กองทุนสุขภาพตำบล - กองทุนหลักประกันสุขภาพท้องถิ่น - กปท

รายละเอียดโครงการ

ชื่อโครงการ/กิจกรรม	ส่งเสริมโภชนาการหญิงวัยเจริญพันธ์และหญิงตั้งครรภ์ ป้องกันภาวะซีดตำบลตุยง ปี 68
รหัสโครงการ	68-L3065-1-03
ชื่อองค์กรที่รับผิดชอบ	โรงพยาบาลหนองจิก
วันที่อนุมัติ	5 กุมภาพันธ์ 2568
ปี	2568
ระยะเวลาดำเนินโครงการ	1 มีนาคม 2568 - 31 สิงหาคม 2568
งบประมาณ	10,000.00
ผู้รับผิดชอบโครงการ	นางสุทิศา สุวรรณมณี
พื้นที่ดำเนินการ	ตำบลตุยง อำเภอหนองจิก จังหวัดปัตตานี

แผนงานอนามัยแม่และเด็ก

1. ร้อยละของหญิงวัยเจริญพันธุ์ ที่มีภาวะซีด ขนาด 100.00

หญิงวัยเจริญพันธุ์เป็นประชากรกลุ่มที่เสี่ยงต่อการเกิดภาวะโลหิตจาง เนื่องจากมีการสูญเสียธาตุเหล็กไปกับประจำเดือน ประมาณ 12.5-25 มิลลิกรัมต่อเดือน นอกจากนี้พฤติกรรมการบริโภคอาหารที่ไม่ถูกต้อง ทำให้ร่างการได้รับธาตุเหล็กไม่เพียงพอเมื่อหญิงวัยเจริญพันธ์ตั้งครรภ์ทำให้เกิดปัญหาปัญหาโลหิตจางตามมา ภาวะโลหิตจางในสตรีตั้งครรภ์ หมายถึง ภาวะที่ สตรีตั้งครรภ์มีระดับความเข้มข้นของฮีโมโกลบิน (hemoglobin) ต่ำกว่า 11 กรัมต่อเดซิลิตร หรือมีระดับ ฮีมาโตคริต (hematocrit) ต่ำกว่าร้อยละ 33 (World Health Organization [WHO], 2001) โดยสาเหตุที่พบ บ่อยในสตรีตั้งครรภ์ ได้แก่ การขาดสารอาหาร มีการ ทำลายเม็ดเลือดแดงมากกว่าปกติ มีการสูญเสียเลือด และมีการติดเชื้อ (Goonewardene, Shehata, & Hamad, 2012) สำหรับประเทศไทยกำหนด ให้มีอัตราของสตรีตั้งครรภ์ที่มีภาวะโลหิตจางไม่เกินร้อยละ 10 เนื่องจากภาวะโลหิตจางส่งผลต่อสุขภาพสตรีตั้งครรภ์ ทารกในครรภ์ และทารกแรกเกิดภาวะโลหิตจางส่งผลกระทบต่อภาวะสุขภาพของ สตรีตั้งครรภ์ คือ ทำให้เหนื่อยง่าย หน้ามืด เวียนศีรษะ เป็นลม ท้องอืด อาหารไม่ย่อย ความทนต่อการสูญเสีย เลือดในระหว่างคลอดลดลง รวมทั้งอาจเกิดภาวะ แทรกซ้อนหลังคลอดได้ง่าย เช่น เกิดการติดเชื้อ เป็น นอกจากนี้ยังทำให้การหายของแผลผ่าตัดหรือแผลฝีเย็บ ช้า และในรายที่มีความเข้มข้นของฮีโมโกลบินต่ำกว่า 6 กรัมต่อเดซิลิตร อาจทำให้เกิดภาวะหัวใจล้มเหลวได้ สำหรับ ผลกระทบของภาวะโลหิตจางในสตรีตั้งครรภ์ที่มีต่อทารก ในครรภ์และทารกแรกเกิด คือมีผลทำให้ทารกเจริญเติบโตช้าในครรภ์ ทารกคลอดก่อนกำหนด และทารกแรก เกิดน้ำหนักตัวน้อย อีกทั้งความเชื่อ วัฒนธรรม ของสามจังหวัดชายแดนภาคใต้ ที่ยากต่อการส่งเสริมการคุมกำเนิด ทำให้อัตราการตั้งครรภ์สูง ส่งผลให้อัตราการตั้งครรภ์เสี่ยงในพื้นที่สูงเช่นกัน สภาพปัญหา เมื่อทบทวนผลการดำเนินงานอนามัยแม่และเด็กตำบลตุยงตั้งแต่ ปี 2563 - 2567 พบว่าอัตราหญิงตั้งครรภ์ที่มีภาวะซีดในการตรวจเลือดครั้งที่ ๑ ดังนี้ 25.33, 21.58, 22.66, 24.14 และ 16.47 ตามลำดับ จากการวิเคราะห์ ปี 2567 พบว่า เกิดจากสาเหตุ
1. ฝากครรภ์ช้าหลัง 12 สัปดาห์
2. ผล OF หรือ DCIP : Positive เป็นพาหนะ E.trait
3. พบพยาธิ T.trichiura 4. ไม่ทราบสาเหตุ และพฤติกรรมการรับประทานอาหารตามบริบทที่ไม่ถูกต้อง
จะเห็นได้ว่าหญิงตั้งครรภ์ที่มีภาวะซีดในการตรวจเลือดครั้งที่1มีแนวโน้มลดลง แต่ยังสูงกว่าเกณฑ์ที่กำหนด ฝ่ายการบริการด้านปฐมภูมิและองค์รวมจึงเห็นความสำคัญจึงได้จัดทำโครงการนี้ขึ้นมา

1. เพื่อคัดกรองและให้การรักษาภาวะซีดในหญิงวัยเจริญพันธ์ ที่อยู่กินกับสามี
2. เพื่อค้นหาสาเหตุของภาวะซีดในหญิงตั้งครรภ์ และสาเหตุที่ทำให้การรักษาไม่ประสบผลสำเร็จ
3. เพื่อให้ความรู้ด้านโภชการให้เหมาะกับแต่ละบุคคล กระตุ้นให้รับประทานยาบำรุงเลือดสม่ำเสมอโดยมีครอบครัวและอสม.ของหญิงตั้งครรภ์ที่มีภาวะซีดสนับสนุนและมีส่วนร่วมในการดูแล

1. พัฒนาเครือข่ายงานอนามัยแม่และเด็ก
2. คัดกรองภาวะซีด
3. ส่งเสริมความรู้ด้านโภชนาการและการรับประทานยา
4. ติดตามหญิงวัยเจริญพันธุ์และหญิงตั้งครรภ์ที่มีภาวะซีด
5. สรุป ประเมินผลโครงการ

1. หญิงวัยเจริญพันธ์อายุ 15-40 ปี ที่อยู่กินกับสามีได้รับการคัดกรองและหากมีภาวะซีดได้รับการรักษา ไม่น้อยกว่า ๘๐
2. อัตราหญิงตั้งครรภ์ที่มีภาวะซีดในการตรวจเลือดครั้งที่ ๑ และครั้งที่ 3 ไม่เกินร้อยละ ๑๐ หรือลดลง จากปี 2567ร้อยละ1
3. หญิงตั้งครรภ์และผู้ดูแลในครอบครัว รวมทั้งอสม.มีความรู้เกี่ยวกับการป้องกันไม่ให้เกิดภาวะซีดในหญิงตั้งครรภ์