กองทุนสุขภาพตำบล - กองทุนหลักประกันสุขภาพท้องถิ่น - กปท

โครงการคลินิกกิจกรรมผู้สูงอายุ (Day care center) เทศบาลเมืองเบตง รุ่นที่ 3 ปี 2568

รายละเอียดโครงการ
รายละเอียดโครงการ
ชื่อโครงการ/กิจกรรม โครงการคลินิกกิจกรรมผู้สูงอายุ (Day care center) เทศบาลเมืองเบตง รุ่นที่ 3 ปี 2568
รหัสโครงการ 2568-L7161-3-4
ชื่อองค์กรที่รับผิดชอบ ศูนย์พัฒนาและฟื้นฟูคุณภาพชีวิตผู้สูงอายุและคนพิการ เทศบาลเมืองเบตง
วันที่อนุมัติ 23 เมษายน 2568
ปี 2568
ระยะเวลาดำเนินโครงการ 27 พฤษภาคม 2568 - 30 ตุลาคม 2568
งบประมาณ 102,630.00
ผู้รับผิดชอบโครงการ ประธานศูนย์พัฒนาและฟื้นฟูคุณภาพชีวิตผู้สูงอายุและคนพิการ เทศบาลเมืองเบตง
พื้นที่ดำเนินการ ตำบลเบตง อำเภอเบตง จังหวัดยะลา
ประเด็น
แผนงานผู้สูงอายุ , แผนงานสุขภาพจิต
สถานการณ์/หลักการและเหตุผล

ในปัจจุบันสังคมไทยได้ก้าวเข้าสู่การเป็นสังคมผู้สูงอายุ ทำให้ความต้องการบริการของประชากรในสังคมจำเป็นต้องมีบริการที่จำเพาะกับผู้สูงอายุเพิ่มมากขึ้น โดยเฉพาะบริการที่เกี่ยวข้องกับการดูแลสุขภาพเพราะตามธรรมชาติของผู้สูงอายุนั้นจะมีความเสื่อมโทรมลงตามวันและเวลาทั้งทางร่างกายและจิตใจ เช่น การเคลื่อนไหวที่ช้าลง สายตาเริ่มมองไม่ชัด การได้ยินลดลง นอกจากนี้ ผู้สูงอายุยังต้องเผชิญกับปัญหาเรื่องภาวะสุขภาพ เช่น การเจ็บป่วยด้วยโรคเรื้อรัง และความสามารถในการปฏิบัติกิจวัตรประจำวันที่ลดลง เป็นต้น       สถานการณ์ของผู้สูงอายุในเขตเทศบาลเมืองเบตง ก็พบว่ามีจำนวนผู้สูงอายุเพิ่มมากขึ้นเรื่อยๆ ในทุกๆ ปี จากสถิติปี 2565 มีจำนวน 4,100 คน ปี 2566 มีจำนวน 5,011 คน และล่าสุดจากการสำรวจเดือน กุมภาพันธ์ 2568 พบว่ามีจำนวนผู้สูงอายุในเขตเทศบาลเมืองเบตงรวมทั้งสิ้นสูงถึง 5,260 คน โดยในจำนวนนี้เป็นผู้มีอายุมากกว่า 100 ปี มากถึง 55 คน ซึ่งผู้สูงอายุแต่ละคนในพื้นที่ก็มีคุณภาพชีวิตและภาวะสุขภาพที่แตกต่างกัน มีทั้งผู้สูงอายุที่ติดเตียง ติดบ้าน และติดสังคม โดยพบว่าบริการหรือกิจกรรมที่มีส่วนใหญ่ในพื้นที่นั้นเหมาะสำหรับผู้สูงอายุกลุ่มติดเตียง และผู้สูงอายุกลุ่มติดสังคม ยังขาดบริการที่จำเพาะกับผู้สูงอายุกลุ่มติดบ้าน หรือผู้สูงอายุที่มีภาวะพึ่งพิงเล็กน้อยซึ่งเป็นกลุ่มที่สำคัญเพราะหากได้รับการดูแล ส่งเสริม ฟื้นฟูที่เหมาะสม ก็จะเปลี่ยนเป็นผู้สูงอายุติดสังคมหรือไม่มีภาวะพึ่งพิงได้ แต่หากขาดการดูแลที่เหมาะสมก็จะเปลี่ยนไปเป็นกลุ่มที่มีภาวะพึ่งพิงสูงได้เช่นกัน การดำเนินการที่ผ่านมา ศูนย์พัฒนาและฟื้นฟูคุณภาพชีวิตผู้สูงอายุและคนพิการ เทศบาลเมืองเบตง ได้บูรณาการร่วมกับเทศบาลเมืองเบตง จัดทำโครงการ คลินิกกิจกรรมผู้สูงอายุ (Day care center) เทศบาลเมืองเบตง มาแล้ว 2 รุ่น ในปี 2566 และปี 2567 โดยได้รับการสนับสนุนงบประมาณจากกองทุนหลักประกันสุขภาพเทศบาลเมืองเบตง เพื่อให้บริการผู้สูงอายุที่มีภาวะพึ่งพิงเล็กน้อย หรือกลุ่มติดบ้าน แบบไปเช้าเย็นกลับ (Day care center)
โดยมีการจัดสถานที่และอุปกรณ์อำนวยความสะดวกที่เหมาะสมกับผู้สูงอายุที่มีภาวะพึ่งพิงเล็กน้อยหรือมีข้อจำกัดด้านการเคลื่อนไหว มีการให้บริการรถรับ-ส่ง กรณีไม่สะดวกในการเดินทางมาเอง มีกิจกรรมที่ครอบคลุมถึงการส่งเสริม ป้องกัน ฟื้นฟูในหลากหลายด้านด้วยกัน ทั้งด้านการรู้คิด ด้านจิตใจ ด้านสังคม ด้านร่างกาย ตลอดจนการติดตามประเมินภาวะสุขภาพกายและใจอย่างสม่ำเสมอโดยนักวิชาชีพเฉพาะด้าน ทั้งนี้พบว่า ผู้สูงอายุติดบ้านหลายรายที่เข้าร่วมโครงการไม่ได้ออกมาทำกิจกรรมทางสังคมมาเป็นระยะเวลานาน ทั้งปัญหาด้านความสามารถในการเคลื่อนไหวที่จำกัด การไม่มีรถยนต์ที่จะพาไปไหนมาไหนได้ บางรายใช้ชีวิตอย่างโดดเดี่ยวขาดคนดูแล เมื่อได้เข้าร่วมโครงการก็เฝ้ารอเวลาที่จะได้ออกมาเข้าร่วมกิจกรรม บางรายมีผู้ดูแลแต่การดูแลยังไม่สามารถตอบสนองความต้องการได้อย่างครอบคลุม การเข้าร่วมโครงการนี้ทำให้ได้เข้าใจผู้สูงอายุแต่ละรายในเชิงลึก ทำให้สามารถส่งเสริม ฟื้นฟู ช่วยเหลือได้อย่างเป็นองค์รวมและเหมาะสม แต่จากการถอดบทเรียนก็พบว่ายังมีหลายจุดที่ควรได้รับการปรับปรุงและพัฒนาต่อเพื่อให้โครงการสามารถบรรลุวัตถุประสงค์ได้มากยิ่งขึ้น       ดังนั้น ศูนย์พัฒนาและฟื้นฟูคุณภาพชีวิตผู้สูงอายุและคนพิการ เทศบาลเมืองเบตง จึงเห็นควรให้มีการจัดโครงการคลินิกกิจกรรมผู้สูงอายุ (Day care center) เทศบาลเมืองเบตง ในรุ่นที่ 3 ปี 2568 ต่อไป โดยมีการปรับรูปแบบให้เหมาะสมกับลักษณะและความต้องการของผู้สูงอายุในพื้นที่มากยิ่งขึ้น มีการจัดกิจกรรมในชุมชนนำร่อง 4 ชุมชนที่มีความพร้อมและความต้องการเข้าร่วมโครงการ ชุมชนละ 4 ครั้ง เพื่อเพิ่มการเข้าถึงในกลุ่มที่ยังไม่สะดวกออกไปไกลจากบ้าน มีการเพิ่มกิจกรรมหลายๆ ส่วน เช่น การประเมินแผนการดูแลอย่างครอบคลุมเป็นรายบุคคล ทั้งสุขภาพกาย สุขภาพจิต สุขภาพช่องปาก สุขภาพตา การกายภาพบำบัด การรับประทานยาประจำตัว การประเมินสภาวะทางสังคม เป็นต้น มีการสอนญาติเรื่องการตัดผม ตัดเล็บ ให้ผู้สูงอายุ มีกิจกรรมถ่ายภาพเดี่ยวผู้สูงอายุเพื่อบันทึกภาพความทรงจำส่งเสริมความรู้สึกมีตัวตนและมีความสำคัญในผู้สูงอายุ มีการรวมเล่มใบงานในหัวข้อส่งเสริมความรู้สึกมีคุณค่าในตนเองเป็นเล่มอัตชีวประวัติของผู้สูงอายุแต่ละราย เป็นต้น อนึ่งการจัดโครงการดังกล่าวจะส่งผลให้ผู้สูงอายุติดบ้านในเขตเทศบาลเมืองเบตงเป็นผู้สูงอายุที่มีความสุข มีร่างกายแข็งแรง สามารถใช้ชีวิตได้อย่างเต็มศักยภาพต่อไป

