
| กลุ่มหญิงตั้งครรภ์และหญิงหลังคลอด | - | ||
| กลุ่มผู้ป่วยโรคเรื้อรัง | - | ||
| กลุ่มคนพิการและทุพพลภาพ | - | ||
| กลุ่มประชาชนทั่วไปที่มีภาวะเสี่ยง | - | ||
| สำหรับการบริหารหรือพัฒนากองทุนฯ [ข้อ 10(4)] | - |
บทคัดย่อ*
โครงการนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ (1) เพื่อเป็นการเข้าถึงบริการสร้างเสริมสุขภาพให้กับผู้ต้องขัง โดยใช้แนวทางศาสนบำบัด (2) เพื่อส่งเสริมให้ผู้ต้องขังมีความรู้ความเข้าใจ และทักษะการดูแลสุขภาพตามหลักศาสนบำบัด (3) เพื่อส่งเสริมให้ผู้ต้องขังสามารถนำคำสอนของศาสนามาเป็นแนวทางในการดูแลสุขภาพได้อย่างถูกต้องเหมาะสม (4) เพื่อให้ผู้ต้องขังได้รับการอบรมแก้ไขพฤตินิสัย เพื่อกลับตนเป็นคนดีสู่สังคม
ผลการดำเนินงานที่สำคัญ ได้แก่ (1) โครงการศาสนบำบัดพุทธและอิสลามในพื้นที่พหุวัฒนธรรม (2) กิจกรรมที่ 1. ศาสนาพุทธ (3) กิจกรรมที่ 2. ศาสนาอิสลาม
ข้อเสนอแนะ ได้แก่ (1) ...
หมายเหตุ *
ปัญหาอุปสรรคและข้อเสนอแนะ