กองทุนสุขภาพตำบล - กองทุนหลักประกันสุขภาพท้องถิ่น - กปท

โครงการนวดกดจุดฝ่าเท้าและการแพทย์ทางเลือกเพื่อลดความอยากบุหรี่

รายละเอียดโครงการ
รายละเอียดโครงการ
ชื่อโครงการ/กิจกรรม โครงการนวดกดจุดฝ่าเท้าและการแพทย์ทางเลือกเพื่อลดความอยากบุหรี่
รหัสโครงการ 68-L-1505-1-7
ชื่อองค์กรที่รับผิดชอบ โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลทุ่งค่าย
วันที่อนุมัติ 1 มีนาคม 2568
ปี 2568
ระยะเวลาดำเนินโครงการ 1 มีนาคม 2568 - 30 กันยายน 2568
งบประมาณ 12,850.00
ผู้รับผิดชอบโครงการ นางสาวนันทนา ไกรเทพ
พื้นที่ดำเนินการ ห้องประชุมโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลทุ่งค่าย
ประเด็น
แผนงานกลุ่มประชาชนทั่วไปที่มีความเสี่ยง
สถานการณ์/หลักการและเหตุผล

ในปัจจุบันปัญหาการติดบุหรี่นับวันจะเพิ่มความรุนแรงและเป็นปัญหาทางสุขภาพที่สำคัญของประเทศ ซึ่งบุหรี่จัดเป็นยาเสพติดในประเภทกระตุ้นประสาทที่เป็นอันตรายต่อสุขภาพ ซึ่งเป็นปัญหาสำคัญในด้านสาธารณสุขอย่างมาก บุหรี่เป็นอันตรายต่อสุขภาพ และยังนำไปสู่สิ่งเสพติดอีกหลายชนิด บุหรี่ 1 มวน มีสารประกอบ 600 ชนิด เมื่อจุดไฟสูบจะก่อให้เกิดลารเคมี 7,000 ชนิด มีสารก่อมะเร็ง 69 ชนิดและสารพิษอีกมากมาย จากข้อมูลของมูลนิธิรณรงค์เพื่อการไม่สูบบุหรี่ ระบุว่า การสูบบุหรี่เป็นสาเหตุหลักของการเสียชีวิตก่อนเวลาที่ป้องกันได้ ซึ่งการสูบบุหรี่ทำให้คนไทยเสียชีวิตปีละ 51,651 คน หรือวันละ 141 คน โดยผู้ที่เสียชีวิตจากการสูบบุหรี่อายสั้นลง 12 ปี และป่วยหนักโดยเฉลี่ย 2.5 ปีก่อนตาย ขณะที่การสูบบุหรี่เป็นสาเหตุของโรคไม่ติดต่อเรื้อรัง เช่น โรคหัวใจ โรคเส้นเลือดสมอง โรคถุงลมโป่งพอง และโรคมะเร็ง เป็นต้น ความพยายามควบคุมอัตราการสูบบุหรี่ของ ประเทศไทยแนวทางหนึ่งคือการเพิ่มการจัดบริการเลิกบุหรี่ในสถานพยาบาลสาธารณสุข การเลิกบุหรี่ส่วนใหญ่ราวร้อย ละ 80 ของผู้สูบบุหรี่เลิกบุหรี่โดยใช้วิธีการหักดิบหรือเลิกด้วยใจ (ตั้งใจเลิกเอง) ซึ่งส่วนหนึ่งประสบความสำเร็จ แต่ส่วนหนึ่งมีการกลับมาสูบซ้ำ จำเป็นต้องมีกลวิธีให้เกิดความอยากเลิกและมีวิธีการกระตุ้นและช่วยสนับสนุนให้เลิกได้สำเร็จ การนวดกดจุดสะท้อนเท้าช่วยเลิกบุหรี่ เป็นนวัตกรรมการประยุกต์ศาสตร์การนวดกดจุดสะท้อนเท้า ซึ่งมีผลงานวิจัยของสำนักงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ หรือ สสส. พบว่า การนวดกดจุดสะท้อนเท้าอย่างต่อเนื่องในผู้สูบบุหรี่ สามารถช่วยคนเลิกบุหรี่ได้ 30 เปอร์เซ็นต์และอีก 70 เปอร์เซ็นต์ลดปริมาณการสูบบุหรี่ จาก 14.8 มวน เหลือ 6.47 มวน นั่นเป็นเพราะว่าเมื่อนวดกดจุดสะท้อนเท้าผู้สูบบุหรี่จะไม่อยากสูบบุหรี่ เพราะสูบบุหรี่แล้วจะเหม็น รสชาติขม จนสามารถเลิกบุหรี่ได้สำเร็จ และบอกต่อเพื่อนๆ นักสูบ บุหรี่จะมีสารนิโคติน เมื่อเข้าไปในร่างกายก็จะไปจับกับเซลล์สมองให้หลั่งสารเคมีหรือฮอร์โมนออกมา เราจึงใช้จุดที่กระตุ้นสมองมาทำการนวด เมื่อนวดไปแล้วจะรู้สึกสมองเบาสบาย โดยจุดที่กดคือบริเวณนิ้วโป้งเท้า โดยแบ่งพื้นที่ออกเป็นส่วนๆ ในแนวตั้งและแนวนอน และให้กดนวด 3 จุด หรือถ้าไม่รู้จุดก็สามารถนวดทั้งนิ้วโป้งเลยก็ได้ โดยให้กดไปเรื่อย ๆ ซึ่งผลงานในโครงการวิจัยพบว่า ถ้านวดต่อเนื่อง 10 วัน วันละ 1 ครั้ง ก็สามารถช่วยเลิกบุหรี่ได้ “การนวดเลิกบุหรี่เป็นแค่ผลพลอยได้แต่สิ่งที่ได้จริง ๆ คือสมองจะทำงานได้ดียิ่งขึ้น เพราะฉะนั้นศาสตร์นี้เราสามารถนวดให้คนทุกเพศทุกวัย หรือคนที่เจ็บป่วยมีปัญหาปวดหัว รู้สึกตึงเครียด มึนงง เป็นหวัด คัดจมูก หรือภูมิแพ้ การนวดกดจุดสะท้อนเท้าสามารถช่วยได้ ส่วนคนที่ไม่สูบบุหรี่ก็สามารถนวดให้สุขภาพแข็งแรงได้” ดังนั้น โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลทุ่งค่ายได้ตระหนักและเล็งเห็นความสำคัญของปัญหาการสูบบุหรี่จึงจัดทำโครงการนวดกดจุดฝ่าเท้าและการแพทย์ทางเลือกเพื่อลดความอยากบุหรี่ ประจำปีงบประมาณ 2568 เพื่อป้องกันปัญหาโรคไม่ติดต่อเรื้อรังที่เกิดจากบุหรี่ สามารถนำวิธีการปฏิบัติดังกล่าวเป็นแนวทางเพื่อการลดอัตราการสูบบุหรี่ในชุมชนด้วยศาสตร์การแพทย์แผนไทยที่ช่วยบำบัดรักษา ส่งเสริมสุขภาพ และเพื่อช่วยเลิกบุหรี่ทำให้เกิดการสร้างแรงจูงใจใช้ในผู้สูบบุหรี่ และสามารถเลิกสูบบุหรี่ได้ในที่สุด