วัตถุประสงค์/เป้าหมาย
  1. เพื่อส่งเสริมและฟื้นฟูสมรรถภาพด้านร่างกาย จิตใจ สังคม และจิตวิญญาณในผู้สูงอายุที่มีภาวะพึ่งพิงเล็กน้อย ให้สามารถช่วยเหลือตนเองได้ ลดภาวะพึ่งพิง ชะลอความเสื่อมที่จะเกิดขึ้น รวมทั้งให้คำแนะนำแก่ผู้สูงอายุและครอบครัว
  2. เพื่อเป็นศูนย์กลางในการเรียนรู้ การดูแลและส่งเสริมสุขภาพผู้สูงอายุที่มีภาวะพึ่งพิงเล็กน้อย
  3. เพื่อสนับสนุนการมีส่วนร่วมของครอบครัว ชุมชน และหน่วยงานภาคีเครือข่ายที่เกี่ยวข้อง ในการดูแล และปรับเปลี่ยนพฤติกรรมสุขภาพของผู้สูงอายุที่มีภาวะพึ่งพิงเล็กน้อย ให้มีคุณภาพชีวิตที่ดี มีอายุยืนยาว และใช้ชีวิตได้อย่างเต็มศักยภาพ
การดำเนินงาน/กิจกรรม
  1. เตรียมความพร้อมกิจกรรมผู้สูงอายุ
  2. กิจกรรมครั้งที่ 1
  3. กิจกรรม ครั้งที่2
  4. กิจกรรมครั้งที่3
  5. กิจกรรมครั้งที่4
  6. กิจกรรมครั้งที่ 5
  7. กิจกรรมครั้งที่ 6
  8. กิจกรรมครั้งที่ 7
  9. กิจกรรมครั้งที่ 8
  10. กิจกรรมครั้งที่ 9
  11. กิจกรรมครั้งที่ 9
  12. กิจกรรมครั้งที่ 11
  13. กิจกรรมครั้งที่ 12
  14. กิจกรรมครั้งที่ 13
  15. กิจกรรมครั้งที่ 14
  16. กิจกรรมครั้งที่ 15
  17. กิจกรรมครั้งที่ 16
  18. กิจกรรมครั้งที่ 17
  19. กิจกรรมครั้งที่ 18
  20. กิจกรรมครั้งที่ 19
  21. กิจกรรมครั้งที่ 20
  22. กิจกรรมครั้งที่21
  23. กิจกรรมครั้งที่ 22
  24. กิจกรรมครั้งที่ 23
  25. กิจกรรมครั้งที่ 24
  26. กิจกรรมครั้งที่ 25
  27. กิจกรรมครั้งที่ 26
  28. กิจกรรมครั้งที่ 27
  29. กิจกรรมครั้งที่ 28
  30. กิจกรรมครั้งที่ 29
  31. กิจกรรมครั้งที่ 30
  32. กิจกรรมครั้งที่ 31
วิธีดำเนินการ
ผลที่คาดว่าจะได้รับ
  1. สุขภาพกายและใจของผู้สูงอายุที่เข้าร่วมโครงการไม่เกิดความเสื่อมเพิ่มมากขึ้น ประเมินจากคะแนน ADL และ TGDS-15 คงที่หรือเท่าเดิม
  2. คลินิกกิจกรรมผู้สูงอายุ (Day care center) เทศบาลเมืองเบตง สามารถเป็นศูนย์กลางการแลกเปลี่ยนเรียนรู้และเป็นแหล่งศึกษาดูงานการดูแลและส่งเสริมสุขภาพผู้สูงอายุที่มีภาวะพึ่งพิงเล็กน้อย ทั้งด้านร่างกายและจิตใจ         3. ผู้สูงอายุเกิดความพึงพอใจต่อการจัดกิจกรรม ประเมินจากความพึงพอใจ ร้อยละ 80 ขึ้นไป