วัตถุประสงค์/เป้าหมาย
  1. เพื่อให้ความรู้การนวดกดจุดฝ่าเท้าเพื่อลดความอยากบุหรี่แก่แกนนำสุขภาพ
  2. เพื่อเพิ่มทักษะการนวดกดจุดฝ่าเท้าเพื่อลดความอยากบุหรี่แก่แกนนำสุขภาพ
การดำเนินงาน/กิจกรรม
  1. อบรมให้ความรู้เรื่องการนวดกดจุดฝ่าเท้าเพื่อลดความอยากบุหรี่แก่ประชาชน
  2. ฝึกทักษะการนวดกดจุดฝ่าเท้าเพื่อลดความอยากบุหรี่
วิธีดำเนินการ
ผลที่คาดว่าจะได้รับ
  1. ประชาชนมีความรู้ความเข้าใจเรื่องการนวดกดจุดฝ่าเท้าเพื่อลดความอยากบุหรี่ หลังอบรมผ่านเกณฑ์ประเมินไม่น้อยกว่า ร้อยละ 90
  2. ประชาชนมีทักษะการนวดกดจุดฝ่าเท้าเพื่อลดความอยากบุหรี่ หลังอบรมผ่านเกณฑ์ประเมินไม่น้อยกว่า ร้อยละ 90